Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının El Yıkama Durumlarının Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, cerrahi yoğun bakım ünitesinde görev yapan sağlık çalışanlarının, hastane enfeksiyonlarının kontrolü ve önlenmesinde önemli ve etkili bir yol olan el yıkama durumlarını belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan çalışmaya 12 hekim ve 17 hemşire olmak üzere toplam 29 sağlık çalışanı dahil edildi. Araştırmanın verileri anket ve gözlem formları ile toplandı. Toplanan veriler SPSS 16 programı kullanılarak nicel analiz yöntemleri ile değerlendirildi. Bulgular: Sağlık çalışanlarının ünite içinde el yıkamalarını etkileyen nedenler çok sık yıkamanın zaman alması (%27,1), kişi başına düşen hasta sayısının fazla olması (%24,1), araç-gereç eksikliği (%20,7) ve ihmaldir (%20,7). %86,2’si el yıkama konusunda eğitim almış olan çalışanların tamamı el yıkamada izlenmesi gereken sıralamayı bilmemektedir. %62,1’i ünite içinde, %51,7’si ünite içinde el yıkama süresini bilmemektedir. Çalışanların %34,8’inin üniteye ilk girişte ellerini hiç yıkamadığı, yalnızca %32,6’sının uygun teknikle ellerini yıkadığı belirlenmiştir. Ünite içinde ise el yıkama gerektiren durumların %51,1’inde ellerin yıkanmadığı görülmüştür. Uygun teknikle el yıkama oranı ise %29,1 olmuştur. Sonuç: Sağlık çalışanlarının el yıkama durumları istenen düzeyde değildir. Bu sonuçlar doğrultusunda el hijyeni eğitimlerinin gerçekleştirilmesi gibi çalışmaların sağlık çalışanlarının el yıkama durumlarına olumlu yönde önemli katkılar sağlayacağını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler

• El yıkama
• Cerrahi yoğun bakım üniteleri
• Hastane enfeksiyonu

Assessment of Hand Hygiene Practices Among Healthcare Professionals in the Surgical Intensive Care Unit

Abstract

Objective: This study aims to evaluate the hand hygiene practices of healthcare personnel working in the surgical intensive care unit, a critical measure for controlling and preventing hospital-acquired infections. Materials and Methods: The study involved a total of 29 healthcare personnel, comprising 12 physicians and 17 nurses, in a descriptive research design. Data were collected through surveys and observation forms and analyzed quantitatively using SPSS 16 software. Results: Several factors influencing hand hygiene practices within the healthcare unit were identified, including the time-consuming nature of frequent handwashing (27.1%), a high patient-to-staff ratio (24.1%), equipment shortages (20.7%), and negligence (20.7%). Surprisingly, despite 86.2% of healthcare personnel having received hand hygiene training, none were aware of the correct handwashing sequence. Furthermore, 62.1% were unaware of the recommended handwashing duration within the unit, while 51.7% were unfamiliar with the appropriate handwashing duration in this specific setting. Shockingly, 34.8% of staff admitted to not washing their hands at all upon entering the unit, with only 32.6% adhering to proper handwashing techniques. Within the unit, 51.1% of situations requiring handwashing were observed to go without hand hygiene compliance. Proper handwashing techniques were followed in only 29.1% of cases. Conclusion: The hand hygiene practices of healthcare personnel are suboptimal. In light of these findings, it is imperative to conduct interventions such as comprehensive hand hygiene training to significantly enhance the hand hygiene practices of healthcare personel.

Keywords

• Hand hygiene
• Surgical intensive care units
• Hospital-acquired infection

Kaynakça

1. 1. Dilek N. Enfeksiyon kapan hastanelere neşter. Aksiyon Haftalık Haber Dergisi 2005;10(570):1-5.
2. 2. Kölgelier S, Küçük A, Aktuğ DN, Özçimen S, Demir LS. Yoğun bakımlardaki hastane enfeksiyonları: Etiyoloji ve predispozan faktörler. Kafkas J Med Sci 2012;2(1):1–5.
3. 3. Erdoğan S, Urgun M, Kaya H, Yiğit B, Boşnak M. Çocuk yoğun bakım ünitesinde el temizliği kurallarına uyumun değerlendirilmesi. ACU Sağlık Bil Dergisi 2016;(4):226-229.
4. 4. Bilici A, Kati İ, Berktaş M, Akdeniz H. Anestezi yoğun bakım ünitesinde hastane enfeksiyonu etkenleri ve direnç profilinin değerlendirilmesi. Turk J Intense Care 2010;8(1):13 17.
5. 5. Aytaç N, Naharci H, Öztunç G. Adana’da eğitim araştırma hastanelerinin yoğun bakım hemşirelerinde hastane enfeksiyonları bilgi düzeyi. ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi 2008;9(3):9-15.
6. 6. Hacımustafaoğlu MK. Pediatride hastane kaynaklı enfeksiyonlardan korunma. J Curr Pediatr 2005;3(4):95-99.
7. 7. Lam BCC, Lee J, Lau YL. Hand hygiene practices in neonatal intensive care unit: A multimodal intervention and impact on nosocomial infection. American Academy of Pediatrics. 2006;18(114):565-571.
8. 8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (2002). Guideline for Hand Hygiene in Health-Care Settings: Recommendations of the Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee and the HICPAC/SHEA/APIC/IDSA/Hand Hygiene Task Force. MMWR 51: 1-45.

9. 9. Boyce JM, Pittet D. Guideline for hand hygiene in health-care settings: Recommendations of the healthcare infection control practices advisory committee and the HICPAC/SHEA/APIC/IDSA/ Hand hygiene task force. society for healthcare epidemiology of America association for professionals in infection control/infectious diseases society of America, MMWR 2002;51:1-45.
10. 10. Güner R. Öncelik hangisinde? El hijyeni. Hastane İnfeksiyonları Dergisi. 2011;15:110-2.
11. 11. Şen S, Sönmezoğlu M, Akbal E, Uğur E, Afacan S. Bir üniversite hastanesinde sağlık personelinin el hijyeninde beş indikasyona uyumu. Klinik Dergisi 2013; 26(1):17-20.
12. 12. Yüceer S, Bulut H. Beyin cerrahi yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin hastane enfeksiyonlarının önlenmesine ilişkin uygulamaları. Dicle Tıp Dergisi 2010;37(4):367-374.
13. 13. Demirdal T, Uyar S, Demirtürk N. Bir üniversite hastanesinde çalışanlarda el yıkama uygulamalarının ve bilgi düzeylerinin değerlendirmesi. The Medical Journal of Kocatepe 2007;8(3):39-43.
14. 14. Çağlar S. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde görev yapan sağlık çalışanlarının el yıkama durumları [Yüksek Lisans Tezi], İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2007.
15. 15. World Health Organization. Guideline on hand hygiene in health care. Geneva: WHO; 2009. Last Accessed Date: 24.12.2023
16. 16. Çağlar S, Yıldız S, Savaşer S. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde görev yapan sağlık çalışanlarının el yıkama durumlarına yönelik gözlem sonuçları. Florence Nightingale Journal of Nursing, 2010;18(1):33-39
17. 17. Terzi B, Erdoğan H, Ertürk M, & Özkan AS. Yoğun bakım ünitelerinde el yıkama davranışlarının incelenmesi. Turkish Journal of Intensive Care 2020;18(1):6-12.
18. 18. Makay Ö, İçöz G, Yılmaz A, Kolcu F. Yoğun bakım çalışanlarının el yıkama alışkanlıkları. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg 2008;14:149-53