Çalışanların Bireysel Kültürel Değerlerinin, Üretkenlik Karşıtı İş Davranışları ile İlişkisi: Türkiye’de Faaliyet Gösteren Japon Sermayeli Bir Üretim Şirketi Örneği

Öz

Küresel ekonomilerde beyaz yakalı çalışanlar farklı kültürlerden, farklı coğrafyalardan ve farklı eğitim düzeylerinden bir araya gelip, aynı işletmenin belirlenen hedefleri doğrultusunda iş yerlerine katkı sunmaya çalışmaktadırlar. Bu süreçte bireyler arası etkileşim ve iletişim, iş görenlerin hal ve davranışlarını belirleyen bireysel etkenler vasıtası ile belirlenmektedir. İş görenlerin hal ve davranışlarını belirleyen bireysel kültürel değerleri ve üretkenlik karşıtı iş davranışlarının meydana gelmesinde bireysel kültürel değerlerin alt boyutları ile incelenmesi amacıyla bu araştırma oluşturulmuştur. Araştırmadaki örneklem grubu Türkiye’de faaliyet gösteren Japon sermayeli çokuluslu bir işletmelerinin beyaz yakalı çalışanlarından oluşmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı olarak anket yöntemi tercih edilmiş, araştırma bulgularına göre, üretkenlik karşıtı iş davranışı oluşumunda bireysel kültürel boyutların etkisi olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bireysel Kültürel Değerler, Üretkenlik Karşıtı İş Davranışları, Çok Uluslu Şirketler, Örgütsel Adalet

THE RELATION OF INDIVIDUAL CULTURAL VALUES OF EMPLOYEES WITH COUNTERPRODUCTIVE WORK BEHAVIORS: THE EXAMPLE OF A JAPANESE MANUFACTURING COMPANY OPERATING IN TURKEY

Öz

In global economies, white-collar employees come together from different cultures, different geographies and different education levels and aim to contribute to their workplaces in line with the determined goals. In this process, interaction and communication between individuals are determined by the individual values that determine the state and behavior of the employees. This research was prepared in order to examine the individual cultural values that determine the behavior of the employees and the effect of this variable to counterproductive work behaviors. The sample group in the research consists of white-collar employees of a Japanese capital manufacturing company operating in Turkey. The survey method was preferred as the data collection tool of the research. According to the data obtained in the research, it has been observed that cultural dimensions have an effect on the formation of counterproductive work behavior.

Anahtar Kelimeler

• Individual Cultural Values, Counterproductive Work Behaviors, Multinational Corporation, Organizational Justice

Kaynakça

1. Angelbeck , A. I. 2018 . The effect of dark personality traits and cultural logics on counter-productive work behaviors. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Montclair State University .
2. Aydın, E. 2016 . İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının etkililiğinin çalışan norm dışı davranışları üzerindeki etkisinde bireysel kültürel eğilimlerin rolü üzerine bir araştırma. Ankara: Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Başkent Üniversitesi SBE.
3. Bozkurt, S. 2004 . Hizmet sektöründe örgütsel ve yönetsel değerler: Otel işletmelerinde bir çalışma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Bruursema, K. 2007 . How individual values and trait boredom interact with job characteristics and job boredom in their effects on counterproductive work behavior. Yayınlanmamış doktora tezi, University of South Florida.
5. Carpenter, M. A., & Dunung, S. P. 2012, Aralık 29 . Challenges and opportunities in international business. Ocak 02, 2021 tarihinde https://2012books.lardbucket.org/pdfs/challenges-and-opportunities-in-international-business.pdf adresinden alındı
6. Demirel, Y. 2009 . Örgütsel bağlılık ve üretkenlik karşıtı davranışlar arasındaki ilişkiye kavramsal yaklaşım. Istanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8 15 , 115-132.
7. Donthu, N., & Yoo, B. 1998 . Cultural influences on service quality expectations. Journal of Service Research, 1 2 , 178-186.
8. Dönmez, O., & Akbulut, Y. 2016 . Siber zorbalık çalışmalarında sosyal beğenirlilik etkisi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 6 2 , 1-18.

