Görüş Makalesi

Göklerdeki ve Yeryüzündeki Düzenin Benzerliğinin Temelleri

Cilt: 4 Sayı: 1 20 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Göklerdeki ve Yeryüzündeki Düzenin Benzerliğinin Temelleri

Öz

Evren en devasa makro kozmos olarak tanımlanacağı gibi mekanik işleyiş olarak da muazzam bir sistemdir. Sistemin mekanizmaları ve onu yöneten yasaları mevcuttur. Zira çalışması ile ilgili bir aksaklık gözlenmemektedir. Newton’a göre ise evren mükemmel mekanik bir saat gibi çalışmaktadır. Evrendeki bütünsel ahengin temel sebebi, evreni yöneten büyük yasaların her yerde adil ve eşit olarak etkin olmasıdır. Devasa sistem pek çok alt sistemlerden oluşmuştur. Son bilgilere göre sistemde trilyonlarca gökadanın varlığı bilinmektedir. Her bir gökadada da milyarlarca yıldız bulunmaktadır. Bir toplumu oluşturan sosyal ve ekonomik yapılar da yüzlerce hatta yüzbinlerce alt yapılardan meydana gelmektedir. Dolayısıyla bir toplumu oluşturan farklı ve değişik gruplardan bahsetmek mümkündür. Bunlar; aile, komşu ve mahalle gibi doğal yapılar ile meslek grupları, sivil toplum örgütleri, şirketlerdeki yapılar vb. yüzbinlerce oluşumlardır. Toplumun işlevsel olarak çalışması yani verimli ve etkin olması için üretmesi, üretirken de israf etmemesi, kaynaklarını verimli kullanması, çevre bilincinin yüksek olması ve ona zarar da vermemesi gibi fonksiyonları da yerine getirmesi gerekmektedir. Bunun için de bütünü meydana getiren her bir alt sistemin tıpkı mekanik bir sistem gibi birbirleriyle uyum içinde olması ve çalışması gerekmektedir. Uyum da düzeni oluşturan yasalar ile bunların evrendekine benzer adil ve eşit olarak uygulanmasıyla mümkün olacaktır. Türkçe ve diğer dillerdeki kaynaklarda sosyal ve everene ait fizik yapıların benzerliğine dayalı çalışmalara pek rastlanmamaktadır. Bu çalışma birazda bu alana hizmet amacı gütmektedir. Bu bağlamda evreni yöneten maddenin ve enerjinin korunumu, entropi, hareket yasaları gibi fizik yasaları esas alınarak sosyal yapıların düzeni ve işlevselliğinin koşulları belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bilmez, N. (2018). Newton bilim anlayışının kuvvetler ayrılığı teorisine etkisi. Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(10), 114122. (Erişim 10 Ekim 2024). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/530226
  2. Büyüktür, A.R. (1982). Termodinamik: Cilt I. Uludağ Üniversitesi Yayınları.
  3. Cansen, E. (2005). İktisadın termodinamik sınırları. Hürriyet Gazetesi köşe yazısı. (Erişim 25 Haziran 2005). https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ege-cansen/iktisadin-termodinamik-sinirlari-329951
  4. Carrel, A. (2005). İnsan denen meçhul (Çeviri Ömer Durmaz). Hayat Yayıncılık.
  5. Çamdalı, Ü. (2024a). Ekonominin termodinamik yasaları üzerine bir deneme. Türk Bilim ve Mühendislik Dergisi, 6(1), 2229. (Erişim 20 Haziran 2024). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3676348
  6. Çamdalı, Ü. (2024b). Entropi bakış açısıyla termodinamiğin kıyamet senaryosu. Din ve Bilim-Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 7(1), 716. (Erişim 30 Haziran 2024). https://doi.org/10.47145/dinbil.1433382
  7. Çamdalı, Ü. (2024c). Termodinamiğin yasalarına fiziğin ve felsefenin penceresinden farklı bir bakış. Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi, 16(2), 909-913. (Erişim 5 Temmuz 2024). https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3906402
  8. Çamdalı, Ü. (2012). Termodinamik ve sosyal sistemlerin yakın çevre ilişkilerindeki ilginç benzeşim, değişim ve bir sonuç-bir ümit, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 67(2), 213221. (Erişim 12 Ekim 2024). https:// doi.org/10.1501/SBFder_0000002252

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim Felsefesi

Bölüm

Görüş Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

21 Ocak 2025

Kabul Tarihi

16 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çamdalı, Ü. (2025). Göklerdeki ve Yeryüzündeki Düzenin Benzerliğinin Temelleri. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 23-31. https://izlik.org/JA23KJ49DZ