Hemşirelerin Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Yaşlı Bireylere Yönelik Tutumları ile Bakım Davranışları Arasındaki İlişki

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, yoğun bakım hemşirelerinin yaşlı bireylere yönelik tutumları ile bakım davranışları arasındaki ilişkiyi tanımlamaktır. Yöntem: Bu tanımlayıcı ve kesitsel çalışma, 15 Ekim 2023- 05 Haziran 2024 tarihleri arasında bir devlet ve bir üniversite hastanesinin erişkin yoğun bakım ünitelerinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini 90 yoğun bakım hemşiresi oluşturmuştur. Veriler, Hemşire Tanıtım Formu, UCLA Geriatrik Tutumlar Ölçeği (UCLA-GA) ve Bakım Davranışları Ölçeği-24 (BDÖ-24) ile araştırmacı tarafından yüz yüze toplanmıştır. Bulgular: Hemşirelerin UCLA-GA puan ortalaması 45,95±6,29, BDÖ-24 puan ortalaması ise, 5,17±0,61 bulunmuştur. Yoğun bakımda çalışmaktan memnun olma ve çalışma ortamını olumlu algılama durumlarına göre; UCLA-GA toplam puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (P<,05). Ayrıca yaşlı bireyle birlikte yaşama isteği ve yaşama süresine göre hem UCLA-GA hem BDÖ-24 puanları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (P<,05). UCLA-GA ile BDÖ-24 toplam puanları arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r= ,613, P<,05). Sonuç: Araştırma bulguları, yoğun bakım hemşirelerinin yaşlı bireylere yönelik tutumları ile bakım davranışları arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Daha olumlu tutumların, daha olumlu bakım davranışlarıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bakım davranışları
• hemşire
• tutum
• yaşlı

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Hacettepe Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan alınmıştır (Karar No: 2023/01-18, Karar Tarih: 05.09.2023).

Teşekkür

Yazarlar bu çalışmaya gönüllü olarak katılan tüm katılımcılara teşekkür eder.

The Relationship Between Nurses' Attitudes Towards Elderly Patients in the Intensive Care Unit and Their Caregiving Behaviors

Öz

Objective: The aim of this study is to define the relationship between intensive care nurses' attitudes towards elderly individuals and their care behaviors. Method: This descriptive and cross-sectional study was conducted in the adult intensive care units of a state and a university hospital between October 15, 2023, and June 5, 2024. The sample consisted of 90 intensive care nurses. Data were collected face-to-face by the researcher using the Nurse Demographic Form, the UCLA Geriatric Attitudes Scale (UCLA-GA), and the Care Behaviors Scale-24 (CBS-24). Results: The mean UCLA-GA score of the nurses was 45.95±6.29, and the mean CBS-24 score was 5.17±0.61. According to their satisfaction with working in intensive care and their positive perception of the work environment; a significant difference was found between the mean total UCLA-GA scores (P<.05). Furthermore, significant differences were found between both UCLA-GA and CBS-24 scores based on the desire to live with an elderly individual and the duration of living with them (P<.05). A positive, moderate, and statistically significant correlation was found between the total UCLA-GA and CBS-24 scores (r= .613, P<.05). Conclusion: The research findings indicate a significant relationship between intensive care nurses' attitudes towards elderly individuals and their care behaviors. More positive attitudes were found to be associated with more positive care behaviors.

Anahtar Kelimeler

• Attitude
• care behavior
• intensive care
• nurse
• older patient

Destekleyen Kurum

none

Etik Beyan

This decision was obtained from the Hacettepe University Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee (Decision No: 2023/01-18, Decision Date: 05.09.2023).

Teşekkür

he authors thank all participants who voluntarily contributed to this study.

