Kafa Travması Geçiren Pediatrik Hastada Hemşirelik Yaklaşımı

Öz

Travma çocuk ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Kafa travmaları çocukluk yaş döneminin önemli bir sağlık sorunu olup bu dönem için en sık mortalite ve morbidite nedenidir. Pediatrik kafa travmalarında mortalite oranı kanser ve konjenital malformasyonlara göre iki kat daha fazladır. Çocuklarda baş kontrolünün zayıf olması, vücuda oranla başın daha büyük olması kafa travması riskini arttırmaktadır. Bu nedenle hemşire çocuğun travmalardan korunması ve travma sonrası yapılacak hemşirelik bakımında aktif rol almalı ve uygun girişimlerde bulunmalıdır. Bu derlemede, kafa travması geçiren pediatrik hastanın hemşirelik bakım planı ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kafa travması, hemşire, pediatri, hemşirelik bakımı

Approach in Pediatric Patient with Head Trauma

Öz

Trauma is among the top causes of death in children. Head trauma is the most common cause of childhood death and permanent disability. Traumatic injury to the pediatric cranium accounts for twice as many deaths as cancer and congenital malformations combined. Head control with a disproportionate head size and body of children with poor children is higher than the risk of head trauma. Therefore, the protection of the child's trauma nurse and do trauma should take an active role in nursing care and must take appropriate measures. In this review, head trauma is discussed in pediatric patients undergoing nursing care.

Anahtar Kelimeler

• Head trauma, nurse, pediatrics, nursing care

Kaynakça

1. McNett M, Doheny M, Sedlak AC and Ludwick R. Judgments of critical care nurses about risk for secondary brain injury. American Associa- tion of Critical-Care Nurses 2010; 19: 250-260.
2. Yılmaz K, Koçak H, Özkardeş S, İnanır İ. Pe- diatrik kafa travmalı hastanın acil servisteki hemşirelik bakımı. Türk Nöroşirurji Dergisi 2011: 21, Ek Sayı.
3. Atilla F, Bayır H. Bebek ve Çocuklarda Ağır Kafa Travması. İç: Karaböcüoğlu M, Köroğlu F T (eds.). Çocuk ve Yoğun Bakım. 1st ed. İs- tanbul Medikal Yayıncılık; 2008. p. 929-947.
4. Bahadır BG, Oral A, Güven A. Çocukluk Çağı Travmaları ve Önlenmesinde Koruyucu Hekimliğin Rolü. TAF Preventive Medicine Bulletin 2011; 10(2): 243-250.
5. Öztekin D, Uğraş AG. Kafa travması geçi- ren hastalarda hemşirelik girişimleri. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi 2009; 4(11): 145- 157.
6. Gökçora İH. Çocukları travmadan korumak. Türkiye Klinikleri J Pediatr Surg-Special Top- ics 2008; 1(1): 1-9.
7. National Center for Injury Prevention and Con- trol (2008b). “Prevention”, http://www.cdc. gov/traumaticbraininjury/prevention.html Er- işim tarihi: 28.10.2013.
8. Rivara FP, Grossman D. Injury control. In: Kliegman RM, Behrman RE, Jenson HB, Stanton BF (eds). Nelson Textbook of Pedi- atrics. 18th ed. Philadelphia: Saunders-Else- vier; 2007. p. 366-75.

