Araştırma Makalesi

en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme)

Cilt: 4 Sayı: 1 20 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme)

Öz

Bu çalışma, Arapça sözlükbilimiyle ilgili meseleleri anlambilimsel bir açıdan ele almakta ve kelimelerin anlam gelişimi, kök anlamın merkezîliği, sesin anlamla ilişkisi ve eşanlamlılık konularını incelemektedir. Araştırmada ayrıca, Nebevî hadislerin sözlüklerde delil olarak kullanılmasına yönelik uygulamalı bir boyuta da yer verilmektedir. Bu bağlamda, İbnü’l-Esîr’in "en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser" adlı eseri tercih edilmiş ve bu eserden nesep kavramıyla ilgili kelimeler örnek olarak seçilmiştir. Bu kelimeler, İbnü’l-Esîr’den önce telif edilen iki önemli sözlük olan el-Ferâhîdî’nin "el-ʿAyn"ı ve el-Cevherî’nin "es-Sıhâh"ı ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Amaç, sonraki dönem sözlüklerinin önceki dönemlere ne gibi katkılar sağladığını ortaya koymaktır. Her bir kelimenin etimolojik kökeni tespit edilmiş ve tarihi bağlamı içinde anlam serüveni incelenmiştir. Bu çalışma tarihsel, betimleyici ve çözümleyici bir yöntemle gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbas, H. (1998). Arap harflerinin özellikleri ve anlamları. Şam: İttihadü’l-Küttâbi’l-Arab.
  2. Accâc, A. R. Ed-Dîvân, (thk. İ. Hasan). Beyrut: Dârü’ş-Şurûk.
  3. Ebû Ali, M. T. (1988). El-ems̱âlü’l-‘arabiyye ve’l-‘asrü’l-câhiliyye. analitik bir inceleme. Beyrut: Dârü’n-Nefâis.
  4. Askerî, H. A. (1983). El-furûḳ fî’l-luġa. (thk. İhyâü’t-Türâs el-ʿArabî Heyeti). Beyrut: Dârü’l-Âfâḳi’l-Cedîde.
  5. Cebel, A. M. H. (2003). Mu‘cemu makâyîsi’l-luġa’da kök anlam eleştirel ve analitik bir inceleme. Şam: Dârü’l-Fikr.
  6. Cevherî, İ. H. Tâcü’l-luġa ve ṣıḥâḥu’l-ʿarabiyye. (thk. A. A. Attâr). Mısır: Dârü’l-Kitâbi’l-ʿArabî.
  7. İbn Cinnî, E. O. El-Ḫaṣâ’iṣ. (thk. M. Ali en-Neccâr). Kahire: Mısır Millî Kütüphanesi Yayınları.
  8. İbn Düreyd, E. M. H. (1987). Cemheretü’l-luġa. (thk. R. Munîr el-Ba‘lebekkî). Beyrut: Dârü’l-ʿİlmi’l-Melâyîn.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arap Dili, Edebiyatı ve Kültürü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

19 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Naasou, S. (2025). en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme). Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 44-54. https://izlik.org/JA58AM23XE
AMA
1.Naasou S. en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme). YASAD. 2025;4(1):44-54. https://izlik.org/JA58AM23XE
Chicago
Naasou, Semar. 2025. “en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme)”. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi 4 (1): 44-54. https://izlik.org/JA58AM23XE.
EndNote
Naasou S (01 Haziran 2025) en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme). Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi 4 1 44–54.
IEEE
[1]S. Naasou, “en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme)”, YASAD, c. 4, sy 1, ss. 44–54, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58AM23XE
ISNAD
Naasou, Semar. “en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme)”. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi 4/1 (01 Haziran 2025): 44-54. https://izlik.org/JA58AM23XE.
JAMA
1.Naasou S. en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme). YASAD. 2025;4:44–54.
MLA
Naasou, Semar. “en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme)”. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2025, ss. 44-54, https://izlik.org/JA58AM23XE.
Vancouver
1.Semar Naasou. en-Nihâye fi Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser Adlı Eserde Neseple İlgili Kelimeler (Anlambilimsel ve Leksikografik Bir İnceleme). YASAD [Internet]. 01 Haziran 2025;4(1):44-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58AM23XE