Kardiyoloji Yoğun Bakım Hemşireliğinde Etik

Öz

Etik, ahlaki kararlar almaya yönelik kuramsal yak- laşımlar ortaya koyan ve ana konusu eylem olan bir bilimdir. Etik biliminin alanını; eylemin yapıldığı koşullar, eylemin yöneldiği kişi, eylemin sonuçları, eylemin doğruluğu-yanlışlığı ve eylemin doğrulu- ğunun kanıtlanması oluşturmaktadır. Hemşirelik de eyleme dayalı bir meslek olduğundan her ala- nında ve her zaman etik ile yakın ilişki halindedir. Etik, hiç kuşkusuz önemli bir hemşirelik alanı olan kardiyoloji yoğun bakım hemşireliği alanında da gündemdedir. Tedavi ve bakımı sürdüren kardiyo- loji yoğun bakım hemşireleri ekibin diğer üyeleri gibi sürekli olarak etik ile karşı karşıyadır. Bu der- lemenin amacı; kardiyoloji yoğun bakım hemşi- reliğinde etik konusunu tartışmak ve bu konunun önemini bir olgu örneği ile vurgulamaktır

Anahtar Kelimeler

• Kardiyoloji yoğun bakım hemşireliği, etik

Ethics In Cardiology Intensive Care Nursing

Öz

Ethics is the science of principle actions that puts forth theoretical methods for making moral decisions. The area of ethics includes the condi- tions in taking an action, the person directing the action, the correctness-incorrectness of the action, and evidence of the correctness of the action. Because nursing is an action-based profession it is closely associated with ethics in every area and at all times. Ethics is clearly an important subject in cardiology intensive care nursing. Cardiology intensive care nurses who maintain treatment and care, like other members of the team, face ethical issues on a continual basis. The purpose of this review is to discuss ethical issues in cardiol- ogy intensive care nursing and to emphasize the importance of this subject with a case study

Anahtar Kelimeler

• Cardiology intensive care nursing, ethics

Kaynakça

1. Falk E, Fuster V. Atherogenesis and its determinants. In: Fuster V, Alexander RW, O'Rourke RA, editors. Hurst’s the heart. 10th ed. New York: McGraw-Hill; 2001. p. 1065-93.
2. Standards for cardiovascular nursing. Internet erişimi: http://www.cardiovascularnurse.com/ info/standards.cfm. Erişim tarihi: Ocak 2006.
3. Riley JP, Bullock I, West S, Shuldham C. Practical application of educational rhetoric: a pathway to expert cardiac nurse practice? Eur J Cardiovasc Nurs 2003;2:283-90.
4. Müller-Esch G. Yoğun bakım tıbbında etik. In: Engelhardt D, editör. Tıbbın gündelik yaşamında etik: Araştırmadan terapiye disiplinler yelpazesi. 2. basım. Çev: Namal A. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2000. s. 157-62.
5. Oğuz Y. Felsefi yaklaşımların ışığında klinik etiğe giriş. In: Erdemir D, Oğuz Y, Elçioğlu Ö, Doğan H, editörler. Klinik etik-klinik uygulamalarda etik sorunlar. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2001. s. 9-25.
6. Akyol A. Etik ve hemşirelik. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2002;18:105-18.
7. Akyol A. Etik ve hemşirelik. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 1997;13:165-75.
8. Akyol A. Hemşirelikte etik ilkeler ve etik ikilem. İç Hastalıkları Hemşireliği Kongre Kitabı III; 2004. s. 87-104.

9. Fry ST. Bilimsel disiplin olarak etik. In: Hemşirelik uygulamalarında etik. Çev: Bağ B. Erzurum: Bakanlar Matbaacılık; 2000. s. 11-32.
10. Saçaklıoğlu F. Olağan dışı durumlarda Etik. In: Arda B, Büken N, Yenier Duman Ö, Öztürk H, Pelin SŞ, Yetener M, Yıldız A, editörler. Yaşama dair etik bir bakış. Ankara: Ankara Tabip Odası Yayınları; 2002. s. 13-27.
11. Üstün Ç. Ötenazi istemli bir hak mı, cinayet mi? In: Tıp etiği kavramlarına giriş. İzmir: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınları No:154; 2002. s. 101-12.
12. Kopala B. Ethics. In: Black J, Matassarin-Jacobs E, editors. Medical-surgical nursing: clinical man- agement for continuity of care. Philadelphia: WB Saunders Company; 1997. p. 39-49.
13. Elçioğlu Ö, Kırımlıoğlu N. Çağdaş tıp etiği. In: Erdemir A, Öncel Ö, Aksoy Ş, editörler. Tıp etiği ilkeleri. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2003. s. 26-40.
14. Karadakovan A. Hemşirelikte etik kodlar ve etik sorunlar. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 2007;Eylül- Aralık, 2008;Ocak-Nisan:61-5.
15. Bayık A. Hasta hakları, etik ve hemşirelik. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2000;16:57-72.
16. Civaner M, Ergör A. Çalışma yaşamında tıbbi etik. In: Arda B, Büken N, Yenier Duman Ö, Öztürk H, Pelin SŞ, Yetener M, Yıldız A, editörler. Yaşama dair etik bir bakış. Ankara: Ankara Tabip Odası Yayınları; 2002. s. 28-48.
17. Ertekin C, Berker N, Tolun A, Ülkü D. Bilim insanı olarak hekim ve etik. In: Bilimsel araştırmada etik ve sorunları. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları; 2002. s. 53-8.
18. Akinsola HA. Ethical issues in rural nursing practice in Botswana. Nurs Ethics 2001;8:340-9.
19. Arraf K, Cox G, Oberle K. Using the Canadian Code of Ethics for Registered Nurses to explore ethics in palliative care research. Nurs Ethics 2004;11:600-9.
20. Erdemir A, Karakaya H. Klinik uygulamalarda hemşire-hasta ilişkileri. In: Erdemir D, Oğuz Y, Elçioğlu Ö, Doğan H, editörler. Klinik etik-klinik uygulamalarda etik sorunlar. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2001. s. 85-98.
21. Enar R, editör. Akut miyokard infarktüsü-komp- likasyonlar. İstanbul: ARGOS İletişim Hizmetleri Reklamcılık ve Ticaret AŞ.; 1999.
22. Kutlay O, Yılmazlar A. Anestezi ve yoğun bakımda etik. In: Erdemir D, Oğuz Y, Elçioğlu Ö, Doğan H, editörler. Klinik etik-klinik uygulamalarda etik sorunlar. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2001. s. 532-47.
23. Ethical issues. In: Abrams WB, Beers MH, Berkow R, editors. The Merck manual of geriatrics. 2nd ed. Whitehouse Station, NJ: Merck Research Laboratories, MERCK&Co.; 1995. p. 1392-99.
24. Legal issues. In: Abrams WB, Beers MH, Berkow R, editors. The Merck manual of geriatrics. 2nd ed. Whitehouse Station, NJ: Merck Research Laboratories, MERCK&Co.; 1995. p. 1379-92.
25. Oğuz Y. Tıp etiği açısından ötenazi. 3 P Dergisi 1996;4:5-8.
26. Nibert AT. Teaching clinical ethics using a case study family presence during cardiopulmonary resuscita- tion. Crit Care Nurse 2005;25:38-44.
27. Aypar Ü. Ötenazi. In: Gökçe Kutsal Y, editör. Geriatri. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Geriatrik Bilimler Araştırma ve Uygulama Merkezi; 2002. s. 158-65.
28. Ersoy N, Göz F. The ethical sensitivity of nurses in Turkey. Nurs Ethics 2001;8:299-312.