9. Algıer L, Abbasoğlu A, Pınar G, Şahin Z, Temurlenk H, Atay D ve ark. Travmalı hasta- larda hemşirelik girişimleri. Atatürk Üniver- sitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2004; 7(2): 59-65.
10. Çavuşoğlu H. Çocuk Sağlığı Hemşireliği. 10th ed. Ankara: Sistem Ofset Ltd. Şirketi; 2011.
11. Abelson-Mitchell N. Epidemiology and pre- vention of head ınjuries: literature review. Journal of Clinical Nursing 2008; 17: 46-57.
12. Şimşek M, Kaya M, Hiçdönmez T, Süslü TH, Gergin YE. Travmaya bağlı gelişen kafa kemik kırıklarının epidemiyolojisi ve prognostik fak- törlerinin belirlenmesi. Türk Nöroşirürji Dergisi 2013; 23(1): 12-17.
13. Karasu A, Sabancı P A, Cansever T, Hepgül K T, İmer M, Dolaş İ ve ark. Kafa travmalı hastalarda epidemiyolojik çalışma. Turkish Journal of Trauma & Emergency Surgery 2009; 15(2): 159-163.
14. Mirzai, H., Yağlı, N., Tekin, İ. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Birimine Başvu- ran Kafa Travmalı Olguların Epidemiyolojik ve Klinik Özellikleri. Turkish Journal of Trauma Emergency Surgery 2005; 11(2): 146-52.
15. Savaş A. Kafa travmalarında acil cerrahi gir- işim endikasyonları. Ertekin C, Taviloğlu K, Güloğlu R, Kurtoğlu M. (eds.). Travma. 1st ed. İstanbul: İstanbul Medikal Yayıncılık; 2005. p. 647-53.
16. Özdemir D. Kafa travmalı çocuğa yaklaşım. Clinic Pediatri 2010; 5(1): 7-12.
17. Bekar A, Bozbuğa M, Çelikoğlu E, Savaş A, Aydın Y, Müslüman M ve ark. Kafa travması. İç: Ertekin C, Taviloğlu K, Güloğlu R. (eds.). Travma. İstanbul Medikal Yayıncılık; 2005. p. 625-64.
18. Berker M, Mut M. Kafa travmasına yaklaşım. Yoğun Bakım Dergisi (2002); 2(1): 38-47.
19. Otal Y (2008). Acil servise başvuran hastaların geriye dönük olarak değerlendirilmesi. [Uz- manlık Tezi], Samsun: Ondokuz Mayıs Üniverstesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı.
20. Söylet Y, Emir H. Pediatrik Travma. İç: Taviloğlu K, Ertekin C, Güloğlu R. (eds.). Travma ve Resüsitasyon Kursu, Logos Yayıncılık; 2006. p. 171-87.
21. Kumar A, Dalal AK. Polytrauma and head in- jury. Journal of Orthopaedics, Traumatology and Rehabilitation 2013; 6(1): 21-2.
22. Savaşer S, Yıldız S, Gözen D, Balcı S, Mutlu B, Çağlar S. Çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği için seçilen NANDA Hemşirelik Tanıları. İç: Savaşer S, Yıldız S (eds.). Hemşireler için çocuk sağlığı ve hastalıkları öğrenim rehberi. İstanbul Tıp Kitabevi; 2009. p. 22-49.
23. Carpetino-Moyet, L. J. Hemşirelik Tanıları El Kitabı. Çeviren: F. Erdemir, 2. Basım, Nobel Tıp Kitabevleri; 2005, İstanbul.
24. Ankun G. Pediatrik Travma. V. Ulusal Çocuk Acil Tıp ve Yoğun Bakım Kongresi Bildiri ve Konuşma Kitabı 2008; 70-8.
25. Kuğuoğlu S. Pediatrik travma. İç: Şelimen D, Özşahin A, Gürkan A, Taviloğlu K. (eds.). Hemşire, tekniker ve teknisyenlere yönelik travma ve resüsitasyon kursu kitabı, Kuban Matbaacılık; 2008. p. 177-92.
26. Eti Aslan F. Kafa Travmaları. İç: Şelimen D. (ed.). Acil Bakım. Genişletilmiş 3rd. ed. Tavaslı Matbaası; 2004. p. 231-259.
27. Özışık PA, Akalan N. Pediatrik travmalar. İç: Benli K (ed.). Temel nöroşirürji. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Basımevi; 2004. p. 258-66.
28. Madikians A, Giza CC. Treatment of traumatic brain injury in pediatrics. Curr Treat Options Neurol 2009; 11(6): 393-404.
29. Fisher, B., Thomas, D., Peterson, B. Hypertonic Saline Lowers Raised Intracranial Pressure in Children After Head Trauma. Journal of Neuro- surgical Anesthesiology 1992; 4(1): 4-10.