THE ROLE OF NURSE İN POST STROKE DİSABİLİTY AND REHABİLİTATİON

Öz

Stroke is a serious, common health problem that causes disability. Disability directly affects patients activities of daily living (DALY), functionality, working and economic status, sexual life, social relations, self-efficancy and quality of life. İt is reported that approximately 50% of stroke patients survive with permanent losses. Determining the problem after stroke patients, reviewing problem solving opportunities, planning, implementing, evaluating and rehabilitating appropriate interventions are among the responsibilities of the nurse. The aim of this study is to reveal the role of nurse in reduce the disability and rehabilitation of the patient.

Anahtar Kelimeler

• Stroke,disability,retabilitation,nursing

İNME SONRASI YETİ YİTİMİ VE REHABİLİTASYONDA HEMŞİRENİN ROLÜ

Öz

İnme yeti yitimine neden olan ciddi, yaygın bir sağlık sorunudur. Yeti yitimi bireylerin günlük yaşam aktivitelerini (GYA), işlevselliğini, çalışma ve ekonomik durumunu, cinsel hayatını, sosyal ilişkilerini, benlik algısını ve yaşam kalitesini doğrudan etkilemektedir. Hastalarının yaklaşık %50'sinin kalıcı kayıplarla yaşamlarına devam ettikleri bildirilmektedir. İnme sonrası hasta sorunlarının tanımlanması, sorunlara yönelik çözüm olanaklarının gözden geçirilmesi, uygun girişimlerin planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi ve rehabilitasyonu hemşirenin sorumluluklarındandır. Bu derlemede hastanın yeti yitiminin azaltılmasında ve rehabilitasyonunda hemşirenin rolünü ortaya koymak amaçlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• İnme,yeti yitimi,rehabilitasyon,hemşirelik

Kaynakça

1. 1. Durna Z, Çevik Akyıl R. İnmeli bireylerde multidisipliner rehabilitasyon. Türkiye Klinikleri J İntern Med Nurs-Special Topics 2015;1(1):72-82.
2. 2. WHO methods and data sources for country-level causes of death 2000-2016. Department of Information, Evidence and Research WHO, Geneva March 2018. Global Health Estimates Technical Paper. WHO/HIS/IER/GHE/2018.3 https://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/GlobalCOD_method_2000-2016.pdf (28.08.2019).
3. 3. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Ölüm nedenleri istatistiği. 2017. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1095, (2.08.2019)
4. 4. Türkiye hane halkı sağlık araştırması: Bulaşıcı olmayan hastalıkların risk faktörleri prevalansı 2017 (STEPS). Üner S, Balcılar M, Ergüder T, (Ed). DSÖ Türkiye Ofisi; Ankara, 2018. (08.10.2019) https://www.who.int/ncds/surveillance/steps/WHO_Turkey_Risk_Factors_A4_TR_19.06.2018.pdf
5. 5. Langhorne P, Bernhardt J, Kwakkel G. Stroke rehabilitation. The Lancet 2011; 377(9778):1693-1702.
6. 6. Tülek Z. Nörolojik Sistem Hastalıkları ve Bakım. İçinde: İç Hastalıkları Hemşireliği. Durna Z (Ed). Akademi Yayıncılık; 2013. ss:296-303.
7. 7. Topçu S, Oğuz S. İnme sonrası öz etkililik ve yaşam kalitesi. Journal of Human Sciences 2017; 14(2):1388-1396.
8. 8. Tosun N. İnme. İçinde: Sütçü Çiçek H, Özdemir L (Ed). Rehabilitasyon Hemşireliği. Nobel Akademik Yayıncılık; 2014. ss: 215-54.

