Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar

Tuğçe Yeşilyaprak; Türkan Özbayır

Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar

Öz

Primer ve sekonder beyin tümörlü hastalarda ilerleyen tedavi yöntemleri ile mortalite oranı azalmaktadır. Ancak hastaların büyük çoğunluğun cerrahi tedavi sonrası yaşam kalitesi azalmakta ve semptom yönetimine ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle beyin tümörlü hastaların tanı, tedavi ve bakım sürecine ilişkin rehberler oluşturulmuştur. Genel olarak bu rehberlerde; kafa içi basıncın takibi, derin ven trombozunun önlenmesi, nöbet takibi, bilişsel fonksiyonların yönetimi ile ilgili öneriler yer almaktadır. Beyin tümörlü hastalara bakım veren hemşireler yeterli bilgi düzeyine sahip olmalı ve verilen bakımın mevcut en iyi kanıtlara dayanmasını sağlamalıdır. Bu derlemede; beyin tümörü olan hastalarda semptom yönetimine ilişkin güncel yaklaşımlar sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. National Brain Tumor Foundation [NBTF] (2020). Brain Tumor Information https://braintumor.org/brain-tumor-information/
2. GLOBOCAN. (2020). World Source: Globocan 2020. Erişim Adresi: https://gco.iarc.fr/today/data/factsheets/populations/900-world-fact-sheets.pdf Erişim Tarihi: 03.01.2021
3. GLOBOCAN TURKEY. (2020). Turkey Source: Globocan 2020. Erişim Adresi: https://gco.iarc.fr/today/data/factsheets/populations/792-turkey-fact-sheets.pdf Erişim Tarihi: 03.01.2021
4. Armstrong, TS, Gilbert, MR. (2000).” Metastatic Brain Tumors: Diagnosis, Treatment And Nursing İnterventions” Clinical Journal Of Oncology Nursing, 4 (5), 217–225.
5. American Brain Tumor Association (ABTA). (2020). Signs and Symptoms. Erişim Adresi: https://www.abta.org/about-brain-tumors/brain-tumor-diagnosis/brain-tumor-signs-symptoms/ Erişim Tarihi: 03.01.2021
6. Altun Uğraş, G, Akyolcu, N. (2018). Sinir Sisteminin Cerrahi Hastalıkları ve Bakımı. (ed. Prof. Dr. Neriman AKYOLCU, Prof. Dr. Nevin KANAN, Prof. Dr. Güler AKSOY). Cerrahi Hemşireliği. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi
7. Yüksel, S, Altun Uğraş, G. (2019). Sinir Sistemi Cerrahisinde Bakım. (ed. Prof. Dr. Mevlüde KARADAĞ, Prof. Dr. Hülya BULUT) Cerrahi Hemşireliği Kavram Haritası ve Akış Şeması. Ankara: Vize Yayıncılık.
8. Yu, J, Jung, Y, Park, J, Kim JM, … Kim, MY. (2019). “Intensive Rehabilitation Therapy Following Brain Tumor Surgery: A Pilot Study of Effectiveness and Long-Term Satisfaction” Ann Rehabil Med, 43 (2), 129-141

