ROBOTİK SİSTEMLERDE TEKNOLOJİK BİLEŞENLER VE KÜRESEL PAZAR DİNAMİKLERİ

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 124 - 150, 31.12.2025

Tayfun Varnalı

Öz

Bu derleme çalışması, robotik teknolojilerin tarihsel gelişimini, temel bileşenlerini ve küresel pazardaki büyüme dinamiklerini disiplinlerarası bir yaklaşımla ele almaktadır. Yapay zekâ, sensör teknolojileri ve makine öğrenmesi gibi ileri mühendislik unsurlarıyla gelişen robotik sistemler, sağlık, tarım, eğitim ve hizmet sektörlerinde yeni uygulama alanları yaratmıştır. Çalışmada, küresel pazar projeksiyonları, bölgesel eğilimler ve sektörel dönüşüm etkileri kapsamlı biçimde incelenmiş; robotik teknolojilerin yaygınlaşmasının ekonomik ve sosyal alanlardaki etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca, robotik dönüşüm sürecine ilişkin mühendislik ve sosyal bilimler perspektiflerini bütünleştiren çok disiplinli bir analiz sunulmaktadır. Bu yaklaşım, robotik teknolojilerin sürdürülebilir ve kapsayıcı biçimde yönlendirilmesine yönelik bilgi temelli bir zemin oluşturmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Robotik Sistemler , Teknoloji Politikaları , Küresel Pazar Dinamikleri

Kaynakça

• Akbülbül, Ö., Şener, M., Gürses, O., & Baltacı, A. (2021). Mikrorobot yönlendirme sistemleri. Research Journal of Biomedical and Biotechnology, 2(1), 10–19.
• Alamsyah, N., Toryagowa, M., Arhan, H. M., & Ramadhan, F. (2025). Pengenalan komputer: Sejarah, komponen dan fungsinya. Journal of Education and Technology, 1(1), 10–15.
• Alp, N. (2024). 1960’ların teknolojisi ve 2001: A Space Odyssey filminin mimarlık üzerindeki etkisi. Sanat ve Tasarım Dergisi, 14(1), 274–295. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1506046
• Aslan, E., Arserim, M. A., & Uçar, A. (2024). İnsansı robot robotis-op2 için itme kurtarma kontrol yöntemlerinin karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 39(4), 2551–2566. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1359434
• Atalı, G., Değirmenci, Ş., & Demiröz, E. (2023). HoReCa sektörü için doğal navigasyon otonom mobil servis robotu: komiBot. Journal of Smart Systems Research, 4(2), 127–139. https://doi.org/10.58769/joinssr.1387566
• Ayhan, Y. (2019). 19. yüzyılda Avrupa’da teknolojik ve toplumsal değişimlerin giysi modasına etkileri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Aylak, B. L., Oral, O., & Yazıcı, K. (2021). Yapay zeka ve makine öğrenmesi tekniklerinin lojistik sektöründe kullanımı. European Journal of Science and Technology (ECJSE), 8(1), 74–93. https://doi.org/10.31202/ecjse.776314
• Aytaç, Z. (2024). Sohbet robotlarının sosyal medya üzerinden tematik analizi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(4), 766–779. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1419988
• Baş, S. S., Külünkoğlu, B. A., & Duygu, S. Ç. (2024). Transtibial amputelerde pozisyon hissi ile yürüyüş ve denge arasındaki ilişki. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(1), 32–39. https://doi.org/10.33308/2687248X.202461328
• Beik, C., & Özkahraman, M. (2025). Robotik kol entegreli mobil arama ve kurtarma robotunun tasarımı ve uygulaması. Uluslararası 3D Baskı Teknolojileri ve Dijital Endüstri Dergisi, 9(1), 129–141. https://doi.org/10.46519/ij3dptdi.1595180
• Çekem, K. (2022). Karel Čapek’in R.U.R. ve Semenderlerle Savaş eserlerinde insanlar ve insansı ötekiler. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 62(2), 1282–1307. https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2022.62.2.20
• Çetin, E. (2024). Yapay zekâ insansı bot/robot uygulamaların Türkiye’de gündelik hayata yansıması. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 8(1), 19–45.
