Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler

Cilt: 19 Sayı: 2 1 Aralık 2015
  • Rukiye Pınar Bölüktaş
PDF İndir
TR EN

Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler

Öz

Deliryum kısa sürede gelişen dikkat ve bilinç değişiklikleri ile karakterize reversibl akut mental durum bozulması olarak tanımlanmakta; hastanın psikomotor davranışlarına göre hiperaktif, hipoaktif ya da miks tip olarak sınıflandırılmaktadır. Yoğun bakım ünitelerindeki (YBÜ) yaşlı hastalarda oldukça yaygın olan deliryum prevalansı %30 ile %75,6 arasında değişmektedir. Deliryum gelişimi için en yaygın tetikleyici faktörler ağrı, metabolik rahatsızlıklar, demans, hiponatremi, dehidratasyon, enfeksiyonlar, hareketsizlik, fazla sayıda ilaç kullanma ve opioid kullanımıdır. Deliryum daha uzun süre mekanik ventilatöre bağlı olma, daha uzun süre hastanede ve YBÜ’de kalma, artmış morbidite, mortalite, taburculuk sonrası bakım evine yerleştirilme ve artmış sağlık harcamaları gibi kısa ve uzun dönemli olumsuz etkilere sahiptir. Bu nedenle deliryumun önlenmesi kadar, erken tanılanması ve tedavi edilmesi ile ilgili stratejilerin geliştirilmesi de önemlidir. Yaşlı hastalarda deliryumun saptanması, önlenmesi ve tedavisinde YBÜ hemşireleri anahtar rol oynar. Deliryum CAM-ICU gibi güvenilir ve geçerli bir değerlendirme aracı ile taranmalıdır. Yaşlı hastaların çoğunda deliryum gelişimine yol açabilecek birden fazla risk faktörü vardır; bu nedenle önleme ve tedavide çok boyutlu bir yaklaşım izlenmeli; erken uyandırma ve solunum koordinasyonu, deliryum riskini artırma olasılığı daha az olan sedatif ajanların seçilmesi, deliryumun takibi ve yönetimi, erken mobilizasyon ve egzersiz uygulamaları birlikte yapılmalıdır. Bu makalede deliryumun tanımı, klinik prezentasyonu ve sonuçları, risk faktörleri, tanılanması, yanı sıra önlenmesi ve tedavisine ilişkin literatür gözden geçirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Pandharipande PP, Girard TD, Ely EW. Long- term cognitive impairment after critical illness. N Engl J Med 2014;370(2):185-6.
  2. Nouwen MJ, Klijn FA, van den Broek BT, Slooter AJ. Emotional consequences of inten- sive care unit delirium and delusional memo- ries after intensive care unit admission: a systematic review. J Crit Care 2012;27(2):199- 211.
  3. Zhang Z, Pan L, Ni H. Impact of delirium on clinical outcome in critically ill patients: a meta- analysis. Gen Hosp Psychiatry 2013;35(2): 105-11.
  4. Witlox J, Eurelings LS, de Jonghe JF, Kalis- vaart KJ, Eikelenboom P, van Gool WA. Delir- ium in elderly patients and the risk of postdischarge mortality, institutionalization, and dementia: a meta-analysis. JAMA 2010;304(4):443-51.
  5. Alexander E. Delirium in the intensive care unit: medication as risk factors. Crit Care Nurse 2009;29(1):85-7.
  6. Inouye SK, Westendorp RG, Saczynski JS. Delirium in elderly people. Lancet 2014;383 (9920):911-22.
  7. Salluh JIF, Wang H, Schneider EB, Nagaraja N, Yenokyan G, Damluji A, et al. Outcome of delirium in critically ill patients: systematic re- view and meta-analysis. BMJ 2015;350: h2538.|
  8. McNicoll L, Pisani MA, Zhang Y, Ely EW, Siegel MD, Inouye SK. Delirium in the inten- sive care unit: occurrence and clinical course in older patients. J Am Geriatr Soc 2003;51(5): 591-8.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Rukiye Pınar Bölüktaş Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2015

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 19 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bölüktaş, R. P. (2015). Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 19(2), 68-79. https://izlik.org/JA92TK59NK
AMA
1.Bölüktaş RP. Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler. YBHD. 2015;19(2):68-79. https://izlik.org/JA92TK59NK
Chicago
Bölüktaş, Rukiye Pınar. 2015. “Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler”. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi 19 (2): 68-79. https://izlik.org/JA92TK59NK.
EndNote
Bölüktaş RP (01 Aralık 2015) Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi 19 2 68–79.
IEEE
[1]R. P. Bölüktaş, “Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler”, YBHD, c. 19, sy 2, ss. 68–79, Ara. 2015, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92TK59NK
ISNAD
Bölüktaş, Rukiye Pınar. “Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler”. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi 19/2 (01 Aralık 2015): 68-79. https://izlik.org/JA92TK59NK.
JAMA
1.Bölüktaş RP. Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler. YBHD. 2015;19:68–79.
MLA
Bölüktaş, Rukiye Pınar. “Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler”. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, c. 19, sy 2, Aralık 2015, ss. 68-79, https://izlik.org/JA92TK59NK.
Vancouver
1.Rukiye Pınar Bölüktaş. Yoğun Bakım Ünitelerindeki Yaşlı Hastalarda Deliryumun Değerlendirilmesi, Önlenmesi ve Yönetimine İlişkin Stratejiler. YBHD [Internet]. 01 Aralık 2015;19(2):68-79. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92TK59NK

Bu derginin içeriği Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı kapsamında lisanslanmıştır.

30490