İNSAN BİLGİSAYAR ETKİLEŞİMİ KAPSAMINDA BEYİN BİLGİSAYAR ARAYÜZLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME: ÖZELLİKLERİ VE ÇALIŞMA PRENSİBİ

Beyin bilgisayar arayüzleri (BBA), kişilerin kas sistemlerini bir başka deyişle motor sinir sistemlerini kullanmadan sadece düşüncesi ile bir bilgisayarı, elektromekanik bir kolu ya da çeşitli nöroprotezleri kullanmalarını olanaklı hale getiren sistemlerdir. Bu sistemler, genellikle beynin elektriksel aktivitesinin ölçülebildiği Elektroensefalografi (EEG) cihazları kullanılarak oluşturulmaktadır. Bu çalışmada, BBA detaylı bir şekilde incelenmiş olup söz konusu incelemede, BBA tanımı, çeşitleri, çalışma prensibi, kullanım nedenleri ve bileşenleri açıkça ortaya konarak, BBA uygulamalarına çeşitli örnekler verilip BBA’nın hangi alanlarda ne şekilde kullanılabilir olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Literatür taraması sonucunda motor sinir sistemini tamamen ve/veya kısmen kullanamayan felçli hastalar ile Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS - Motor Nöron Hastalığı) hastalarına, protez kol ve ayak gibi organlar ile engellilere hayatlarını daha kaliteli yaşayabilme olanağı sunulabileceği anlaşılmıştır. Bunların yanı sıra BBA vasıtasıyla, doğrudan düşünceleri kullanarak başka bir ara katmana (kas sistemi gibi) gerek kalmaksızın başka cihazların, bilgisayarların vb. kontrol edilebilmesi ile beynin normal şartlar altında fark edemediğimiz olağanüstü algılamasının kullanılır hale getirilmesi insanlık tarihinde yeni sayfaların açılmasına neden olacağı düşünülmektedir. BBA sistemlerinin gelişimi uyarlanabilir dönüştürme algoritmalarının geliştirilmesine ve beynin işleyişi hakkındaki bilgilerimizin artmasına bağlıdır. BBA araştırmalarının bir başka önemli noktası da kas uyarıcıları ve harekete geçiricilerinin intrakortikal elektrotlara bağlama deneyleridir. Böylece normalde kaslarına hükmedemeyen hasta bu yapay sistemler sayesinde de olsa bazı kaslarını hareket ettirebilir hale gelmektedir. Araştırmaların fayda sağlayabileceği bir başka alan da güçlendirici teknolojilerdir. Eğer, normal bir insan sadece düşünerek bilgisayarın bazı işlemlerini kontrol edebiliyorsa insan makine etkileşiminde yeni ve verimli ufuklar açılabilir. Ancak tabii şu anda normal insan beyinlerinin günlük yaşam içinde karmaşık cihazları kontrol etmeye nasıl uyum sağlayabileceklerine dair net bir bilgi mevcut değildir. BBA sistemleri son yıllarda ülkemizde ve dünyada üniversiteler ve araştırma kurumları tarafından oldukça popüler bir araştırma alanı olup, önümüzdeki yüzyıl içerisinde araştırmaya açık önemli bir bilimsel konu durumundadır.