Kaynakça

1. 1. Türkiye İstatistik Kurumu. İstatistiklerle yaşlılar. Ankara: TÜİK; 2025. Erişim tarihi: 04 Mayıs 2026. Erişim adresi: https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58231
2. 2. Yıldırım Üşenmez S, Kaya H. Huzurevi çalışanlarının yaşlılara ilişkin tutumlarının belirlenmesi. İstanbul Gelişim Üniv Sağ Bil Derg. 2021;15:548-560.
3. 3. Nalbant S, Top C, Topallar F, ve ark. Yoğun bakım yaşlı hasta ilişkisi. Turkish Journal of Geriatrics. 2001;4(4):135-140.
4. 4. Flaatten H, de Lange DW, Morandi A, et al. The impact of frailty on ICU and 30-day survival and the level of care in very elderly patients (≥80 years). Intensive Care Med. 2017;43(12):1820-1828.
5. 5. Guidet B, de Lange DW, Boumendil A, et al. The contribution of frailty, cognition, activity of daily life and comorbidities on outcome in acutely admitted patients over 80 years in European ICUs: the VIP2 study. Intensive Care Med. 2019;46(1):57-69.
6. 6. Yulianto P, Awaludin S. Ethical principles of autonomy for patients receiving care in the Intensive Care Unit (ICU): A concept analysis. J Holistic Nurs Sci. 2024;11(1):28-36.
7. 7. Sprung CL, Ricou B, Hartog CS, et al. Changes in End-of-Life Practices in European Intensive Care Units From 1999 to 2016. JAMA. 2019;322(17):1692-1704.
8. 8. Truog RD, Campbell ML, Curtis JR, et al. Recommendations for end-of-life care in the intensive care unit: A consensus statement by the American College of Critical Care Medicine. Crit Care Med. 2008; 36(3):953-963.

