Toy in Kyrgyz Culture, Functional Analysis
Öz
The family forms the building blocks of every society. Each individual first learns the norms and values of their society from their family. In this sense, the family plays an important role in establishing individuals' ties to society. While establishing ties with society, individuals also witness many transitional periods. Most rites of passage involve family-centered ceremonies. Since the concept of family is very important for Kyrgyz people, most of the rites of passage are family-centered toy ceremonies. Toys enable individuals to mature both individually and socially, while also helping them to form their cultural identity within Kyrgyz society. Arzu Kiyat effectively expressed the importance of toys in Kyrgyz society by saying, “To be Kyrgyz means to be a toy, and to be a toy means to be Kyrgyz.” In the work prepared by Kiyat, titled Toy in Kyrgyz Culture, Functional Analysis, the functional evaluation of family-based toys in Kyrgyz culture is discussed, with reference to the differences between toys held in rural and urban areas. It is noted that the constant change in cultural elements has led to new rituals emerging in rural and urban areas, which, while preserving the structure of toys, have also caused change. In his work, the author examines toys in Kyrgyz culture under four main headings: “Toy in Turkish Culture,” “Toys in Kyrgyz Culture,” “Structural Analysis of Kyrgyz Toys,” and “Functional Analysis of Kyrgyz Toys.” The work reveals the relationship between the traditions and functions of Kyrgyz toys in the context of their performance. This study, prepared for the purpose of introducing and evaluating the work, will examine its contribution to field studies that analyze the structural and functional aspects of toys in Kyrgyz culture. The work will focus on the reflections of the perception of toys in Kyrgyz society.
Anahtar Kelimeler
Kırgız Kültüründe Toy, İşlevsel Çözümleme
Öz
Aile, her toplumun yapı taşını oluşturur. Her birey ait olduğu topluma ait norm ve değerleri ilk olarak içinde bulunduğu aileden öğrenir. Bu yönüyle aile, bireylerin toplum ile olan bağını kurmada önemli bir rol oynar. Bireyler toplumla bağ kurarken bir taraftan da pek çok geçiş dönemine tanıklık ederler. Geçiş ritlerinin çoğu aile merkezli törenleri kapsamaktadır. Kırgızlar için aile kavramı çok önemli olduğundan yapılan geçiş ritlerinin çoğunu aile merkezli toy törenleri oluşturmaktadır. Toylar, bireylerin ferdi ve toplumsal açıdan erginlenmesini sağlarken Kırgız toplumuna ait kültürel kimliklerini de oluşturmalarını sağlar. Arzu Kiyat “Kırgız demek toy demek, toy demek Kırgız demektir” diyerek Kırgız toplumunda toylara verilen önemi etkili biçimde ifade etmiştir. Kiyat tarafından hazırlanan Kırgız Kültüründe Toy, İşlevsel Çözümleme adlı eserde Kırgız kültüründe aile temelli olan ve toplumda toyların işlevsel açıdan değerlendirilmesi yapılırken kırsal ve kentlerde düzenlenen toyların farklılıklarına değinilmektedir. Kültür ögelerinin sürekli değişim göstermesi kırsalda ve kentlerde oluşan yeni ritlerin, toy yapısını korumakla beraber değişime sebep olduğu belirtilir. Yazar eserinde Kırgız kültüründeki toyları “Türk Kültüründe Toy”, “Kırgız Kültüründe Toylar”, “Kırgız Toylarının Yapısal Analizi” ve “Kırgız Toylarının İşlevsel Çözümlemesi” adıyla dört ana başlık altında incelemiştir. Eserde Kırgız toylarının gelenekleri ve işlevleri arasındaki ilişkinin icra ortamındaki durumu ortaya konmuştur. Eserin tanıtımı ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan bu çalışmada ele alınan eserin Kırgız kültüründeki toyların yapısal ve işlevsel analizini yapan saha çalışmalarına yönelik katkısı incelenecektir. Eser aracılığıyla Kırgız toplumundaki toy algısının yansımaları üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Bu çalışma için herhangi bir kurum ve kuruluştan destek alınmamıştır.
Yazar tarafından çalışmayla ilgili herhangi bir destek veya teşekkür beyanında bulunulmamıştır.