• Çırak, B., & Yörük, A. (2016). Mekatronik biliminin öncüsü İsmail el-Cezeri. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (4), 175–194.
• Çırpı, M. E., & Öner, D. (2021). Mimarlıkta bilgisayar destekli fabrikasyon teknolojileri ve kullanım yaklaşımları. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(2), 943–956. https://doi.org/10.29130/dubited.799283
• Dasgupta, S. (2014). It began with Babbage: The genesis of computer science. Oxford University Press.
• Değirmencioğlu, F., Koşer, Y. C., & Yıldız, A. (2023). Endüstriyel robotlarda kullanılan çoklu tutucunun yapısal analizi ve optimizasyonu. Uluslararası Bilim Teknoloji ve Tasarım Dergisi, 4(2), 103–112.
• Deniz, S., & Bağçeçi, B. (2025). Kavramdan sınıfa: Yapay zekânın keşfi ve eğitime yansımaları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 576–596. https://doi.org/10.17755/esosder.1554996
• Detesan, O. A., & Moholea, I. F. (2024, May). Unimate and beyond: Exploring the genesis of industrial robotics. In International Conference on Robotics in Alpe-Adria Danube Region (pp. 263–271). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-59257-7_27
• Dey, M. (2025). Agricultural robots statistics and facts 2025. https://electroiq.com/stats/agricultural-robots-statistics/ adresinden alınmıştır.
• Doğan, A., & Korkmaz, Ö. (2024). Eğitsel robotlarla boş zaman etkinliklerinin öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerilerine; FETEM mesleklerine dönük ilgilerine etkisi ve öğrenci görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 28(1), 191–216. https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1342169
• Ekmekcioğlu, A., & Yıldız, M. (2023). Robotların kamu güvenliğinde kullanımı: Mekânsal bir sınıflandırma. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, 33(1), 145–176. https://doi.org/10.54078/savsad.1200843
• Ertaş, H. A., & Örnek, O. (2022). Tek eklemli esnek robot kolunun sıralı kontrol ile denetlenmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 10(2), 495–503. https://doi.org/10.21923/jesd.963509
• Espín Garcia, P. (2023, March). Ada Lovelace: abans que existís l’ordinador fou pionera en programació i computació. In 3r Congrés Dones, Ciència i Tecnologia: WSCITECH23: Terrassa, 2 i 3 de març de 2023 (pp. 110–118). https://hdl.handle.net/2117/386727
• Fan, H., Liu, X., Fuh, J. Y. H., Lu, W. F., & Li, B. (2025). Embodied intelligence in manufacturing: Leveraging large language models for autonomous industrial robotics. Journal of Intelligent Manufacturing, 36(2), 1141–1157. https://doi.org/10.1007/s10845-023-02294-y
• Fatsa, Ö. F., & Turan, Z. (2022). Eğitsel robotik setlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Instructional Technology and Lifelong Learning, 3(2), 144–175. https://doi.org/10.52911/itall.1201609
• Fersht, P. S. (2017). The robotic process automation market will reach $443 million this year. https://www.horsesforsources.com/rpa-marketsize-hfs_061017/ adresinden alınmıştır.
• Gere, C. (2019). Dijital kültür. Salon Yayınları.
• Grand View Research. (2025). Robotic Sensors market size, share & trends analysis report, 2025–2033. https://www.grandviewresearch.com/horizon/search?q=robot adresinden alınmıştır.
• Güdek, B. (2023). Endüstriyel dönüşüm ve endüstri 5.0. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(4), 1129–1142. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1331731
• Güner, D., & Aydoğdu, A. (2022). Gastronomi alanındaki teknolojik gelişmelere yönelik bir değerlendirme: Dijital gastronomi. Aydın Gastronomi, 6(1), 17–28.
