Araştırma Makalesi

Yoğun Bakımda Çalışan Hemşirelerin Karar Verme Becerileri ile Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Bilgi, Tutum ve Uygulamalarının İncelenmesi

Cilt: 29 Sayı: 3 25 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Yoğun Bakımda Çalışan Hemşirelerin Karar Verme Becerileri ile Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Bilgi, Tutum ve Uygulamalarının İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırma yoğun bakımda çalışan hemşirelerin fiziksel kısıtlamaya yönelik bilgi, tutum ve uygulamaları ile karar verme becerisi arasındaki ilişkisini incelemek amacıyla yapıldı. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel özellikte tasarlanan araştırmaya, Türkiye’de bir eğitim ve araştırma hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde görev yapan 193 hemşire dâhil edilmiştir. Çalışma, gerekli tüm izinler alındıktan sonra 01.02.2024 - 01.05.2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler “Tanımlayıcı Özellikler Formu”, “Hemşire Karar Verme Ölçeği” ve “Hemşirelerin Fiziksel Kısıtlamaya İlişkin Bilgi Düzeyi, Tutum ve Uygulamaları Ölçeği” ile toplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Hemşirelerin tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve post hoc analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların %76,2’si kadın, %72,5’i lisans mezunu ve yaş ortalaması 28,45±4,25’dir. Yoğun bakımda çalışan hemşirelerin; karar verme puanı ortalaması 104,20±9,79 ve fiziksel kısıtlamaya ilişkin bilgi düzeyi ortalaması 8,10±1,43, tutum ortalaması 31,73±4,42, uygulama ortalaması 35,06±3,18 olarak saptanmıştır. Fiziksel kısıtlamaya ilişkin bilgi düzeyi, tutum ve uygulama puanı ile karar verme puanı arasında anlamlı pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur (P<,05) Sonuç: Yoğun bakım hemşirelerinin karar verme ve fiziksel kısıtlamaya ilişkin bilgi, tutum ve uygulama puan ortalamalarının orta değerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Yaş, eğitim durumu, yoğun bakımda çalışma süresi, hemşirelerin fiziksel kısıtlamayla ilgili eğitim alma durumu, fiziksel kısıtlama uygulamasının gerekliliğine yönelik görüşü ve karar sürecine aktif katılma durumu gibi değişkenlerin karar verme ile fiziksel kısıtlama bilgi, tutum ve uygulama puanlarını etkilediği görülmüştür. Ayrıca hemşirelerin fiziksel kısıtlamaya yönelik becerileri arttıkça, karar verme puanları da artmıştır. Fiziksel kısıtlamaya yönelik yoğun bakım hemşirelerinin bilgi, tutum ve uygulamaları ile karar verme becerilerini geliştirmek için hemşirelere oryantasyon eğitimlerinin verilmesi, lisansüstü eğitim ve yoğun bakım hemşireliği sertifika programına teşvik edilmeleri önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma için etik komite onayı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden (Tarih: 13.09.2023, Sayı: 2023/188) alınmıştır.

Teşekkür

Araştırmaya katılmayı kabul eden tüm meslektaşlarıma teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. 1. Bleijlevens MH, Wagner LM, Capezuti E, Hamers JP. Physical restraints: Consensus of a research definition using a modified delphi technique. J Am Geriatr Soc. 2016;64(11):2307-2310.
  2. 2. Turna Ö, Gürsoy A. Yoğun bakım ünitelerinde fiziksel tespit kullanımı: Nedenler ve sonuçlar. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2021;8(2):127-133.
  3. 3. Gül Ü, Kavak BF. Hemşirelerin fiziksel tespite yönelik bilgi düzeyi, tutum ve uygulamalarının değerlendirilmesi. Acıbadem Üniv Sağ Bil Derg. 2019;10(4):657-662.
  4. 4. Van Der Kooi AW, Peelen LM, Raijmakers RJ, et al. Use of physical restraints in dutch intensive care units: A prospective multicenter study. Am J Crit Care. 2015;24(6):488–495.
  5. 5. Kılıç G, Kutlutürkan S, Çevik B, Erdoğan B. Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin fiziksel tespit uygulamasına yönelik görüşlerin değerlendirilmesi. Van Tıp Derg. 2018;25(1):11-16.
  6. 6. Suliman M. Prevalence of physical restraint among ventilated intensive care unit patients. J Clin Nurs. 2018;27(19–20):3490-3496.
  7. 7. Smithard D, Randhawa R. Physical restraint in the critical care unit: A narrative review. New Bioethics. 2022;28(1):68-82.
  8. 8. Göktaş A, Buldukoğlu K. Fiziksel tespit azaltma kapsamında uygulanan müdahaleler. Sağlık Bil Üniv Hemş Derg. 2022;4(1):27-32.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik Esasları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2025

Kabul Tarihi

15 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 29 Sayı: 3

Kaynak Göster

Bu derginin içeriği Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı kapsamında lisanslanmıştır.

30490