Koroner Yoğun Bakım Ünitesinde Entübe Takip Edilen Hastaların İnvaziv Girişimlerde Ağrı Davranışları

Öz

Amaç: Yoğun bakım ünitelerinde entübe ve iletişim kuramayan hastalarda ağrı sıklıkla fark edilememekte ve yeterince yönetilememektedir. Bu durum hastada fizyolojik stres, iyileşmede gecikme ve konfor kaybına yol açmaktadır. Bu çalışma, koroner yoğun bakım ünitesinde entübe hastaların invaziv girişimler sırasında sergiledikleri ağrı davranışlarının ve fizyolojik parametrelerinin belirlenmesi amaçlandı. Yöntem: Araştırma, Mart ve Eylül 2023 tarihleri arasında İstanbul’daki iki adet ikinci seviye koroner yoğun bakım ünitesinde entübe, Richmond Ajitasyon Sedasyon Skalası (RASS) puanı -1 ile -4 arasında olan 62 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Davranışsal Ağrı Ölçeği (DAÖ) ve Hasta İzlem Formu ile toplandı. Araştırmada toplam 114 invaziv girişim gözlemlendi. İnvaziv girişimlerin öncesi, sırası ve sonrasında ağrı davranışları ve fizyolojik parametreler kaydedildi. Veriler tanımlayıcı analizler ve tekrarlı ölçümlerde ANOVA testiyle analiz edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 64,32±12,20 olup %53,2’si kadındır. Hastaların yoğun bakım ünitesinde kalış süresi ortalama 3,21±3,18 gündür. Hastalara yapılan girişimler değerlendirildiğinde en fazla sırasıyla %43,9’u trakeal aspirasyon, %11,4 nazogastrik sonda takılması, %10,5’i arter kateterizasyon uygulandığı tespit edildi. Hastaların invaziv girişim öncesi kalp hızı, diyastolik kan basıncı (DKB) ve solunum sayısının işlem sırası ve sonrasına göre artığı bulunurken; invaziv işlem sırasına göre sonrasında ise kalp hızı, DKB ve solunum sayısının azaldığı bulundu (p<,001). Hastaların DAÖ puanları işlem öncesine göre işlem sırasında arttığı; işlem sırasına göre de işlem sonrası azaldığı bulundu (p<,001). Hastaların O2 saturasyon düzeyleri işlem öncesine göre işlem sırasında azaldığı; işlem sırasına göre de işlem sonrası arttığı bulundu (p<,001). Sonuç: Bu araştırmada, entübe hastalarda invaziv girişimler sırasında ağrıya bağlı kalp hızı, DKB, O2 saturasyon düzeyinde fizyolojjk değişiklikler olduğu ve hastaların davranışsal ağrı belirtileri gösterdiği belirlendi. Bu bulgular, iletişim kuramayan entübe hastalarda ağrının fark edilmesi için hemşirelerin davranışsal ağrı değerlendirme ölçeklerini kullanmalarının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ağrı
• Ağrı Değerlendirme
• Hemşirelik Değerlendirmesi
• Hemşirelik Kayıtları
• Yoğun Bakım Hemşireliği
• Yoğun Bakım Üniteleri

Pain Behaviors of Intubated Patients During Invasive Procedures in the Coronary Intensive Care Unit

Abstract

Objective: Pain frequently remains unrecognized and inadequately managed in intubated and non-communicative patients in intensive care units. Unrelieved pain may result in physiological stress, delayed recovery, and decreased patient comfort. This study aimed to determine the pain-related behavioral responses and physiological parameters of intubated patients during invasive procedures in the coronary intensive care unit. Methods: The study was conducted between March and September 2023 in two level II coronary intensive care units in Istanbul, with 62 intubated patients whose Richmond Agitation-Sedation Scale (RASS) scores ranged from -1 to -4. Data were collected using the Patient Information Form, the Behavioral Pain Scale (BPS), and the Patient Observation Form. A total of 114 invasive procedures were observed. Pain behaviors and physiological parameters were recorded before, during, and after each invasive procedure. The data were analyzed using descriptive statistics and repeated-measures ANOVA. Results: The mean age of the patients was 64.32 ± 12.20 years, and 53.2% were female. The average length of stay in the intensive care unit was 3.21 ± 3.18 days. Evaluation of the procedures performed revealed that tracheal aspiration was the most common intervention, accounting for 43.9% of all procedures, followed by nasogastric tube insertion at 11.4% and arterial catheterization at 10.5%. Compared to pre-procedural values, patients’ heart rate, diastolic blood pressure and respiratory rate increased during and after invasive procedures; however, these parameters significantly decreased after the procedure compared to during the procedure (p <.001). BPS scores significantly increased during the procedures compared to before, and decreased afterward compared to during the procedures (p <.001). Similarly, oxygen saturation levels decreased during the procedures compared to before, and increased afterward compared to during the procedures (p <.001). Conclusion: In this study, it was determined that intubated patients exhibited physiological changes in heart rate, diastolic blood pressure, and oxygen saturation levels, as well as behavioral indicators of pain during invasive procedures. These findings highlight the importance of using behavioral pain assessment scales by nurses to recognize pain in intubated patients who are unable to communicate.