• Haecker, R. (2022). Sacred engines: The triple ontology of computers in Charles Babbage's analytical engine. Religions, 13(8), 757. https://doi.org/10.3390/rel13080757
• Haugtvedt, E., & Abata, D. L. (2021, July). Lovelace’s program: A challenging but achievable assignment for undergraduate students in engineering and computer science. In 2021 ASEE Virtual Annual Conference Content Access.
• Hazzan, O., Mike, K., & Bruderer, H. (2022). Up with data science, and the first programmer. Communications of the ACM, 65(11), 10–11. https://doi.org/10.1145/3563107
• Hill, D. R. (2016). Banū Mūsā. In H. Selin (Ed.), Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-Western cultures (pp. 813–814). Springer. https://doi.org/10.1017/S000708741000049X
• IFR. (2021). Industrial robots. https://ifr.org/industrial-robots adresinden alınmıştır.
• İmamoğlu, H., & Bağdatlı, S. M. (2024). İnsansı robotlarda kas iskelet modeli yaklaşımı. Soma Meslek Yüksekokulu Teknik Bilimler Dergisi, 1(37), 15–29. https://doi.org/10.47118/somatbd.1493355
• İnan, H. G. (2013). Elektronik jaquard tezgahlarında tapestry dokumaları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü.
• İnceoğlu, A., İnce, G., Yaslan, Y., & Sarıel, S. (2023). Robot-nesne etkileşiminde çok kipli hata sezme. Akıllı Sistemler Dergisi: Teori ve Uygulamalar, 6(1), 59–66. https://doi.org/10.38016/jista.1175323
• İsbir, B., & Kaya, A. (2022). Güvenlik ve acil durum koordinasyon merkezi (GAMER) ve yapay zekânın afetlerde uygulanabilirliği. Afet ve Risk Dergisi, 5(2), 601–622. https://doi.org/10.35341/afet.1102768
• Kang, M. (2015). Yaşayan makinelerin olağanüstü düşleri (O. Düz, Çev.). İthaki Yayınları.
• Karaca, M. M. (2020). Endüstriyel amaçlı küresel robot kolu ve tutucunun tasarımı ve kontrolü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Karagöz, N. N., et al. (2023). Piezo aktüatör ile tahrik edilen yüzer mini robot tasarımı. Politeknik Dergisi, 26(2), 519–527. https://doi.org/10.2339/politeknik.993182
• Karagöz, Z. (2024). Yüksek gerilim enerji iletim hatları için kontrol robotu (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Karakuş, G., & Gönen, İ. (2022). Askeri alanda endüstri 4.0 uygulamaları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (43), 104–109. https://doi.org/10.31590/ejosat.1195394
• Kedikli, K., Yıldız, B., Toka, K., & Genç, A. (2022). Deprem enkazı sonrasında keşif için radyo frekansıyla uzaktan kontrollü sürüngen robot prototipinin gerçekleştirilmesi. GJES, 8(1), 41–48.
• Koubaa, A., Ammar, A., & Boulila, W. (2025). Next‐generation human‐robot interaction with ChatGPT and robot operating system. Software: Practice and Experience, 55(2), 355–382. https://doi.org/10.1002/spe.3377
• Koyuncu, N., & Akpolat, O. (2023). Sürdürülebilirlik açısından teknoloji, çevre ve insan etkileşimi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(1), 46–60.
• Köse, A. A., & Albayrak, M. (2020). Gerçek zamanlı işletim sistemi ile çalışan sumo robot. Uluslararası Teknolojik Bilimler Dergisi, 12(1), 10–19.
• Külcü, R. (2016). Sanayi devriminden 1700 yıl önce yapılmış erken bir keşif: Heron’un buhar türbini (Aerolipie). Akademia Doğa ve İnsan Bilimleri Dergisi, 2(1), 32–39.
• Külcü, R. (2018). Ktesibios’un su saatinde gündüz-gece fonksiyonunun keşfi. Akademia Disiplinlerarası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 8–18.