9. Gülcan, B. 2010 . Türkiye’de kültür turizminin ürün yapısı ve somut kültür varlıklarına dayalı ürün farklılaştırma ihtiyacı. İşletme Araştırmalar Dergisi, 2 1 , 110.
10. Güneş, E. 2020 . Bireysel kültürel değerlerin yenilikçi iş davranışı üzerine etkisi: yöneticiler üzerinde bir araştırma. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi SBE.
11. Hofstede, G. 1980 . Culture's consequences: international differences in work related values. Beverly Hills, Calif.: Sage.
12. Hofstede, G. 1984 . Culture’s consequences: international differences in work related values. Newbury Park: Sage Publications.
13. Hofstede, G. 2007 . Asian management in the 21st century. Asia Pacific Journal of Management 24 , 411-420.
14. Hofstede, G. 2011, Aralık . Dimensionalizing cultures: The hofstede model in context. Aralık 2020 tarihinde Online Readings in Psychology and Culture: https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014 adresinden alındı
15. Hofstede, G., & Bond, M. H. 1988 . The confucius connection: from cultural roots to economic growth. Organizational Dynamics, 16 4 , 4-21.
16. Hoftsede, G., Hoftsede, G. J., & Minkov, M. 2010 . Cultures and organizations: software of the mind: intercultural cooperation and its importance for survival. McGraw-Hill.
17. Hunter, W. 2014 . The role of integrity and personality in counterproductıve work behaviour. Yayınlanmamış doktora tezi, Stellenbosch University.
18. İyigün, N. Ö., & Çetin, C. 2012 . Psikolojik kontratın örgütsel sapma üzerindeki etkisi ve ilaç sektöründe bir araştırma. Öneri Dergisi, 10 32 , 15-29.
19. Jarunratanakul, P. 2013 . Organisational justice, individual differences and counterproductive work behaviour: a longitudinal study in new zealand and thailand. Yayınlanmamış doktora tezi, The University of Waikato.
20. Kalaycı, Ş. 2006 . SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
21. Kanar, U. 2018 . Uluslararası işletmelerde kültürel farklılıkların iş performansına etkisinde algılanan dönüşümcü liderliğin aracı rolü. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Arel Üniversitesi.
22. King, M. F., & Bruner, G. C. 2000 . Social desirability bias: a neglected aspect of validity testing. Psychology and Marketing, 17 2 , 79-103.
23. Kızılçelik, S., & Erjem, Y. 1992 . Açıklamalı sosyoloji terimler sözlüğü. Konya: Göksu Matbaası.
24. Koç, F. P., & Bayraktar, O. 2019 . Üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerinde kişilik özelliklerinin etkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18 35 , 19-39.
25. McGee, R. J., & Warms, R. L. 1996 . Anthropological theory: an introductory history. Calif: Mayfield Pub. Co.
26. Mooij, M., & Hofstede, G. 2002 . Convergence and divergence in consumer behavior: implications for international retailing. Journal of Retailing, 78 1 , 61-69.
27. Öcel, H. 2009 . Çalışanların örgütsel vatandaşlık ve üretim karşıtı iş davranışlarının nedenlerine ilişkin bir model önerisi. Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi SBE.
28. Öncül, M. S., Deniz, M., & İnce, A. R. 2016 . Hofstede’ nin örgüt kültürü modelinin potansiyel girişimcilerin yetiştiği çevresel özellikler kapsamında değerlendirilmesi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 7 1 , 255-269.
29. Örenlili, M. 2018 . İşletmelerde örgütsel sessizlik ve üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi SBE.
30. Öter, Z., & Özdoğan, O. 2005 . Kültür amaçlı seyahat eden turistlerde destinasyon imajı: Selçuk-Efes örneği. Turizm Araştırmaları Dergisi,, 16 2 , 127.
31. Polat, M. 2019 . Nepotizm ve psikolojik sözleşme ihlallerinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisi. Yayınlanmamış doktora tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi SBE.
