Araştırma Makalesi

Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study

Cilt: 5 18 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study

Öz

This study aimed to explore the cognitive, emotional, and meaning-making processes of earthquake survivors and disaster response personnel in the immediate aftermath of the 2023 Kahramanmaraş earthquakes. Using a qualitative design, unstructured interviews were conducted with 105 participants (66 survivors, 39 disaster response personnel) across 10 tent cities and one guesthouse in the most affected provinces. Data were collected between February 18–25, 2023—12 days after the disaster—and analyzed thematically following Braun and Clarke’s six-phase approach. Four overarching themes were identified: (1) Basic survival struggles and physical conditions, (2) Psychological reactions and emotional responses, (3) Social belonging and exclusion, and (4) Faith and the search for meaning. Participants reported acute stress, anger, loneliness, and future uncertainty, but also highlighted protective factors such as solidarity and spirituality. Disaster response personnel described exhaustion, burnout, and secondary trauma. The findings underscore the urgent need for continuous, trauma-informed psychosocial support that addresses both survivors’ and responders’ needs. Beyond symptom reduction, culturally sensitive interventions fostering resilience, social belonging, and meaning-making are essential for sustainable recovery.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenmiştir. Araştırma, “1002-C Doğal Afetlere Odaklı Alan Çalışmaları Acil Destek Programı” kapsamında yürütülmüştür (Proje No: 123D099). Bu program, doğal afetler sonrasında veri toplama amacıyla gerçekleştirilen alan çalışmalarını desteklemeyi hedeflemektedir.

Proje Numarası

123D099

Etik Beyan

Bu çalışma, Helsinki Bildirgesi’nde belirtilen etik ilkeler doğrultusunda yürütülmüştür. Etik onay, İstinye Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’ndan alınmıştır (Karar No: 2023/02-01, Tarih: 16 Şubat 2023).

Teşekkür

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından “Doğal Afetlere Yönelik Saha Çalışmalarına Odaklanan 1002-C Acil Destek Programı” (Proje No. 123D099) kapsamında desteklenmiştir. Yazarlar ayrıca, proje kapsamında veri toplama aşamasındaki değerli katkılarından dolayı Merve Açıl’a teşekkürlerini sunmaktadır.

Kaynakça

  1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2014). Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Deprem Dairesi Başkanlığı.
  2. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2023). 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık ve Elbistan) Depremleri Saha Çalışmaları Ön Değerlendirme Raporu.
  3. Aker, T. (2006). 1999 Marmara depremleri: Epidemiyolojik bulgular ve Toplum Ruh sağlığı uygulamaları üzerine bir gözden geçirme. Türk Psikiyatri Dergisi, 17(3), 204-212.
  4. Aldrich, D. P. (2012) Building Resilience: Social Capital in Post-Disaster Recovery, Chicago, University of Chicago Press.
  5. Ali, D. A., Figley, C. R., Tedeschi, R. G., Galarneau, D., & Amara, S. (2023). Shared trauma, resilience, and growth: A roadmap toward transcultural conceptualization. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 15(1), 45–55. https://doi.org/10.1037/tra0001044
  6. Bakic, H., & Ajdukovic, D. (2021). Resilience after natural disasters: the process of harnessing resources in communities differentially exposed to a flood. European journal of psychotraumatology, 12(1), 1891733. https://doi.org/10.1080/20008198.2021.1891733
  7. Beaglehole, B., Mulder, R. T., Boden, J. M., & Bell, C. J. (2019). A systematic review of the psychological impacts of the Canterbury earthquakes on mental health. Australian and New Zealand journal of public health, 43(3), 274-280.
  8. Bıçakcı, A. B., & Ergüney Okumuş, F. E. (2023). Depremin Psikolojik Etkileri ve Yardım Çalışanları. Avrasya Dosyası, 14(1), 206-236.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

22 Ekim 2025

Kabul Tarihi

17 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 5

Kaynak Göster

APA
Altunbek, H. B., Ildırım, E., & Atalar, A. E. (2026). Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5. https://izlik.org/JA36YE26MJ
AMA
1.Altunbek HB, Ildırım E, Atalar AE. Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study. YASAD. 2026;5. https://izlik.org/JA36YE26MJ
Chicago
Altunbek, Hanife Başak, Ezgi Ildırım, ve Ayşe Ece Atalar. 2026. “Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study”. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi 5 (Mayıs). https://izlik.org/JA36YE26MJ.
EndNote
Altunbek HB, Ildırım E, Atalar AE (01 Mayıs 2026) Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi 5
IEEE
[1]H. B. Altunbek, E. Ildırım, ve A. E. Atalar, “Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study”, YASAD, c. 5, May. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36YE26MJ
ISNAD
Altunbek, Hanife Başak - Ildırım, Ezgi - Atalar, Ayşe Ece. “Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study”. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi 5 (01 Mayıs 2026). https://izlik.org/JA36YE26MJ.
JAMA
1.Altunbek HB, Ildırım E, Atalar AE. Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study. YASAD. 2026;5. Available at https://izlik.org/JA36YE26MJ.
MLA
Altunbek, Hanife Başak, vd. “Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study”. Yedi Aralık Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 5, Mayıs 2026, https://izlik.org/JA36YE26MJ.
Vancouver
1.Hanife Başak Altunbek, Ezgi Ildırım, Ayşe Ece Atalar. Cognitive, Emotional, And Social Experiences Of Survivors And Disaster Response Personnel Following The 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: A Qualitative Study. YASAD [Internet]. 01 Mayıs 2026;5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36YE26MJ