DAĞLIK KARABAĞ SORUNU: 1994-2020

Öz

Bu çalışma Dağlık Karabağ sorununun temellerini ve Azerbaycan’ın 2. Karabağ zaferine giden süreci incelemektedir. Makalenin ilk kısmında Dağlık Karabağ sorununun tarihsel süreci üzerinde durulmuştur. Çarlık Rusya döneminden günümüze kadar sürecin nasıl bir yol izlediğine, taraflar arasındaki iç ve dış politikadaki sorunlara değinilmiştir. İkinci kısımda Dağlık Karabağ sorununa realist bir yaklaşımla meselenin çok aktörlü yapısı incelenmiştir. Hâkimiyet teorisi ile sorunun jeopolitik önemine vurgu yapılmıştır. Son olarak da 2020 yılında 2. Karabağ Savaşı ile sürecin nasıl ilerlediği, tarafların tutumu ile bölgesel ve küresel aktörlerin nasıl bir rol aldığı bu çalışmada yer almıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dağlık Karabağ, Azerbaycan, Ermenistan

NAGORNO KARABAKH PROBLEM: 1994-2020

Öz

This study examines the foundations of the Nagorno Karabakh conflict and the process leading to Azerbaijan’s the second Karabakh victory. In the first part of the article, the historical process of the Nagorno Karabakh conflict is emphasized. The course of the process from the Tsarist Russia period to the present, and the problems in domestic and foreign policy between the parties has been mentioned. In the second part, the multi actor structure of the Nagorno Karabakh problem is examined with a realistic approach. The geopolitical importance of the problem has been highlighted under the theory of domination. Finally, how the process progressed with the second Karabakh War in 2020, the attitudes of the parties and the role of regional and global actors are included in this study

Anahtar Kelimeler

• Nagorno Karabakh, Azerbaijan, Armenia

Kaynakça

1. Acaloğlu, A. 2021 . Karabağ Sorunun Tarihi Arka Planı ve Kronolojisi. H. Çakmak, Ed. , Dünden Bugüne Karabağ Sorunu 9-31 . Ankara: Yenisey Kitap.
2. Acar, M. 2019 . Yapısal Realizm Çerçevesinde Obama Dönemi ABD Dış Politikasının Orta Doğu’ya Yansımaları. Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi. s. 32.
3. Algür, B. ve Ercan, M. 2021 . Deniz Hâkimiyet Teorisi Kapsamında Doğu Akdeniz ve Kıbrıs Jeopolitiğinin Türkiye’ye Etkileri. Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. s. 198-200.
4. Asal, U. Y. 2013 . Dağlık Karabağ Sorununu Çatışma Çözümü Perspektifinden Analizi. Asya’da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları. Bilgesam Yayınları. s. 57-60.
5. Asker, A. ve Şeyban, S. 2021 . Kürekçay Anlaşmasının Tarihi Arka Planı, Hukuki Niteliği ve Siyasi Sonuçları. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. s. 47.
6. Asker, A. ve Özpınar, Z. G. 2021 . Azerbaycan’ı Zafere Götüren Büyük Taarruz: 44 Günlük Savaşın Anatomisi. Avrasya İncelemeleri Dergisi. s. 87-88.
7. Aslanlı, A. 2013 . Yeni Küresel Mücadelede Kafkasya ve Karabağ Sorunu. Ankara: EkoAvrasya Yayınları.
8. Aydın, A. ve Bakıncak, E. 2016 . Uluslararası Güç Dengesi ve İki Kutupluluk Arasındaki İlişki. C. Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. s. 103.