• Lima, A. F. D. S., dos Santos, M. G., Mendes, J. V., da Silva, M. A., & dos Reis, M. A. (2023). Path planning comparison strategies for mobile robot navigation. Journal of Bioengineering, Technologies and Health, 6(1), 52–57. https://doi.org/10.34178/jbth.v6i1.279
• Liu, Y., Zhang, H., Hu, H., & Yang, S. (2020). A comparative study on the short- and medium-term effects of Leonardo da Vinci robot-assisted and traditional mitral valvuloplasty. Chinese Journal of Clinical Thoracic and Cardiovascular Surgery, 1161–1167.
• Market.us. (2024a). Global data center robotics market size, share | CAGR of 21%. https://market.us/report/data-center-robotic-market/ adresinden alınmıştır.
• Market.us. (2024b). Robotic sensors market size, share & trends 2024–2033. https://market.us/report/robotic-sensors-market/ adresinden alınmıştır.
• Mayor, A. (2018). Gods and robots: Myths, machines and ancient dreams of technology. Princeton University Press.
• McCain, A. (2023). 25 Revolutionary robotics industry statistics [2023]: Market size, growth, and biggest companies. https://www.zippia.com/advice/robotics-industry-statistics/ adresinden alınmıştır.
• Melissa, R. (2024). Service robot market: Trends, growth, and future outlook. https://statzon.com/insights/humanoid-helpers-and-beyond-service-robot-market-expansion adresinden alınmıştır.
• Merphi. (2025). An infographic showcasing humanoid robots from 1973 to 2024. https://www.merphi.se/downloads/ adresinden alınmıştır.
• Mikulas, H., Ján, S., Marek, V., & Hajduk, M. (2008, January). Robotic cell with robot Kuka for spot welding. In 2008 6th International Symposium on Applied Machine Intelligence and Informatics (pp. 115–116). IEEE. https://doi.org/10.1109/SAMI.2008.4469146
• Moran, M. E. (2006). The da Vinci robot. Journal of Endourology, 20(12), 986–990. https://doi.org/10.1089/end.2006.20.986
• Munib, M. (2023). The cyborg consciousness: Human reality and virtual reality: A close reading of Karel Čapek’s play R.U.R. (Rossum’s Universal Robots) – A fantastic melodrama and an epilogue. Textual Turnings: An International Peer-Reviewed Journal in English Studies, 5(1), 33–45. https://dx.doi.org/10.21608/ttaip.2023.331302
• Natale, S., & Henrickson, L. (2024). The Lovelace effect: Perceptions of creativity in machines. New Media & Society, 26(4), 1909–1926. https://doi.org/10.1177/14614448221077278
• Okuyucu Ergün, G. (2023). Machina sapiens. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 72(2), 717–758. https://doi.org/10.33629/auhfd.1288894
• Özbek, S. (2021). Sağlık alanı için insan-robot etkileşimlerinde kullanılacak yumuşak ve rijit yapıda bir hibrit robot manipülatörün geliştirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Özcan, N. (2011). Mimarlıkta hesaplamalı tasarım teknikleri ve Türkiye örnekleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Pangarkar, T. (2025). Educational robots statistics and facts (2025). https://scoop.market.us/educational-robots-statistics/ adresinden alınmıştır.
• Patil, R.(2025). Medical robots market overview: Latest innovations and forecast 2025 https://www.precedenceresearch.com/medical-robots-market adresinden alınmıştır.
• Pekdur, Ö., & Akdaş, D. (2019). Yay katsayısı sürekli değiştirilebilen seri elastik aktüatör tasarımı ve imalatı. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 21(2), 724–738. https://doi.org/10.25092/baunfbed.643900
• Petrocelli, C. (2021). “The earth calculus”: Babbage, tables, and the calculating machine in the study of geology. Rendiconti Lincei. Scienze Fisiche e Naturali, 32(2), 245–255. https://doi.org/10.1007/s12210-021-00988-0
• Precedence Research. (2024). Packaging robots market size, share, and trends 2024 to 2034. https://www.precedenceresearch.com/packaging-robots-market adresinden alınmıştır.
• Qiu, Z. (2020, Aralık). Stereotyped and flattened: The characteristics and cultural influence of hero reconstruction in the game “Honor of Kings”. In 2020 3rd International Conference on Humanities Education and Social Sciences (ICHESS 2020) (pp. 131–135). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/assehr.k.201214.481
• Rosheim, M. (2006). Leonardo'nun kayıp robotları. Springer Bilim ve İş Medyası.