9. Vargo, V. (2011). “Brain Tumor Rehabilitation”. Am. J. Phys. Med. Rehabil, 90 (5), 50-63
10. European Socıety For Medıcal Oncology (ESMO). High-Grade Glioma: Esmo Clinical Practice Guidelines for Diagnosis, Treatment and Follow-Up, 2014
11. Europeon Association on Neuro-Oncology (EANO). EANO guideline for the diagnosis and treatment of anaplastic gliomas and glioblastoma, 2014
12. American Brain Tumor Association (ABTA). Care of the Adult Patient with a Brain Tumor, 2016
13. Chinese Glioma Cooperative Group (CGCG). CGCG Clinical Practice Guideline For The Management of Adult Diffuse Glioma, 2016
14. National Comprehensive Cancer Network (NCCN). Central Nervous System Cancers, Version 1.2017 Featured Updates to the NCCN Guidelines, 2017
15. Europeon Association on Neuro-Oncology (EANO). EANO Guidelines For The Diagnosis and Treatment Of Ependymal Tumors, 2017a
16. Europeon Association on Neuro-Oncology (EANO). Diagnosis and treatment of brain metastases from solid tumors: guidelines from the European Association of Neuro-Oncology (EANO), 2017b
17. EANO–ESMO, EANO–ESMO Clinical Practice Guidelines For Diagnosis, Treatment And Follow-Up Of Patients With Leptomeningeal Metastasis From Solid Tumours, 2017
18. Europeon Association on Neuro-Oncology (EANO). European Association For Neuro-Oncology (EANO) Guideline On The Diagnosis And Treatment Of Adult Astrocytic And Oligodendroglial Gliomas, 2017c
19. Europeon Association on Neuro-Oncology (EANO). European Association for Neuro-Oncology (EANO) Guidelines For Palliative Care İn Adults With Glioma, 2017d
20. National Institute for Health and Care Excellent (NICE). Brain Tumours (Primary) And Brain Metastases İn Adults, 2018
21. Europeon Association on Neuro-Oncology (EANO). EANO Guidelines On The Diagnosis And Treatment Of Diffuse Gliomas Of Adulthood, 2020
22. Karadağ Arlı, Ş, Gürkan, A. (2014). “Nöro-Onkoloji Hemşiresinin Rolleri”. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 3 (3), 959-966
23. Thakkar, P, Greenwald, BD, Pate P. (2020). “Rehabilitation of Adult Patients with Primary Brain Tumors: A Narrative Review” Brain Sci. 10, 492; doi:10.3390/brainsci10080492
24. Schizodimos, T, Soulountsi, V, Iasonidou, C, Karavelos N. (2020). “An Owerview of management of intracranial hypertansion in the intensive care unit.” Journal of Anestesia, 34, 741-757
25. Cui, H, He, G, Young, S, Lv, Y, Jiang, Z, Gang, X, Wang, G. (2019). “Inappropriate Antidiuretic Hormone Secretion and Cerebral Salt-Wasting Syndromes in Neurological Patients.” Neuroendocrine science. 13, 1170
26. Mentrasti, G, Scortichini, L, Torniai, M, Giampieri, R, Morgese, F, Rinaldi S, Berardi, R. (2020). “Syndrome of Inappropriate Antidiuretic Hormone Secretion (SIADH): Optimal Management.” Ther Clin Risk Manag, 16, 663–672
27. Park, DH, Ho Chun, M, Bum Song Y. (2013). “Comparison of Swallowing Functions Between Brain Tumor and Stroke Patients.” Ann Rehabil Med, 37 (5), 633–641.
28. Panebianco, M, Marchese-Ragona, R, Masiero, S, Restivo, DA. (2020). “Dysphagia in neurological diseases: a literature review”. 41, 3067–3073
29. Lapa, S, Quick-Weller, J, Nasari, C, Dziewas, R, Gessler, F, Wagner, M, Warnecke, T, …, Konczalla, J. (2020). “Pre- and Post-Surgical Dysphagia in Adults with Tumors of the Posterior Fossa: A Prospective Blinded Study. Cancers” 12, 2561
30. American Society of Clinical Oncology (ASCO). (2019). Venous Thromboembolism Prophylaxis and Treatment in Patients With Cancer: ASCO Clinical Practice Guideline Update. 2019
31. Carney, BJ, Uhlmann, EJ, Puligandla, M, Mantia, C, Weber, GF, Neuberg, DS, Zwicker, JI. (2020). “Anticoagulation after intracranial hemorrhage in brain tumors: Risk of recurrent hemorrhage and venous thromboembolism.” Res Pract Thromb Haemost, 4, 860–865
32. Carney, BJ, Uhlmann, EJ, Puligandla, M, Mantia, C, Weber, GF, Neuberg, DS, Zwicker, JI. (2019). “Intracranial hemorrhage with direct oral anticoagulants in patients with brain tumors.” Journal of Thrombosis and Haemostasis, 17, 72–76
33. Kapoor, I, Prabhakar, H, Mahajan, C. (2019). “Postoperative Cognitive Dysfunction. Postoperative Cognitive Dysfunction.” Indian Journal of Critical Care Medicine, June, 23 (2), 161-164
34. Haldbo-Classena, L, Amidib, A, Wuc, LM, Lukacovaa, S, von Oettingend, G, Gottrupe, H, Zachariaeband, R, Høyer, M (2019). “Long-term cognitive dysfunction after radiation therapy for primar ybrain tumors.” Acta Oncologıca 58 (5), 745–752
35. Marotta, D, Tucker, Z, Hayward, EN, Gerstenecker, A, Gammon, M, Mason, M, Willhelm, G, Bae, H, Triebel, K. (2019). “Relationship between cognitive functioning, mood, and other patient factors on quality of life in metastatic brain cancer,” Psycho-Oncology, 29, 1174–1184.
36. Richard, NM, Bernstein, LJ, Mason, WP, Laperriere, N, Maurice, C, Millar, B, Shultz, DB, Berlin, A, Edelstein, K. (2019). “Cognitive rehabilitation for executive dysfunction in brain tumor patients: a pilot randomized controlled trial.” Journal of Neuro-Oncology https://doi.org/10.1007/s11060-019-03130-1
37. Armstrong, TS, Shade, MY, Breton, G, Gilbert, MR, Mahajan, A, Scheurer ME, Vera E, Berger, AM. (2016). “Sleep-wake Disturbance in Patient With Brain Tumor.” Neuro-Oncology, 19(3), 323-336
38. Armstrong, TS., Gilbert, MR. (2012). “Practical strategies for management of fatigue and sleep disorders in people with brain tumors” Neuro-Oncology, 14, 65-72
39. Kim, BR, Ho Chun, M, Young Han, E, Kim, DK. (2012). “Fatigue assessment and rehabilitation outcomes in patientswith brain tumors. support Care Cancer.” Support Care Cancer, 20:805–812

