Koroner Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Hastaların Yakınlarında Stresle Başa Çıkma ve Psikolojik Dayanıklılık: Tanımlayıcı ve İlişkisel Bir Çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı koroner yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların yakınlarının stresle başa çıkma tarzları ve psikolojik dayanıklılıklarını belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma koroner yoğun bakım ünitesinde yatan 205 hasta yakını ile yürütülmüştür. Çalışmada veri araçları olarak Bilgi Formu, Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (BÇTÖ) ve Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ) kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı ve ilişkisel analiz ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Hasta yakınlarının BÇTÖ’nün alt ölçek puanları; Özgüvenli Yaklaşım (ÖY) için ortalama puan 2,23±0,39, İyimser Yaklaşım (İY) için ortalama puan 2,16±0,41, Sosyal Destek Arama (SDA) için ortalama puan 2,14±0,44, Çaresiz Yaklaşım (ÇY) için ortalama puan 1,38±0,38 ve Boyun Eğici Yaklaşım (BEY) için ortalama puan 1,31±0,35 olarak bulunmuştur. YPDÖ toplam puanının 3,83±0,54 olduğu; YPDÖ alt boyutunun en yüksek puan alan alt boyutunun Aile Bütünlüğü (4,20±0,74), en düşük puan alan alt boyutunun ise Gelecek Algısı (2,31±0,44) olduğu belirlendi. YPDÖ toplam ve alt ölçek puanları ile ÖY, İY ve SDA alt ölçekleri arasında ilişki olduğu ve bu ilişkinin orta düzeyde pozitif olduğu bulunmuştur (her biri için p < ,01). YPDÖ toplam ve alt ölçek puanları ile ÇY ve BEY alt ölçekleri arasında ilişki saptanmış olup, bu ilişkinin orta düzeyde ve negatif yönlü olduğu görülmüştür (her biri için p < ,01). Sonuç: Sonuç olarak, psikolojik dayanıklılık koroner yoğun bakım ünitesinde yatan hasta yakınlarında etkili başa çıkmayı artırmaktadır. Hasta yakınlarının stresle daha etkili başa çıkabilmeleri için psikolojik dayanıklılığı artıran müdahalelere ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

• Başetme
• Psikolojik dayanıklılık
• Hasta yakını
• Koroner yoğun bakım
• stres

Coping With Stress and Psychological Resilience Among Relatives of Patients in Coronary Intensive Care Unit: A Descriptive and Correlational Study

Abstract

Objective: This study aimed to determine the stress coping styles and psychological resilience of relatives of patients in the coronary intensive care unit. Materials and Methods: This descriptive study was carried out with 205 relatives of patients in the coronary intensive care unit. Information Form, Coping Ways Scale (WCS), and Psychological Resilience Scale for Adults (PRS-A) were data tools. The data were evaluated with descriptive and correlational analysis. Results: The WCS subscale mean scores of the patient relatives; it was found that the mean score for the self-confident approach (SCA) was 2.23±0.39, the optimistic approach (OA) was 2.16±0.41, social support-seeking (SSS) was 2.14±0.44, the helpless approach (HA) was 1.38±0.38, and the submissive approach (SA) was 1.31±0.35. It was found that the total score of the PRS-A was 3.83±0.54. The highest scoring subscale of PRS-A was the Family Integrity (4.20±0.74). The sub-dimension with the lowest score was the Future Perception (2.31±0.44). It was found that there was a relationship between PRS-A total and subscale scores and SCA, OA, and SSS subscales, and that this relationship was moderately positive (for each p < .01). A relationship was determined between PRS-A total and subscale scores and HA and SA subscales. This relationship was moderate and negative (for each p < .01). Conclusion: In conclusion, psychological resilience increases effective coping in the relatives of patients in the coronary intensive care unit. Interventions that increase psychological resilience are needed to help relatives of the patients cope more effectively with stress.

Keywords

• Coping
• psychological resilience
• patient’ relatives
• coronary intensive care
• stress

Kaynakça

1. 1. Çağlıyan H, Sucu G. Kardiyovasküler cerrahi ve koroner yoğun bakım ünitesinden taburcu olan hastaların yoğun bakım deneyimlerinin belirlenmesi. SDU J Health Sci. 2019;10:349-356.
2. 2. Ergin AK, Arabacı LB, Mutlu ES. Yoğun bakımda yatan hastaların yakınlarının bakım verme yükü ve psikososyal uyumları arasındaki ilişki. İKÇÜSBFD. 2020;5(3):281-289.
3. 3. Pourghane P, Nikfam MR, Ebadi A. Perceived stressors of hospitalized patients’ family in cardiac care unites: A qualitative content analysis. Qual Rep. 2018;23(7):1515-1529.
4. 4. Sekmen ID, Ünsar S. Determining the experiences of the patients who were being treated in intensive care unit. Turk J Cardiovasc Nurs. 2018;9(20):113-119.
5. 5. Ågård AS, Hofhuis JG, Koopmans M, et al. Identifying improvement opportunities for patient- and family-centered care in the ICU: Using qualitative methods to understand family perspectives. J Crit Care. 2019;49:33-37.
6. 6. Naef R, von Felten S, Petry H, Ernst J, Massarotto P. Impact of a nurse-led family support intervention on family members' satisfaction with intensive care and psychological wellbeing: A mixed-methods evaluation. Aust Crit Care. 2021;34(6):594-603.
7. 7. Warren AM, Rainey EE, Weddle RJ, et al. The intensive care unit experience: Psychological impact on family members of patients with and without traumatic brain injury. Rehabil Psychol. 2016;61(2):179-185.
8. 8. Wong P, Liamputtong P, Koch S, Rawson H. Barriers to regaining control within a constructivist grounded theory of family resilience in ICU: Living with uncertainty. J Clin Nurs. 2017;26(23-24):4390-4403.