9. Aydın, M. 2004 . Uluslararası İlişkilerin ‘’Gerçekçi’’ Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği. Uluslararası İlişkiler Akademik Dergi. s. 37-38.
10. Baylis, J. 2008 . Uluslararası İlişkilerde Güvenlik Kavramı. Uluslararası İlişkiler Akademik Dergi. s. 71-72.
11. Biçer, S. 2019 . Ermenistan İşgali Altındaki Dağlık Karabağ Sorununa Bir Çözüm Önerisi. Bilge Strateji. s. 119-120.
12. Cabbarlı, H. 2021 . Ermenistan Cumhuriyetinin Dağlık Karabağ Politikası. H. Çakmak, Ed. , Dünden Bugüne Karabağ Sorunu 33-114 . Ankara: Yenisey Kitap.
13. Dal, A. 2020 . Jeoekonominin Yükselişi: Enerji Kaynakları Bağlamında Arktika ve Doğu Akdeniz Bölgelerinin Analizi. DumluPınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. s. 69.
14. Demirbaş, Y. 2018 Dağlık Karabağ Sorunu ve Soruna Çözüm Arayışları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
15. Dilaver, T. 2021 . Dağlık Karabağ Sorununda Yeni Normal. AVİM. Analiz No. 2020/42. s. 1-2.
16. Dinç, A. 2021 . Azerbaycan-Ermenistan Dağlık Karabağ Savaşları. İstanbul: Cinius Yayınları.
17. Düzgün, D. M. 2020 . Realizm Teorisinin Ortaya Çıkışı Ve Gelişim Evreleri. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. s. 258-262.
18. Doğan, G. E. 2020 . Dağlık Karabağ Meselesi: Bölgesel Güvenlik Dinamikleri Üzerine Bir Değerlendirme. Güvenlik Çalışmaları Dergisi. s. 170.
19. Elekberli, F. 2020 . Yukarı Karabağ Probleminin Tarihi, Felsefi, Siyasi ve İdeolojik Açıdan Değerlendirilmesi. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi. s. 550.
20. Erenel, F. 2021 . Jeopolitik Teoriler Ve Avrasya’nın Merkezinde Güç Savaşları. Avrasya Dosyası. s. 3-4.
21. Güneylioğlu, M. 2021 . BM Kolektif Güvenlik Sisteminin Etkinliği Sorunu: Realist Bir Değerlendirme. Akdeniz İİBF Dergisi. s. 109.
22. Helvacıköylü, G. 2021 . The Role of Turkey and Russia on the Resolution of the Nagorno-Karabakh Conflict. UPA Strategic Affairs. s. 170.
23. İşcan, İ. H. 2004 . Uluslararası İlişkilerde Klasik Jeopolitik Teoriler ve Çağdaş Yansımaları. Uluslararası İlişkiler Akademik Dergi. s. 78-79.
24. İşyar, Ö. G. 2020 . Dağlık Karabağ Sorunu Birinci ve İkinci Savaşın Dinamikleri. Bursa: Dora Yayınları.
25. Karagöz Yerdelen, B. 2020 . Yeni Bir Güvenlik Paradigması Olarak ‘’Küresel Anadolu Hegemonyası’’ İnşası. TASAM. s. 356-357.
26. Kazımlı, E. 2018 . Azerbaycan’ın Jeopolitik Konumu ve Karabağ Sorunu. TASAM. s. 108.
27. Kaya, H. E. 2022 . Kara Hâkimiyet Teorisi ve Avrasya’nın Artan Jeopolitik Önemi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. s. 49-51.
28. Koç, H. ve Tarcan, B. H. 2020 . 19. Yüzyıldan Günümüze Ermenistan-Azerbaycan İlişkileri. Journal Of İnternational Banking Economy And Management Studies. s. 109.
29. Kuduban, A. D. ve Kaya, M. 2018 . Karabağ Sorununa Uluslararası Güçlerin Yaklaşımları Üzerine Tarihsel Bir Değerlendirme. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Dergisi. s. 932.
30. Kurt, S. 2021 . Donmuş Çatışma Çözümüne İki Farklı Yaklaşım: Azerbaycan ve Gürcistan. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. s. 148.
31. Kurt, S. 2021 . Importance of Arctic in the Framework of Air Power Theory. International Journal of Politics and Security. s. 53-54.
32. Neciyev, E. 2011 . Azerbaycan’ın Sovyetleştirilmesi Sürecinde Karabağ Problemi. Ermeni Araştırmaları. s. 167.
33. Oktay, H. ve Cerrah, U. 2018 . Uluslararası Politikada Kafkasya. Ankara: Hitabevi Yayınları.
34. Özçelik, S. 2020 . Uluslararası Çatışma Analizi ve Çözümü. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
35. Özdaşlı, E. 2021 . İkinci Karabağ Savaşı’nda Ermenilerin Sivillere Yönelik Saldırılarının Uluslararası İnsancıl Hukuk Açısından Değerlendirilmesi. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. s. 57.
36. Özdemir, L. 2021 . Dağlık Karabağ Meselesinde Değişen Gidişat ve Türkiye’nin Rolü. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. s. 94.
37. Özey, R. 2017 . Mackinder’in Heartland Teorisinin Düşündürdükleri. Marmara Coğrafya Dergisi. s. 96-97.
38. Özyılmaz, E. V. 2013 . Geçmişten Günümüze Dağlık Karabağ. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. s. 202.
39. Paşa, E. 2021 . Karabağ Sorunu: Tarihi Gerçekler, Jeopolitik Çıkarlar ve Çözüm Süreci. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. s. 207.
40. Sadıgov, R. 2021 . Çarlık Rusya’sının Azerbaycan’ı İşgali. M. Memmedli, Ed. , Rus Dış Politikasında Orta Asya ve Kafkasya 3-27 . Ankara: Nobel Bilimsel Yayıncılık.
41. Uzer, U. 2017 . Bölgesel Güvenlik Bağlamında Dağlık Karabağ Sorununun Dünya Siyasetindeki Yeri. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. s. 74-75.
42. Welt, C. ve S. Bowen, A. 2021 . Azerbaijan and Armenia: The Nagorno-Karabakh Conflict. Congressional Research Service. s. 13-15.
43. Yiğit, S. ve Gülbiten, G. 2018 . Rusya’nın Güney Kafkas Dış Politikası: Dağlık Karabağ ve Hazar Denizi. Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi. s. 4-7. 2003.12.002