Doğu Akdeniz’de Enerji Kaynakları Keşfedilmesinin Kıbrıs Meselesine Etkileri ve Türkiye’nin Tavrı

Öz

Kıbrıs Adası’nın Jeostratejik konumu Ada’yı güç ve çıkar çatışmalarının da odak noktası haline getirmiştir. Kıbrıs Adası’nın Türk ve Yunan kesimi arasındaki paylaşım mücadelesi de Ada’nın stratejik çekiciliğinden etkilenmiş ve uluslararası aktörlerinde çıkarları doğrultusunda Kıbrıs meselesine müdahil olmasıyla iki kesim arasında nihai bir çözüme ulaşılamamıştır. Doğu Akdeniz’de enerji kaynakları keşfedilmesiyle birlikte Kıbrıs meselesine enerji kaynaklarının paylaşımı üzerinden yeni bir unsur daha eklenmiştir. Bu çalışmada Enerji keşifleri sonrası süreçte Kıbrıs meselesinin nasıl bir seyir izlediği literatür taraması ile incelenerek enerji rezervlerinin keşfinin Kıbrıs meselesine ne yönde bir katkı sağladığı irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Doğu Akdeniz, Enerji Politikaları, Hidrokarbon Kaynaklar, Kıbrıs Meselesi

The Effects of the Discovery of Energy Resources in the Eastern Mediterranean on the Cyprus Issue and Turkey's Attitude

Öz

The geostrategic location of the island of Cyprus has made the island the focal point of power and interest conflicts. The struggle for sharing between the Turkish and Greek parts of the island of Cyprus was also affected by the strategic attractiveness of the island, and a final solution could not be reached between the two parts, with the involvement of international actors in the Cyprus issue in line with their interests. With the discovery of energy resources in the Eastern Mediterranean, a new element has been added to the Cyprus issue through the sharing of energy resources. In this study, the course of the Cyprus issue in the process after the energy discoveries was examined through a literature review and it was examined how the discovery of energy reserves contributed to the Cyprus issue.

Anahtar Kelimeler

• Eastern Mediterranean, Energy Policies, Hydrocarbon Resources, Cyprus Issue

Kaynakça

1. ACER, Y. 2020 . Kıta Sahanlığı Kavramı, Sınırlandırılması ve Doğu Akdeniz’de Deniz Alanları Sorunu. K. İNAT, M. ATAMAN, & B. DURAN içinde, Doğu Akdeniz ve Türkiye'nin Hakları s. 369-408 . İstanbul: SETA.
2. AÇIKSES, E., & CANKUT, A. 2009 . Kıbrıs Meselesini Doğuran sebepler, Megali İdea ve Enosis. Türk Dünyası Araştırmaları 181 , 69-94.
3. AKSU, F. 2013 . Doğu Akdeniz Deniz Yetki Alanları Sorunu ve Türkiye - AB. S. H. BAŞEREN içinde, Doğu Akdeniz'de Hukuk ve Siyaset s. 159-196 . Ankara: A.Ü. SBF Yayınları.
4. AKSU, F., & ÇOLAK, Y. 2019 . Türkiye’nin Dış Politika Krizlerinde Ahdi Hukuk: Kıbrıs ve Nahçıvan Krizleri. bilig – Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi 88 , 19-54.
5. ASKEROĞLU, S. 2020 . Suriye İç Savaşının Onuncu Yılında Değişen Dengeler. iramcenter.org: - https://iramcenter.org/suriye-ic-savasinin-onuncu-yilinda-degisen-dengeler/ adresinden alındı
6. ATEŞOĞLU GÜNEY, N. 2019 . www.setav.org: https://www.setav.org/5-soru-akdenizde-enerji-oyunu/ adresinden alındı
7. ATEŞOĞLU GÜNEY, N. 2020 . Batılı Ülkelerin Doğu Akdeniz Politikaları. K. İNAT , M. ATAMAN, & B. DURAN içinde, Doğu Akdeniz ve Türkiye'nin Hakları s. 129-158 . İstanbul : SETA.
8. ATLAS, M. İ., & İSTİKBAL, D. 2020 . Rusya ve Çin'in Doğu Akdeniz Politikaları. K. İNAT, M. ATAMAN, & B. Duran içinde, Doğu Akdeniz ve Türkiye'nin Hakları s. 183-208 . İstanbul: SETA.