9. 9. Yiğit H, Enç N, Türen S. Dahili yoğun bakımlarda çalışan hemşirelerin bireyselleştirilmiş bakım ve bakım kalitesi algılama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniv Sağ Bil Fak Derg. 2024;2(2):74-88.
10. 10. Capezuti E, Boltz M, Renz S, Hoffman D, Norman R. Challenges in caring for older adults in critical care settings. Crit Care Nurs Clin North Am. 2022;34(1):1-14.
11. 11. Guidet B, de Lange DW, Boumendil A, et al. The contribution of frailty, cognition, and age to outcomes in elderly ICU patients. Intensive Care Med. 2023;49(1):22-32.
12. 12. Boz İ, Kol E. Yoğun bakım hemşireliğinde bakım davranışları üzerine bir literatür derleme. Yoğun Bakım Hemş Derg. 2020;24(1):32-38.
13. 13. Kocatepe V, Uğur E, Karabacak Ü. Yoğun bakım ve palyatif bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin sürekli öfke ve öfke ifade tarzları ile bakım davranışları arasındaki ilişki. Florence Nightingale Hemş Derg. 2017;25(1):13-20.
14. 14. Cerit B, Çoşkun S. Hasta ve hemşirelerin hemşirelik bakım kalitesine ilişkin algıları. Turk J Clin Lab. 2018;9(2):103-109.
15. 15. Adıbelli D, Türkoğlu N, Kılıç D. Öğrencilerin yaşlılığa ilişkin görüşleri ve yaşlılara ilişkin tutumları. Dokuz Eylül Üniv Hemş Yüksekokulu Elektronik Derg. 2013;6(1):2-8.
16. 16. Rush KL, Hickey S, Epp S, Janke R. Nurses’ attitudes towards older people care: An integrative review. J Clin Nurs. 2017;26(23-24):4105-4116.
17. 17. Liu YE, Norman IJ, While AE. Nurses’ attitudes towards older people: A systematic review. Int J Nurs Stud. 2013;50(9):1271-1282.
18. 18. Sezer RE, Tunçbilek Z. Bireyin, toplumun ve sağlık personelinin yaşlılığa ilişkin tutum ve algıları. In: Kapucu S, ed. Geriatri Hemşireliği. Hipokrat Kitabevi; 2019:357-371.
19. 19. Ebrahim EM, Eldeeb GAE, Sayed ZA. Ageism in ICU: Knowledge, attitude and advocacy toward caring of critically ill elderly patient. Assiut Sci Nurs J. 2020;8(23):158-166.
20. 20. El Moniem MMA, Saleh MS, Hassan EA. Critical care nurses’ attitudes toward ageism and its relation to their perception of geriatric patients’ advocacy behaviors. Int J Novel Res Healthc Nurs. 2019;6(2):1519-1529.
21. 21. Ben-Harush A, Shiovitz-Ezra S, Doron I, Alon S, Leibovitz A, Ayalon L. Ageism among physicians, nurses, and social workers: Findings from a qualitative study. Eur J Ageing. 2021;18(1):39-48.
22. 22. Liu YE, While AE, Li SJ, Norman IJ. Nurses’ attitudes towards older people and their impact on care quality: An updated review. J Clin Nurs. 2022;31(15-16):2104-2116.
23. 23. Babapour AR, Gahassab-Mozaffari N, Fathnezhad-Kazemi A. Nurses’ job stress and its impact on quality of life and caring behaviors: A cross-sectional study. BMC Nurs. 2022;21(1):1-10.
24. 24. Labrague LJ, de Los Santos JAA. Fear of COVID-19, psychological distress, work satisfaction and turnover intention among frontline nurses. J Nurs Manag. 2021;29(3):395-403.
25. 25. Duru-Aşiret G, Türten-Kaymaz T, Canbolat Ö, Kapucu S. Hemşirelerin yaşlıya ilişkin tutumları. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Derg. 2015;17(1):10-20.
26. 26. Gümüşoğlu F, Tambağ H. Hemşirelerin yaşlı hastalara karşı tutumları ve bakım davranışlarının incelenmesi. Hacettepe Üniv Hemş Fak Derg. 2023;10(3):256-263.
27. 27. Zehirlioğlu L, Yönt G, Bayat E, Günay B. Hemşirelerin yaşlılara yönelik tutumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Yıldırım Beyazıt Üniv Hemş E-Derg. 2015;3(1):10-18.
28. 28. Pehlivan S, Vatansever N. Hemşirelerin yaşlıya yönelik tutumları ve etkileyen faktörler. Uludağ Üniv Tıp Fak Derg. 2019;45(1):47-53.
29. 29. Reuben DB, Lee M, Davis JW, et al. Development and validation of a geriatrics attitudes scale for primary care residents. J Am Geriatr Soc. 1998;46(11):1425-1430.
30. 30. Şahin S, Mandıracıoğlu A, Tekin N, Şenuzun F, Akçiçek F. Attitudes toward the elderly among the health care providers: Reliability and validity of Turkish version of the UCLA Geriatrics Attitudes scale. Arch Gerontol Geriatr. 2012;55(1):205-209.
31. 31. Wu Y, Larrabee JH, Putman HP. Caring Behaviors Inventory: A reduction of the 42-item instrument. Nurs Res. 2006;55(1):18-25.
32. 32. Kurşun Ş, Kanan N. Bakım Davranışları Ölçeği-24’ün Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anadolu Hemş Sağ Bil Derg. 2012;15(4):229-235.
33. 33. Eren R, Tarhan M. Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin yaşlı bireye yönelik tutumlarının bakım davranışları üzerine etkisi. Etkili Hemşirelik Dergisi. 2026;19(2):227-239.
34. 34. Okgün Alcan O, Soyer Er Ö. Cerrahi hemşirelerinin yaşlı hastaya ilişkin bakış açıları ve tutumlarının belirlenmesi. İnönü Üniv Sağ Hiz MYO Derg. 2021;9(2):604-617.
35. 35. Türen S, Efil S, Türkoğlu M, İşsever M. Intensive care nurses’ compassion and patience levels and their attitude towards elderly people. J Res Nurs. 2024;29(3):243-256.
36. 36. Taylan S, Özkan İ, Şahin G. Caring behaviors, moral sensitivity, and emotional intelligence in intensive care nurses: A descriptive study. Perspect Psychiatr Care. 2021;57(2):734-746.
37. 37. Shalaby SA, Janbi NF, Mohammed KK, Al-harthi KM. Assessing the caring behaviors of critical care nurses. J Nurs Educ Pract. 2018;8(10):77-85.
38. 38. Baştürk M, Şolpan NÖ. Effect of nurses’ attitudes on care behaviour to elderly individuals. Int J Caring Sci. 2022;15(3):1920-1932.