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Tuğçe Yeşilyaprak ^*
0000-0001-9955-8677
Türkiye

Türkan Özbayır
0000-0003-2308-1117
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

9 Haziran 2021

Kabul Tarihi

15 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 25 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA98AK43EY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yeşilyaprak, T., & Özbayır, T. (2021). Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 25(3), 169-176. https://izlik.org/JA98AK43EY

AMA

1.Yeşilyaprak T, Özbayır T. Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar. YBHD. 2021;25(3):169-176. https://izlik.org/JA98AK43EY

Chicago

Yeşilyaprak, Tuğçe, ve Türkan Özbayır. 2021. “Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar”. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi 25 (3): 169-76. https://izlik.org/JA98AK43EY.

EndNote

Yeşilyaprak T, Özbayır T (01 Aralık 2021) Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi 25 3 169–176.

IEEE

[1]T. Yeşilyaprak ve T. Özbayır, “Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar”, YBHD, c. 25, sy 3, ss. 169–176, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98AK43EY

ISNAD

Yeşilyaprak, Tuğçe - Özbayır, Türkan. “Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar”. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi 25/3 (01 Aralık 2021): 169-176. https://izlik.org/JA98AK43EY.

JAMA

1.Yeşilyaprak T, Özbayır T. Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar. YBHD. 2021;25:169–176.

MLA

Yeşilyaprak, Tuğçe, ve Türkan Özbayır. “Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar”. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, c. 25, sy 3, Aralık 2021, ss. 169-76, https://izlik.org/JA98AK43EY.

Vancouver

1.Tuğçe Yeşilyaprak, Türkan Özbayır. Beyin Tümörü Olan Hastalarda Semptom Yönetimine İlişkin Güncel Yaklaşımlar. YBHD [Internet]. 01 Aralık 2021;25(3):169-76. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98AK43EY