Keywords

• Critical Care Nursing
• Nursing Assessment
• Nursing Records
• Pain
• Pain Measurement
• Intensive Care Units

Kaynakça

1. 1. Marshall JC, Bosco L, Adhikari NK, et al. What is an intensive care unit? A report of the task force of the World Federation of Societies of Intensive and Critical Care Medicine. J Crit Care. 2017;37:270-276.
2. 2. Pota V, Coppolino F, Barbarisi A, et al. Pain in intensive care: a narrative review. Pain Ther. 2022;11(2):359-367.
3. 3. International Association for the Study of Pain. IASP terminology 2025. Available from: https://www.iasp-pain.org/resources/terminology/.
4. 4. Creed F, Hargreaves J. Oxford handbook of critical care nursing. Oxford University Press; 2016.
5. 5. Nordness MF, Hayhurst CJ, Pandharipande P. Current perspectives on the assessment and management of pain in the intensive care unit. J Pain Res. 2021:1733-1744.
6. 6. Urden LD, Stacy KM, Lough ME. Priorities in critical care nursing. Elsevier Health Sciences; 2019.
7. 7. Urden LD, Stacy KM, Lough ME. Critical care nursing. Elsevier Health Sciences; 2021.
8. 8. Olsen BF, Valeberg BT, Jacobsen M, Småstuen MC, Puntillo K, Rustøen T. Pain in intensive care unit patients—A longitudinal study. Nurs Open. 2021;8(1):224-231.

