Akut Koroner Sendromlar ve Hemşirelik Yönetimi

Öz

Dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de mortalite ve morbiditenin önde gelen nedeni olan akut koroner sendromlar (AKS); akut miyokardiyal iskemi ile uyumlu kararsız anjina pektoris (UAP), ST yükselmesiz miyokard infarktüsü (NSTEMI) ve ST yükselmeli miyokard infarktüsü (STEMI) de kapsayan bir grup klinik semptomdur. Sendrom, genellikle koroner arterin aterosklerotik plak yırtılması ile ilişkili trombüse bağlı ani gelişen kısmi veya tam tıkanıklığının sonucudur. Klinik tablonun seyri tıkanıklığın yeri, derecesi ve tedavi zamanlamasına bağlı olarak değişmekle birlikte, hızlı tanı ve tedavisi hayati önem taşımaktadır. AKS’li hastaların bakımında görev alan hemşirelerin yetkin olması, mevcut kılavuzlara ve terminolojiye daha hakim olmalarını sağlar. Böylece AKS için risk altında olan hastaların saptanmasında, tanı ve tedavilerinin daha hızlı ilerlemesinde ve hasta eğitimi ile birlikte klinik sonuçların iyileştirilmesinde etkin rol oynarlar. Aynı zamanda kanıta dayalı ve kılavuzlara uygun bakımın verilmesini de teşvik ederler. Bu derlemede AKS’nin tanım ve sınıflandırılması, patofizyolojisi, risk faktörleri, tanı ve tedavisi, komplikasyonları, birincil ve ikincil korunma ve hemşirelik yönetimi üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Akut koroner sendromlar, hemşirelik yönetimi

Acute Coronary Syndromes and Nursing Management

Öz

Acute coronary syndrome (ACS) is the leading cause of mortality and morbidity in many parts of the world, including Turkey. ACS refers to any group of clinical symptoms compatible with acute myocardial ischemia and includes unstable angina (UA), non-ST-segment elevation myocardial infarction (NSTEMI), and ST-segment elevation myocardial infarction (STEMI). ACS result from acute obstruction of a coronary artery and is almost always associated with rupture of an atherosclerotic plaque and partial or complete thrombosis. Consequences depend on degree and location of obstruction and also timing of the treatment. Therefore, immediate diagnosis and treatment is vital in order to improve the outcomes in ACS. Competent nurses in the care of patients with ACS may play significant roles in detecting patients at risk for ACS, facilitating their diagnosis and treatment, and providing education that can improve outcomes since they are more familiar with current practice guidelines and nomenclature. Nurses caring for these patients can be instrumental in promoting adherence to evidence-based care and practice guidelines. In this review, we focus on definition, classification, pathophysiology, risk factors, diagnosis, treatment, complications primary and secondary prevention and nursing management of ACS.

Anahtar Kelimeler

• Acute coronary syndromes, nursing management

Kaynakça

1. new definitions and risk assessment strategies.
2. Part II. Circulation 2003;108(14):1772- 8. 9. Falk E. Pathogenesis of Atherosclerosis. J Am
3. Coll Cardiol. 2006;47(8):C7-12. 10. Amsterdam EA, Wenger NK, Brindis RG,
4. Casey DE, Ganiats TG, Holmes DR, et al.
5. AHA/ACC Guideline for the Manage
6. ment of Patients With Non–St-Elevation Acute
7. Coronary Syndromes. Circulation 2014;130: e344-426. 11. Sezgin AT, Yıldırır A, Müderrisoğlu H. Akut
8. Koroner Sendromlar. Yoğun Bakım Dergisi

9. ;5(1):5-25. 12. Smith JN, Negrelli JM, Manek MB, Hawes EM,
10. Viera AJ. Diagnosis And Management of
11. Acute Coronary Syndrome: an evidence
12. based update. J Am Board Fam Med 2015; 28(2):283-93. 13. Kumar A, Cannon CP. Acute Coronary Syn
13. dromes: diagnosis and management, Part I.
14. Mayo Clin Proc 2009;84(10):917-38. 14. Reichlin T, Irfan A, Twerenbold R, Reiter M,
15. Hochholzer W, Burkhalter H, et al. Utility of
16. Absolute and Relative Changes in Cardiac
17. Troponin Concentrations in The Early Diag
18. nosis of Acute Myocardial İnfarction. Circula
19. tion 2011;124(2):136-45. 15. Antman E, Tanasijevic MJ, Thompson B,
20. Schactman M, McCabe CH, Cannon CP, et al.
21. Cardiac-Specific Troponin I Levels To Predict
22. The Risk of Mortality in Patients With Acute
23. Coronary Syndromes. N Engl J Med 1996;
24. (18):1342-9. 16. O’Gara PT, Kushner FG, Ascheim DD, Casey
25. DE, Chung MK, Lemos JA, et al. 2013
26. ACCF/AHA Guideline for The Management of
27. ST-Elevation Myocardial Infarction. Circulation
28. ;127(4):529-55. 17. Overbaugh KJ. Acute Coronary Syndrome.
29. AJN 2009;109(5):42-52. 18. Badır A, Korkmaz FD. Koroner Arter Hastalık
30. ları. İçinde: Karadakovan A, Aslan FE, editör
31. ler. Dahili ve cerrahi hastalıklarda bakım.
32. baskı. Akademisyen Tıp Kitabevi; 2014. p.431-72. 19. Gulanick M, Myers JL. Nursing Care Plans: Di
33. agnosis Interventions, and Outcomes. Else
34. vier, 8thed. 2014. p.285-301. 20. Enç N. Yiğit Z, Şenuzun F, Akın S, Uysal H, İn
35. cekara E. Kalp Yetersizliği, Akut Koroner
36. Sendromlar, Hipertansiyon Hemşirelik Bakım Kılavuzu. 2007.