9. 9. Babanataj R, Mazdarani S, Hesamzadeh A, Gorji MH, Cherati JY. Resilience training: Effects on occupational stress and resilience of critical care nurses. Int J Nurs Pract. 2019;25:e12697.
10. 10. Chang PY, Wang HP, Chang TH, Yu JM, Lee SY. Stress, stress-related symptoms and social support among Taiwanese primary family caregivers in intensive care units. Intensive Crit Care Nurs. 2018;49:37-43.
11. 11. Sürme Y. Stres, stresle ilişkili hastalıklar ve stres yönetimi. J Int Soc Res. 2019;12:525-529.
12. 12. Kahil A, Palabıyıkoğlu NR. İkincil travmatik stres. Psikiyatr Guncel Yaklasimlar. 2018;10(1):59-70.
13. 13. Bennett KM. Emotional and personal resilience through life. The future of an ageing population: Evidence review. Gov Office for Sci. 2015.
14. 14. Tönbül Ö. Koronavirüs (Covid-19) salgını sonrası 20-60 yaş arası bireylerin psikolojik dayanıklılıklarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Humanistic Perspective. 2020;2(2):159-174.
15. 15. Tusaie K, Dyer J. Resilience: A historical review of the construct. Holist Nurs Pract. 2004;18(1):3-10.
16. 16. Walsh F. Family resilience: A developmental systems framework. Eur J Dev Psychol. 2016;13(3):313-324.
17. 17. Hadianfard H, Ashjazadeh N, Feridoni S, Farjam E. The role of psychological resilience, severity of disease and treatment adherence in the prediction of health-related quality of life in patients with multiple sclerosis. Neurol Asia. 2015;20(3):263-268.
18. 18. Parmaksız İ. İyimserlik, özgecilik ve medeni durumun psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkileri. PAUEFD. 2020;48:285-302.
19. 19. Çam O, Büyükbayram A. Nurses’ resilience and effective factors. J Psychiatr Nurs. 2017;8(2):118-126.
20. 20. Polatcı S, Tınaz ZD. Kişilik özelliklerinin psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisi. OPUS JSR. 2021;17(36):2890-2917.
21. 21. Boniatti MM. May resilient family members of critically ill patients experience less caregiving burden? Intensive Care Med. 2021;47:244-245.
22. 22. Şahin NH, Durak A. Ways of coping inventory: Adapted for college students. TPD. 1995;10(34):56-73.
23. 23. Basım N, Çetin F. The reliability and validity of the resilience scale for adults Turkish version. Turkish J Psychiatr. 2011;22:104‐114.
24. 24. Abdul Halain A, Tang LY, Chong MC, Ibrahim NA, Abdullah KL. Psychological distress among the family members of Intensive Care Unit (ICU) patients: A scoping review. J Clin Nurs. 2022;31(5-6):497-507.
25. 25. Imanipour M, Kiwanuka F, Akhavan Rad S, Masaba R, Alemayehu YH. Family members’ experiences in adult intensive care units: A systematic review. Scand J Caring Sci. 2019;33(3):569-581.
26. 26. İmre A, Özer Z. Yoğun bakım ünitelerinde hasta yakınlarının memnuniyet düzeyleri ve stresle baş etme tarzlarının değerlendirilmesi. Kocaeli Med J. 2021;10(3):242-251.
27. 27. Erkuran H, Altay B. Alzheimer’lı hastaya bakım veren kişilerin bakım yükünün stresle baş etme durumlarına etkisi. J Health Serv Educ. 2020;3(2):52-58.
28. 28. Frota OP, de Sene AG, Ferreira-Júnior MA, et al. Coping strategies of family members of intensive care unit patients. Intensive Crit Care Nurs. 2021;63:102980.
29. 29. Meyers EE, Shaffer KM, Gates M, et al. Baseline resilience and posttraumatic symptoms in dyads of neurocritical patients and their informal caregivers: A prospective dyadic analysis. Psychosomatics. 2020;61(2):135-144.
30. 30. Wong P, Liamputtong P, Koch S, Rawson H. The impact of social support networks on family resilience in an Australian intensive care unit: A constructivist grounded theory. J Nurs Scholarsh. 2019;51(1):68-80.
31. 31. Öztürk Ö, Maçkalı Z. Umutsuzluk ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide problem odaklı baş etme stratejilerinin aracı rolü. Klin Psikol Derg. 2022;6(1):94-107.
32. 32. Houston JB, First J, Spialek ML, et al. Randomized controlled trial of the Resilience and Coping Intervention (RCI) with undergraduate university students. J Am Coll Health. 2017;65(1):1-9.
33. 33. Sottile PD, Lynch Y, Mealer M, Moss M. The association between resilience and family member psychological symptoms in critical illness. Crit Care Med. 2016;44(8):e721.
34. 34. Palacio GC, Krikorian A, Gómez-Romero MJ, Limonero JT. Resilience in caregivers: A systematic review. Am J Hosp Palliat Care. 2020;37(8):648-658.