EN
TR
CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI
Öz
Bu çalışma, Endüstri 4.0 ve Kalite 4.0 paradigmaları kapsamında, cam elyaf üretimindeki kalite kontrol süreçlerini otomatize eden derin öğrenme tabanlı Cam Elyaf Kalite Otomasyon Sistemi (CEKOS) adlı bir karar destek sistemi prototipini sunmaktadır. Geleneksel manuel kontrol yöntemlerinin getirdiği iş yükünü ve insan hatası riskini minimize etmek hedeflenmiştir. Sistem, düşük maliyetli otomasyon yaklaşımıyla uyumlu olarak Raspberry Pi 4 tabanlı gömülü bir mimari üzerinde geliştirilmiştir. Veri kıtlığı sorununu aşmak için, gerçek hasarlı ürün verisinin yerine üretilen sentetik görüntülerden yararlanılmış ve model eğitimi transfer öğrenme ile optimize edilmiş VGG16 mimarisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. CEKOS modeli, testlerde %89,08 genel doğruluk oranına ulaşmıştır. Yönetim Bilişim Sistemleri açısından en önemli katkı, sistemin tespit ettiği güncel hasar sınıflandırma verilerini, kurumsal kaynak planlama sistemlerine entegre edilebilir bir kalite skoru olarak API aracılığıyla sunmasıdır. Geliştirilen sistem, işletme yöneticilerine eyleme dönüştürülebilir içgörüler sağlayan, reaktif değil proaktif bir karar destek mekanizması sunarak süreç iyileştirmeyi ve veriye dayalı karar verme süreçlerini desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler
- Derin Öğrenme
- Kalite Kontrol
- Karar Destek Sistemi
- Yönetim Bilişim Sistemleri
- Sentetik Veri
- Endüstri 4.0
Etik Beyan
Bu çalışma, insan veya hayvan deneklerin kullanımını gerektirmediğinden etik kurul iznine tabi değildir. Çalışma kapsamında sadece cansız cam elyaf numuneleri ve sentetik olarak üretilmiş veriler kullanılmıştır. Çalışma, 'Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi' kapsamındaki tüm kurallara uygun olarak hazırlanmıştır.
Kaynakça
- Alramli, T. ve Tekerek, A. (2025). A hybrid lightweight deep neural network approach for plant disease classification using self-attention mechanism and transfer learning. Journal of Agricultural Sciences, 31 (2): 392-412. https://doi.org/10.15832/ankutbd.1537267
- Arora, M. (2023). AI-driven Industry 4.0: Advancing quality control through cutting-edge image processing for automated defect detection. International Journal of Computer Science and Mobile Computing, 12 (8): 16-32. https://doi.org/10.47760/ijcsmc.2023.v12i08.003
- Aşçı, S. Y., Göker, F., Yılmaz, T. ve Güral, A. (2025). U-Net modeli kullanılarak derin öğrenme ile AISI 4340 çeliğinde mikroyapı tahminlerinin ve inklüzyonların belirlenmesi. Politeknik Dergisi, 28 (5): 1365-1374. https://doi.org/10.2339/politeknik.1599580
- Carvalho, A. V., Enrique, D. V., Chouchene, A. ve Charrua-Santos, F. (2021). Quality 4.0: An overview. Procedia Computer Science, 181: 341-346. https://doi.org/10.1016/j.procs.2021.01.176
- Çetin, V. ve Yıldız, O. (2022). A comprehensive review on data preprocessing techniques in data analysis. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28 (2): 299-312. https://doi.org/10.5505/pajes.2021.62687
- Dogru, A. K. ve Keskin, B. B. (2020). AI in operations management: applications, challenges and opportunities. Journal of Data, Information and Management, 2 (2): 67-74. https://doi.org/10.1007/s42488-020-00023-1
- Duman, B. ve Özsoy, K. (2021). Toz yatak füzyon birleştirme eklemeli imalatta kusur tespiti için öğrenme aktarımı kullanan derin öğrenme tabanlı bir yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 37 (1): 361-376. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.870436
- Gao, M., Huo, L., Wang, F. vd. (2025). CNN-based similar microwave reflection signals for improved detectability and intelligent characterization of internal defects in composite materials. Journal of Nondestructive Evaluation, 44 (1): 28. https://doi.org/10.1007/s10921-025-01163-3
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri, Bilgi Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
8 Aralık 2025
Kabul Tarihi
7 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1
APA
Erden, A., & Aktaş, D. (2026). CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 12(1), 50-63. https://izlik.org/JA65BH48FJ
AMA
1.Erden A, Aktaş D. CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi. 2026;12(1):50-63. https://izlik.org/JA65BH48FJ
Chicago
Erden, Aydin, ve Damla Aktaş. 2026. “CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI”. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi 12 (1): 50-63. https://izlik.org/JA65BH48FJ.
EndNote
Erden A, Aktaş D (01 Haziran 2026) CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi 12 1 50–63.
IEEE
[1]A. Erden ve D. Aktaş, “CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI”, Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 50–63, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65BH48FJ
ISNAD
Erden, Aydin - Aktaş, Damla. “CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI”. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi 12/1 (01 Haziran 2026): 50-63. https://izlik.org/JA65BH48FJ.
JAMA
1.Erden A, Aktaş D. CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi. 2026;12:50–63.
MLA
Erden, Aydin, ve Damla Aktaş. “CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI”. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, c. 12, sy 1, Haziran 2026, ss. 50-63, https://izlik.org/JA65BH48FJ.
Vancouver
1.Aydin Erden, Damla Aktaş. CAM ELYAF ÜRETİMİNDE SENTETİK VERİ DESTEKLİ DERİN ÖĞRENME TABANLI KALİTE KONTROL: OTONOM BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2026;12(1):50-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65BH48FJ