• Rosheim, M. E. (1994). Robot evolution: The development of anthrobotics. John Wiley & Sons.
• Rusu, N., & Rusu, A. (2020). Philosophia a fost inventată de Leonardo da Vinci și a fost importantă pentru dezvoltarea mecanicii. Conferinţa tehnico-ştiinţifică a studenţilor, masteranzilor ve doctoranzilor (Cilt 1, pp. 503–506).
• Saefullah, A., Immaniar, D., & Juliansah, R. A. (2015). Sistem kontrol robot pemindah barang menggunakan aplikasi android berbasis Arduino Uno. Creative Communication and Innovative Technology Journal, 8(2), 45–56.
• Sánchez Martín, F. M., Millán Rodríguez, F., Salvador Bayarri, J., Palou Redorta, J., Rodríguez Escovar, F., Esquena Fernández, S., & Villavicencio Mavrich, H. (2007). Historia de la robótica: De Arquitas de Tarento al robot Da Vinci (Parte I). Actas Urológicas Españolas, 31(2), 69–76.
• Sanz-Fernández, W. (2021). Enseñanza y aprendizaje de robótica industrial desde la virtualidad. Revista Docentes 2.0, 11(2), 19–27 https://doi.org/10.37843/rted.v11i2.245
• Satyanarayana, A. V., Kumar, K. H., Pujari, J. J., Prasad, C., Ramakrishna, S. V., & Rao, V. V. S. (2021, October). Improving the role model of community auxiliary robots testing using Robot Operating System 2. In 2021 2nd International Conference on Smart Electronics and Communication (ICOSEC) (pp. 794–798). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICOSEC51865.2021.9591953
• Stanford Institute (2025, 18 April). Artificial ıntelligence ındex report 2025. https://hai-production.s3.amazonaws.com/files/hai_ai_index_report_2025.pdf
• Strawn, G. (2023). Masterminds of computer design: Charles Babbage and Ada Lovelace. IT Professional, 25(4), 7–10. https://doi.org/10.1109/MITP.2023.3297386
• Şen, N. (2021). Özel eğitimde insansı robotlar. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (32), 832–842. https://doi.org/10.31590/ejosat.1047564
• Şişman, B. (2016). Eğitimde robot kullanımı. In A. Şişman ve diğerleri (Ed.), Eğitimde teknoloji okumaları 2016 (pp. 300–314). Tojet Yayınlar.
• Taglialagamba, S. (2016). Automatización y robótica en Leonardo da Vinci. In S. Taglialagamba (Ed.), Palas y las musas: Dialógos entre ciencia y el arte (pp. 126–129).
• Takki, K. (2024). 2024 – Global robotics market and industry overview: current state and future perspectives. https://statzon.com/insights/2024-global-robotics-market-and-industry-overview-current-state-and-future-perspectives adresinden alınmıştır.
• Taşdemir, Ö., Özbay, Ü. V., & Kireçtepe, B. O. (2020). Robotların hukuki ve cezai sorumluluğu üzerine bir deneme. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 69(2), 793-833. https://doi.org/10.33629/auhfd.848714
• Thornton, R., Davey, M. G., & Kerin, M. J. (2024). Evaluating the utility of robotic axillary lymph node dissection in patients with invasive breast cancer: A systematic review. Irish Journal of Medical Science, 193(3), 1163–1170. https://doi.org/10.1007/s11845-023-03561-w
• Topal, G., & İspir, N. (2022). Kadim tanrılardan modern tanrılara: 21. yüzyıla dair mitolojik bir okuma. Kültür Araştırmaları Dergisi, (12), 232–252. https://doi.org/10.46250/kulturder.1062717
• Turing, A. (1956). Can a machine think? In J. R. Newman (Ed.), The world of mathematics (Vol. IV). New York, NY: Simon and Schuster, Inc.