9. 9. Jänig W. Systemic and specific autonomic reactions in pain: efferent, afferent and endocrine components. Eur J Anaesthesiol. 1985;2(4):319-346.
10. 10. Zakeri H, Mahtosh P, Radmehr M, et al. Pain management strategies in intensive care unit: challenges and best practice. Galen Med J. 2024;13:e3264.
11. 11. Baumbach P, Götz T, Guenther A, Weiss T, Meissner W. Prevalence and characteristics of chronic intensive care–related pain: the role of severe sepsis and septic shock. Crit Care Med. 2016;44(6):1129-1137.
12. 12. American Pain Society. Principles of analgesic use in the treatment of acute pain and cancer pain. American Pain Society; 1999.
13. 13. Woodrow P. Intensive care nursing: a framework for practice. Routledge; 2019.
14. 14. Yektaş A, Yürekli Aİ. Yoğun bakım ve ağrı. Akademisyen Kitabevi; 2025.
15. 15. Chanques G, Gélinas C. Monitoring pain in the intensive care unit (ICU). Intensive Care Med. 2022;48(10):1508-1511.
16. 16. Gélinas C, Joffe AM, Szumita PM, et al. A psychometric analysis update of behavioral pain assessment tools for noncommunicative, critically ill adults. AACN Adv Crit Care. 2019;30(4):365-387.
17. 17. Afenigus AD. Evaluating pain in non-verbal critical care patients: a narrative review of the critical care pain observation tool and its clinical applications. Front Pain Res. 2024;5:1481085.
18. 18. Sessler CN, Gosnell MS, Grap MJ, et al. The Richmond Agitation–Sedation Scale: validity and reliability in adult intensive care unit patients. Am J Respir Crit Care Med. 2002;166(10):1338-1344.
19. 19. Sılay F, Akyol A. Yoğun bakım ünitelerinde sedasyon-ajitasyon ve ağrı değerlendirmesinde kullanılan iki ölçüm aracının Türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yoğun Bakım Hemşireliği Derg. 2018;22(2):50-65.
20. 20. Payen JF, Bru O, Bosson JL, et al. Assessing pain in critically ill sedated patients by using a behavioral pain scale. Crit Care Med. 2001;29(12):2258-2263.
21. 21. Vatansever E, Eti Aslan F. Yoğun bakım hastalarında ağrının sedasyon düzeyine etkisi. Yoğun bakım hemşireleri derneği; 2005.
22. 22. Tabachnick BG, Fidell LS, Ullman JB. Using multivariate statistics. Pearson; 2007.
23. 23. George D, Mallery P. IBM SPSS statistics 29 step by step: a simple guide and reference. Routledge; 2024.
24. 24. Bayrak Kahraman B, Özdemir L. Yoğun bakım hastalarının invaziv girişimler sırasındaki davranışsal ve fizyolojik ağrı göstergelerinin değerlendirilmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Derg. 2016;18(2/3):13-21.
25. 25. Gélinas C, Fillion L, Puntillo KA, Viens C, Fortier M. Validation of the critical-care pain observation tool in adult patients. Am J Crit Care. 2006;15(4):420-427.
26. 26. Oliveira LS, Macedo MP, Silva SAMD, Oliveira APDF, Santos VS. Pain assessment in critical patients using the Behavioral Pain Scale. BrJP. 2019;2:112-116.
27. 27. Vallejo-De la Cueva A, Aretxabala-Cortajarena N, Quintano-Rodero A, et al. Pupillary dilation reflex and behavioural pain scale: study of diagnostic test. Intensive Crit Care Nurs. 2023;74:103332.
28. 28. Forte G, Troisi G, Pazzaglia M, Pascalis VD, Casagrande M. Heart rate variability and pain: a systematic review. Brain Sci. 2022;12(2):153.
29. 29. Sacco M, Meschi M, Regolisti G, et al. The relationship between blood pressure and pain. J Clin Hypertens. 2013;15(8):600-605.
30. 30. Özsaban A, Cura ŞÜ, Coşkun EY, Kibar D. Investigation of pain associated with endotracheal aspiration and affecting factors in an intensive care setting: a prospective observational study. Aust Crit Care. 2023;36(5):687-694.
31. 31. Strathman AJ. Peripheral, arterial, and central lines and gastric tube placement. In: Anesthesia student survival guide: a case-based approach. Springer; 2022:321-340.
32. 32. Kara A, Bölükbaş N. Determination of pain behaviours on endotracheal tube and oral care practice in intubated intensive care patients. Middle Black Sea J Health Sci. 2022;8(4):533-549.
33. 33. Kara A. Endotrakeal tüp ve ağız bakımı uygulanan entübe yoğun bakım hastalarında ağrı davranışlarının belirlenmesi. Yüksek lisans tezi. Ordu Üniversitesi; 2019.
34. 34. Ito Y, Teruya K, Nakajima E. Evaluation of pain severity in critically ill patients on mechanical ventilation. Intensive Crit Care Nurs. 2022;68:103118.
35. 35. Kurt E, Zaybak A. Pain behavior experienced during nursing interventions by patients on mechanical ventilation: a cross-sectional study. Florence Nightingale J Nurs. 2022;30(2):126.
36. 36. Al Sutari MM, Abdalrahim MS, Hamdan-Mansour AM, Ayasrah SM. Pain among mechanically ventilated patients in critical care units. J Res Med Sci. 2014;19(8):726.
37. 37. Ören B, Zengin N, Özçelik H. Yoğun bakım ünitesinde davranışsal ağrı ölçeği ile hastaların ağrı durumlarının değerlendirilmesi. Yoğun Bakım Hemşireliği Derg. 2011;15(1):16-21.
38. 38. Frölich MA, Zhang K, Ness T. Effect of sedation on pain perception. Anesthesiology. 2013;118(3):611.
39. 39. Yokoro CM, Pesquero SMS, Turchetti-Maia RMM, Francischi JN, Tatsuo MAKF. Acute phenobarbital administration induces hyperalgesia: pharmacological evidence for the involvement of supraspinal GABA-A receptors. Braz J Med Biol Res. 2001;34:397-405.
40. 40. Seo Y, Lee HJ, Ha EJ, Ha TS. 2021 KSCCM clinical practice guidelines for pain, agitation, delirium, immobility, and sleep disturbance in the intensive care unit. Acute Crit Care. 2022;37(1):1.
41. 41. Salim I, Ejheisheh MA, Ayed A, Aqtam I, Batran A. Barriers and practices in pain management for intubated patients: a study of critical care nurses in Southern West Bank hospitals. PLoS One. 2025;20(3):e0320430.