ÖDÜNÇ MENKUL KIYMET İŞLEM RİSKLERİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı; ödünç menkul kıymet işlemlerinde karşılaşılabilecek riskleri ortaya koymak ve bu işlemlere özgü riskleri tanımlamaktır. Araştırmada, her finansal işlemin doğasında olan bazı risklerin ödünç menkul kıymet işlemlerine yansımaları ele alınmıştır. Ödünç menkul kıymet işlemlerindeki risklerin yönetilmesi ve asgariye indirilmesinin yöntemleri ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Ödünç Menkul Kıymet, Merkezi Karşı Taraf (MKT), Risk Yönetimi

Öz

The purpose of this work; to reveal the risks that may be encountered in securities lending transactions and to define the risks specific to these transactions. In the research, the reflections of some risks in the structure of each financial transaction on the securities lending transactions are discussed. Methods of managing and minimizing risks in borrowed securities are presented.

Anahtar Kelimeler

• Securities lending, Central Counterparty (CCP), Risk Management

Kaynakça

1. Aksoy, M. 2008 . Açığa Satış, Menkul Kıymet Ödünç İşlemleri, Türkiye ve Dünya Uygulamalarının Karşılaştırılması. Kadir Has Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul.
2. Aktaş, C. 2013 . Hukuki Bakımdan Türkiye’de Merkezi Karşı Taraf Uygulaması. Türkiye Sermaye Piyasalarında MKT uygulaması Sempozyumu. İAV. İstanbul 167-184.
3. Büyükağaoğlu, Ş. I. 2011 . Ticari Bankalarda Fon Yönetimi ve Fon Yönetiminde Karşılaşılan Finansal Riskler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı İktisat Programı. Yayınlanmamış Doktora Tezi.
4. Cournet, M. M. ve Sauders, A. 2006 . Financial Instutions Management: A Risk Management Approach, McGraw Hill, Singapore.
5. Değertekin, E. A. 2011, Ocak . Merkezi Karşı Taraf. TSPAKB Sermaye Piyasasında Gündem Dergisi. S.101, 23-31.
6. Dunham, L. M., Jorgensen, R. ve Washer, K. 2016, Kasım . Securities Lending Activities in Mutual Funds and ETFs: Ethical Considerations, Journal of Business Ethics. C.139. No.1.
7. Eren, E. 2019 . Merkezi Karşı Taraf Uygulaması ve Merkezi Karşı Taraf Üyelik Sözleşmesinin Hukuki Niteliği. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 5 2 , 170-191
8. European Central Bank ECB . 2009, Mayıs . Recommendations For Securities Settlement Systems and Recommendations For Central Counterparties In The European Union.

9. Fabozzi, F. J. ve Mann, S. V. 2005 . Securities Finance: Securities Lending and Repurchase Agreements, ABD, John Wiley & Sons Inc.
10. Gregoriou, G. N. 2012 . Handbook of Short Selling. Elsevier Inc. USA.
11. IOSCO 1999, Temmuz . Securities Lending Transactions: Market Development and Implications.
12. ISLA. 2021, Şubat . The Institutional Investor Guide to Securities Lending.
13. İMKB Dergisi. 1997 . C.7, S.28.
14. Kataria, R. 2017, 18 Mayıs . Securities Lending: A Focus on Two Risk Areas, 18 Haziran 2021 tarihinde The Wall Street Journal https://deloitte.wsj.com/riskandcompliance/2017/05/18/securities-lending-counterparty-default-and-collateralreinvestment-risks/ adresinden alındı.
15. Mermod, A.Y. ve Kurtulan, Ö. 2010 . Operasyonel Risk Ölçümünde Gelişmiş Ölçüm Yaklaşımlarının Kullanılmasının Fayda ve Maliyeti, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12 2 , 130-151.
16. Morningstar Manager Research 2018, Aralık . Securities Lending An Examination of the Risks and Rewards, 11 Haziran 2021 tarihinde https://www.morningstar.com/content/dam/marketing/shared/pdfs/Research/Securities_LendingAn_Examination_of_the_Risks_and_Rewards.pdf adresinden alındı.
17. Motani, H. 1992 . Risks in International Securities Lending - Identification and Minimisation, Mabry J. İçinde, International Securities Lending, s.107-115 Finance and Capital Markets Series. Palgrave Macmillan, London. https://doi.org/10.1007/978- 1-349-12588-3_7
18. Ösken, L. C. 2014 . Estimating Defaults In Organized Security Lending Markets: An Empirical Study On A Default Indicator, Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü, İstanbul.
19. Peker, İ. ve Karaağaçlı, B. 2015, Temmuz . Dünyada ve Türkiye’de Sermaye Piyasası Altyapı Kurumları, Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, C.7, S.13, 341-375
20. Suca, C. 2004 . Türkiye’de Takas Sistemi ve Sistemin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Öneriler. Sermaye Piyasası Kurulu Aracılık Faaliyetleri Dairesi, Yeterlik Etüdü.
21. Teker, B.Y. 2013 . Hukuki Bakımdan Türkiye’de Merkezi Karşı Taraf Uygulaması. Türkiye Sermaye Piyasalarında MKT uygulaması Sempozyumu. İAV. İstanbul 185-207.
22. Uludağ, D. T. 2001 . Aracı Kurumların Mali Yapılarını Güçlendirmeye Yönelik Bir Yöntem: Sermaye Yeterliliği. Sermaye Piyasası Kurulu. Yayın No:134. Ankara.
23. Uysal, Ö. 2001 . Kredili Menkul Kıymet, Açığa Satış ve Ödünç Menkul Kıymet İşlemleri ve Türkiye Örneği. MÜ Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
24. Yay, G. G. ve Kara, B. 2018 . Takasbank’ın Risk Yönetimindeki Rolü: Karşılaştırmalı Bir Analiz. Ekonomik Yaklaşım Derneği, 29 108 : 43-68.
25. Yetim, S. 1997 . Repo, Ters Repo ve Menkul Kıymet Ödünç İşlemleri. C.1. Sermaye Piyasası Kurulu. Yayın No:73. Ankara.