9. BAŞEREN, S. H. tarih yok . Doğu Akdeniz'de Gerilim. 2021 tarihinde tudav.org: https://tudav.org/calismalar/deniz- alanlari/munhasir-ekonomik-bolge/dogu-akdeniz-serhat-h-baseren/ adresinden alındı
10. BBC NEWS. 2020 . Akdeniz'de mülteci krizi: 2015'ten bu yana her yıl yüzlerce göçmen öldü. www.bbc.com: https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-53988039 adresinden alındı
11. BOTAŞ. 2020 . botas.gov.tr : https://www.botas.gov.tr/Sayfa/dunyadaki-petrol-ve-dogal-gaz-rezervleri-nerelerdedir-ve- ne-kadardir/251 adresinden alındı
12. BOTAŞ. tarih yok . TANAP. 2021 tarihinde www.botas.gov.tr: www.botas.gov.tr/Sayfa/tanap-dogal-gaz-iletim-as/201 adresinden alındı
13. BRZEZİNSKİ, Z. 2018 . Büyük Satranç Tahtası. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
14. CERRAH, U. 2015 . Enerji Güvenliği ve Avrupa Birliği. H. ÇOMAK, C. SANCAKTAR, & Z. YILDIRIM içinde, Enerji Diplomasisi s. 163-192 . İstanbul: Beta Yayınları.
15. DEMİRYOL, T. 2015 . Kıbrıs'ta Enerji Diplomasisi ve Güvenlik. H. ÇOMAK, C. SANCAKTAR, & Z. YILDIRIM içinde, Enerji Diplomasisi s. 259-284 . İstanbul: Beta Yayınları.
16. DOĞAN, N. 2014 . Doğu Akdeniz’de Enerji Stratejileri ve Bölgesel Güvenliğin Geleceği. 21yyte.org: https://21yyte.org/tr/merkezler/islevsel-arastirma-merkezleri/enerji-ve-enerji-guvenligi-arastirmalari- merkezi/dogu-akdenizde-enerji-stratejileri-ve-bolgesel-guvenligin-gelecegi adresinden alındı
17. ERCİYES, Ç. 2019 . Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Türkiye’nin Siyasi ve Hukuki Tezleri Sahadaki Uygulamaları . www.mfa.gov.tr: https://www.mfa.gov.tr/data/dogu-akdeniz-deniz-yetki-alanlarinin-sinirlandirilmasi.pdf adresinden alındı
18. FURUNCU, Y. 2020 . Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki Hidrokarbon Arama ve Sondaj Politikası. K. İNAT, M. ATAMAN, & B. Duran içinde, Doğu Akdeniz ve Türkiye'nin Hakları s. 231-248 . İstanbul: SETA.
19. IŞIK, M. 2021 . Rusya'nın Suriye'de Beş Yılı. www.sde.org.tr: https://www.sde.org.tr/mithat-isik/genel/rusyanin-suriyede- bes-yili-kose-yazisi-21835 adresinden alındı
20. KAMİL, İ., & GÜNEŞ, Ü. 2014 . Megali İdea’dan ENOSİS’e Kıbrıs 1814-1974 . Asia Minor Studies- International Journal Of Social Sciences, 2. Rauf Denktaş Özel Sayısı , 165-214.
21. KESER, U., & KESER, A. 2020 . Strateji, Espiyonaj, İntelijans ve Çatışma Kaynayan Kazan Akdeniz ve Kıbrıs. İstanbul: Hiperyayın Yayıncılık.
22. KOCAKENAR, M. 2015 . Amerikan Dış Politikasında Jeopolitik Teoriler ve Pratikler. Sakarya Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü.
23. KOÇ, S. 2005 . Dünden Bugüne Kıbrıs Sorunu ve Stratejik Yaklaşımlar. İstanbul: IQ Kültür ve Sanat Yayınları.
24. LACOSTE, Y. 2007 . Büyük Oyunu Anlamak. İ. AKÇA, Çev. İstanbul: NTV Yayınları.
25. MACKINDER, H. J. 2013 . Tarihin Coğrafi Kalbi. K. YILMAZ, Çev. İstanbul: Doğu Kütüphanesi Yayıncılık.
26. MAHAN, A. T. 2013 . Deniz Harbi Üzerine. A. WESTCOTT, Dü., & A. T. BÜYÜKONAT, Çev. İstanbul: Doruk Yayımcılık.
27. ÖZARSLAN, B. B. 2007 . Uluslararası Hukuk Açısından Kıbrıs Sorunu ve Avrupa Birliğinin Yaklaşımı. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayınları.
28. ÖZDEMİR, B. Z. 2020 . Uluslararası Deniz Hukuku Perspektifinden Türkiye'nin Doğu Akdeniz Politikası. K. İNAT, M. ATAMAN, & B. DURAN içinde, Doğu Akdeniz ve Türkiye'nin Hakları s. 323-348 . İstanbul: SETA.
29. ÖZMEN, S. 2018 . Küresel Güçlerin Oyun Adası. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
30. ÖZTEKİN, M. K. 2020 . Doğu Akdeniz’de değişin Enerji Jeopolitiği ve Türkiye. Güvenlik Stratejileri Dergisi 33 , 1-51.
31. ÖZTÜRK, O. M. 2001 . Doğu Akdeniz'in Güvenliği ve Kıbrıs. Kıbrıs'ın Dünü, Bugünü ve Geleceğine İlişkin Vizyonu s. 163- 174 . Lefkoşa,KKTC: Yakın Doğu Üniversitesi.
32. SEVİM, C. 2013 . Küresel Enerji Stratejileri ve Jeopolitik. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
33. Stratejik Düşünce Enstitüsü. 2019 . Doğu Akdeniz’de Yükselen Gerilim: Siyasi, Askeri ve Ekonomik Açıdan Yapılması Gerekenler. Ankara: SD.
34. TAMÇELİK, S. 2009 . Kıbrıs'ta Güvenlik Stratejileri ve Kriz Yönetimi. Ankara: ODTÜ Geliştrme Vakfı Yayıncılık ve İletişim.
35. Wikipedia. tarih yok . 2021 tarihinde wikipedia.org: https://tr.wikipedia.org/wiki/Haydut_devlet adresinden alındı
36. Wikipedia. tarih yok . Ayrık Deniz. 2021 tarihinde tr.wikipedia.org: https://tr.wikipedia.org/wiki/Ayr%C4%B1k_deniz adresinden alındı
37. YAYCI, C. 2020 . Doğu Akdeniz'in Paylaşım Mücadelesi ve Türkiye 2. b. . İstanbul, Türkiye: Kırmızı Kedi Yayınevi.
38. YORKAN, A. 2006 . Avrupa Birliği Dış Politikasında Enerji. tasam.org: https://tasam.org/tr- TR/Icerik/238/avrupa_birligi_dis_politikasinda_enerji adresinden alındı