Araştırma Makalesi

Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı

Sayı: 28 28 Temmuz 2022
PDF İndir
EN TR

Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı

Öz

Aydınlanma dönemi ile birlikte toplumsal, sosyal, siyasi ve hukuki gibi pek çok alanda konumlarını sorgulayan kadınlar, toplum tarafından belirlenen rollerin eşitsiz yapısına karşı birlik olarak direnç göstermeye 18. yy Fransız Devrimi sonrasında başlamışlardır. Sanayi Devrimi’yle birlikte kadının sahada varlık göstermesi bu direnişin gücünü arttırmıştır. 19. yüzyılın sonlarına doğru başlayan feminist hareketin sanata etkisi ise 1960’lı yıllara denk gelmektedir. Eril kimliklerin hüküm sürdüğü ideolojilerde ikincil olarak kabul edilen, yok sayılan kadınların başlattıkları bu “ontolojik isyan” da kadın sanatçılar, sanat tarihinde kadın imgesinin temsil edilme biçimlerine ve erkek egemen yapılara karşı ortak bir tavır sergilemiştir. Kadın sanatçılar, eleştirel tavırlarında ifade aracı olarak iğne ve iplik gibi nakış malzemeleri kullanmışlardır. Bu makalede amaçlanan, günümüz sanatında feminist kadın el emeğinin direniş biçimini feminist tarih ve hareketle olan etkileşimiyle birlikte incelemektir. Çalışmada, 1960 sonrası kadın el emeğinin tarihsel arka planını vurgulamak adına, öncelikle Judy Chicago ve Miriam Shapiro’dan daha sonra ise günümüz sanatçılarından örnekler verilerek, el emeğinin çağdaş sanatta bir plastik unsur olarak direnen içeriği araştırılmıştır. Sanatın özerkliğini kazanması sonrasında zanaat olarak kabul edilen kadın el işçiliğinin, özellikle 1960’lı yıllardan başlayarak günümüze kadar politik ve sanatsal itibar kazanması, adı geçen sanatçı işleri üzerinden değerlendirilmiştir. Kadın mahkumların sosyal iletişim ağı yaratmak ve kültürel sembolleri de barındıran bir bellek oluşturmak amacıyla yaptıkları kumaş üzeri aplike çalışmaların, makalede bahsedilen feminist sanatçı eserlerini içerik ve plastik dil olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Feminist Hareket, Feminist Sanat, Kadın El Emeği, Toplumsal Direniş, Sanat

Kaynakça

  1. Al Ansari, H. (2016a). Untitled (İsimsiz) [Karışık teknik, 50 x 50 cm]. https://www.atassifoundation.com/artists/hiba-al-ansari
  2. Al Ansari, H. (2016b). Untitled (İsimsiz) [Karışık teknik, 50 x 50 cm]. https://www.atassifoundation.com/artists/hiba-al-ansari
  3. Antmen, A. (2008). Sanatçılardan yazılar ve açıklamalarla 20. yüzyıl Batı sanatında akımlar. Sel Yayınları.
  4. Antmen, A. (2016). Sanat - Cinsiyet. İletişim Yayınları.
  5. Anonim. (2010). Desplazamiento - Sürgün [Arpillera, Un çuvalı üzerine kumaş aplike]. Mampujan, Kolombiya. Disobedient Objects; Victoria & Albert Museum.
  6. Anonim. (2019-2020). Question mark at the dinner table (Yemek masasında soru işareti) [Arpillera, Un çuvalı üzerine kumaş aplike]. Şili. https://molaa.org/arpilleras-online-aftermath
  7. Arat, N. (2017). Feminizmin ABC’si. Say Yayınları.
  8. Bozdurgut, A. (2016). Küreselleşen gündelik yaşamın sanatsal nesne düzeni ve oyun kavramı ile ilişkisi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  9. Burne-Jones E. (1864). Philomela (Kurşun kalem üzerine gövde boyası ile sulu boya). https://www.meisterdrucke.uk/fine-art-prints/Edward-Burne-Jones/821899/Philomela,-1864.html
  10. Butler, J. (2018). Kırılgan hayat: Yasın ve şiddetin gücü (B. Ertür, Çev.). Metis Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Balcı, H. (2022). Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı. Yedi, 28, 39-52. https://doi.org/10.17484/yedi.1015501
AMA
1.Balcı H. Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı. yedi. 2022;(28):39-52. doi:10.17484/yedi.1015501
Chicago
Balcı, Hilal. 2022. “Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı”. Yedi, sy 28: 39-52. https://doi.org/10.17484/yedi.1015501.
EndNote
Balcı H (01 Temmuz 2022) Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı. Yedi 28 39–52.
IEEE
[1]H. Balcı, “Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı”, yedi, sy 28, ss. 39–52, Tem. 2022, doi: 10.17484/yedi.1015501.
ISNAD
Balcı, Hilal. “Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı”. Yedi. 28 (01 Temmuz 2022): 39-52. https://doi.org/10.17484/yedi.1015501.
JAMA
1.Balcı H. Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı. yedi. 2022;:39–52.
MLA
Balcı, Hilal. “Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı”. Yedi, sy 28, Temmuz 2022, ss. 39-52, doi:10.17484/yedi.1015501.
Vancouver
1.Hilal Balcı. Feminist Sanatta Kadın El Emeğinin Gündeme Gelişi ve Direniş Biçimi Olarak Kullanımı. yedi. 01 Temmuz 2022;(28):39-52. doi:10.17484/yedi.1015501