32. Polatçı, S., & Özçalık, F. 2015 . Çalışanların örgütsel adalet algıları ile üretkenlik karşıtı iş davranışları etkileşiminde pozitif ve negatif duygusallığın aracılık etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi SBE Dergisi, 17 2 , 215-234.
33. Reid, V. 2011 . A study of the influence of individual-level cultural value orientation on the formation of service quality expectations. Yayınlanmamış Doktora Tezi, University of Nottingham.
34. Saylık, A. 2019 . Hofstede’nin kültür boyutları ölçeğinin Türkçeye uyarlanması; geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 8 3 , 1860-1881.
35. Schroeder, A. N. 2009 . Cultural differences as a moderator of perceptions of injustice and workplace deviance . Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Clemson University.
36. Sığrı, Ü., & Tığlı, M. 2006 . Hofstede’nin “belirsizlikten kaçınma” kültürel boyutunun yönetsel- örgütsel süreçlere ve pazarlama açısından tüketici davranışlarına etkisi. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 21 1 , 327-342.
37. Sofyalıoğlu, Ç., & Aktaş, R. 2001 . Kültürel farklılıkların uluslararası işletmelere etkisi. Yönetim ve Ekonomi, 7 1 , 75-92.
38. Spector, P. E. 2011 . The relationship of personality to counterproductive work behavior; an integration of perspectives. Human Resource Management Review, 21 4 , 342-352.
39. Spector, P. E., & Fox, S. 2002 . An emotion-centered model of voluntary work behavior: Some parallels between counterproductive work behavior and organizational citizenship behavior. Human Resource Management Review, 12, 269 – 292.
40. Spector, P. E., Fox, S., Penney, L. M., Bruursema, K., Goh, A., & Kessler, S. 2006 . The dimensionality of counterproductivity are all counterproductive behaviors created equal. Journal of Vocational Behavior, 68 3 , 446–460.
41. Steel, P., & Taras, V. 2010 . Culture as a consequence: A multi-level multivariate meta-analysis ofthe effects of individual and country characteristics on work-relatedcultural values. Journal of International Management, 16 3 , 211-233 .
42. Taras, V., Rowney, J., & Steel , P. 2009 . Half a century of measuring culture: Review of approaches, challenges, and limitations based on the analysis of 121 instruments for quantifying culture. Journal of International Management, 357–373.
43. Ticaret Bakanlığı. 2021, 07 09 . T.C. Ticaret Bakanlığı Web sitesi: https://www.ticaret.gov.tr/hizmet-ticareti/yurtdisi- yatirimlar/uluslararasi-yatirim-istatistikleri adresinden alındı
44. Tosi, H. L., & Mero, N. P. 2003 . The fundamentals of organizational behavior; What managers need to know. Oxford: Blackwell Publishing.
45. Tsakumis, G. T., Curatola, A. P., & Porcano, T. M. 2007 . The relation between national cultural dimensions and tax evasion. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation 16 , 131-147.
46. Williams, R. 1977 . Culture and society. Middlesex: Penguin Books.
47. Yazıcı, M. 2014 . Değerler ve toplumsal yapıda sosyal değerlerin yeri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24 1 , 209-223.
48. Yeşil, S. 2013 . Kültür ve kültürel farklılıklar: liderlik açısından teorik bir değerlendirme. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12 44 , 52-81. www.esosder.org adresinden alındı
49. Yoo, B., Donthu, N., & Lenartowicz, T. 2011 . Measuring Hofstede's five dimensions of cultural values at the individual level: Development and validation of CVSCALE. Journal of International Consumer Marketing, 23 3-4 , 193-210.
50. Zungu, T. 2016 . Cultural values and happiness of leaders in mining company: implications for diversity and inclusion. Durban, South Africa: Yayınlanmamış doktora tezi; University of KwaZulu-Natal.