9. 9. World Health Organization Stroke statistics. 2015. http://www.Strokecenterorg/patients/aboutstroke/stroke-statistics/ (13.09.2017)
10. 10. Karadakovan A. Sinir Sistemi Hastalıkları. İçinde: Karadakovan A, Eti Aslan F (Ed). Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım. 2. Baskı. Nobel Kitabevi; 2011. ss:1191-1207.
11. 11. Williams J, Pryor J. Rehabilitation and recovery processes. İn: Acute Stroke Nursing. Ed: Williams J, Perry L, Watkins C (Eds). Chapter 11, Blackwell Publishing; 2019. p.241-58.
12. 12. Turgay G, Tutal E, Sezer S. Hemodiyaliz hastalarının günlük yaşam aktiviteleri, yeti yitimi, depresyon ve komorbidite yönünden değerlendirilmesi. Turk Neph Dial Transpl 2017; 26 (3): 311-6.
13. 13. Hellström K, Lindmark B, Wahlberg B, Fugl-Meye AR. Self-effİcacy in relation to impairments and activities of daily living disability in elderly patients with stroke: a prospectıve investigation. J Rehabil Med 2003; 35: 202–7.
14. 14. Er F. İnmeli hasta ve bakım verenlerin inmeden sonra yaşam kalitesini etkileyen sorun alanlarının belirlenmesi: Bursa örneği. [Yüksek Lisans Tezi], Manisa: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2018.
15. 15. Arslan Ö. İnmeli hastalarda düşme riskinin değerlendirilmesi: Üç düşme risk değerlendirme aracının karşılaştırılması. [Yüksek Lisans Tezi], Tekirdağ: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
16. 16. Soyuer F, Soyuer A, Öztürk A. Kronik inmede düşmeyi etkileyen faktörler. Türk Serebrovasküler Hastalıklar Dergisi 2006; 12(3):83-7.
17. 17. Jagnoor J, Suraweera W, Keay L, Ivers RQ, Thakur JS, Gururaj G, Jha P. 2011. Childhood and adult mortality from unintentional falls in india. Bulletin Of The World Health Organization 2003; 89:733-40.
18. 18. Memiş S, Tülek Z. İnmeli hastalarda görülen konuşma bozukluklarında hemşirenin rolü. C.Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 2004; 8(1):53-61.
19. 19. Koç A. İnmede günlük yaşam aktiviteleri. Gülhane Tıp Derg 2012; 54:254-60.
20. 20. Bekar Z. İnmeli hastalarda gövde ve hamstring kas mimarisinin gövde kontrolü ve denge ile olan ilişkisi. [Yüksek Lisans Tezi], Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
21. 21. Durna Z, Akın S. 2014. Geçici iskemik atak ve inme geçiren hastalarda bakım. İçinde: Topçuoğlu MA, Durna Z, Karadakovan A (Ed). Nörolojik Bilimler Hemşireliği: Kanıta Dayalı Uygulamalar. 1. Baskı. Nobel Tıp Kitabevleri; 2014. ss: 357-75.
22. 22. Albayrak N, Tosun N. Algı, motor ve duyu fonksiyon bozukluklarının değerlendirilmesi, yorumlanması ve bakımı. İçinde: Topçuoğlu MA, Durna Z, Karadakovan A (Ed). Nörolojik Bilimler Hemşireliği: Kanıta Dayalı Uygulamalar. 1. Baskı. Nobel Tıp Kitabevleri; 2014. ss.167-73.
23. 23. Demir H. İnmeli bireylerde öz etkililik ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi], Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
24. 24. Dalton C, Gottlieb L. The concept of readiness change. J Adv Nurs 2003; 42(2):108-117.
25. 25. Winstein CJ, Stein, J, Arena R, Bates B, Cherney LR, Cramer SC, et all. Guidelines for adult stroke rehabilitation and recovery a guideline for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke 2016; 47:e98-e169. DOI: 10.1161/STR.0000000000000098
26. 26. Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OP, Bambakidis NC, Becker K. et all. Guidelines for the early management of patients with acute ıschemic stroke. a guideline for healthcare professionals from the american heart association/american stroke association. Stroke 2018; 49:e46–e99. DOI: 10.1161/STR.0000000000000158