• Tüylek, Z. (2021). Nanotıp ve yeni tedavi yöntemleri. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(2), 121–131.
• Uçkan, T., & Dal, D. (2016). OpenGL tabanlı animasyonlarda görüntü kalitesinin CUDA mimarisi ile iyileştirilmesi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 21(1), 79–96. https://doi.org/10.17482/uujfe.97021
• Ulukuş, S., Bilen, M., & Uysal, İ. (2015). İnternet üzerinden mobil robot kontrolü. XVII. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri.
• Unat, Y. (2002). El-Cezerî'nin Makine yapımında yararlı bilgiler ve uygulamalar adlı eseri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Felsefe Bölümü, Bilim Tarihi Anabilim Dalı.
• Unat, Y. (2006). Artuklular döneminde bir Türk mühendis; Cezerî. I Uluslararası Mardin Tarihi Sempozyumu Bildirileri.
• Ülgen, P. (2008). El-Cezeri ve tasarladığı su saatleri. Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi, 5(2), 115–127.
• Varnalı, T. (2024). Tarım sektöründe robot teknolojileri: Gelecek ve politika önerileri. Malatya Turgut Özal Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(1), 1–22.
• Von Pastor, I. S. R. (2025). Cualquiera puede cocinar... ¡incluso un robot! + Ciencia, (37), 30–32.
• Wei, W., Fang, Z. Y., Chen, Y. L., Ma, Y. Q., Wei, X., Yang, H. Y., ... & Lu, Y. X. (2023). Clinical efficacy of modified sacral fixation under Leonardo da Vinci robot laparoscopy for pelvic organ prolapse. European Review for Medical and Pharmacological Sciences, 27(13), 6215–6222.
• Xu, J., Sun, Q., Han, Q. L., & Tang, Y. (2025). When embodied AI meets Industry 5.0: Human-centered smart manufacturing. IEEE/CAA Journal of Automatica Sinica, 12(3), 485–501. https://doi.org/10.1109/JAS.2025.125327
• Xuexi, Z., Guokun, L., Genping, F., Dongliang, X., & Shiliu, L. (2019, July). SLAM algorithm analysis of mobile robot based on lidar. In 2019 Chinese Control Conference (CCC) (pp. 4739–4745). IEEE. https://doi.org/10.23919/ChiCC.2019.8866200
• Xun, J., Qi, H., Nie, Y., & Yang, D. (2016, Aralık). Study on the relationship between Luban culture and the Chinese architectural culture. In 2016 International Conference on Architectural Engineering and Civil Engineering (pp. 191–194). Atlantis Press.
• Yamaç, H. İ., & Yılmaz, T. (2022). Mobil robotlar için yük altındaki davranış analizinin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 34(1), 433–438. https://doi.org/10.35234/fumbd.1053102
• Yates, D. R., Vaessen, C., & Roupret, M. (2011). From Leonardo to da Vinci: The history of robot‐assisted surgery in urology. BJU International, 108(11), 1708–1713. https://doi.org/10.1111/j.1464-410X.2011.10576.x
• Yayan, U., & Erdoğmuş, A. (2021). Endüstriyel robot hareket planlama algoritmaları performans karşılaştırması. Bilim, Teknoloji ve Mühendislik Araştırmaları Dergisi, 2(2), 31–45. https://doi.org/10.53525/jster.979689
• Yetkin, S., & Özmen Koca, G. (2021). Esnek robotların tasarım, kontrol ve imalat çalışmaları. International Journal of Engineering Research and Development, 13(1), 74–86. https://doi.org/10.29137/umagd.706041
• Yıldırım, B., & Altun, Y. (2015). STEM eğitim ve mühendislik uygulamalarının fen bilgisi laboratuvar derslerindekilerinin etkilenmesi. El-Cezeri Fen Bilimleri ve Mühendislik Dergisi, 2(2), 2. https://doi.org/10.31202/ecjse.67132
• Yılmaz, S. S., & Özparlak, B. O. (2020). Beyin-makine arayüzü teknolojisi ve mahremiyete dair yeni hukuki sorular. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, (2), 269–308.
• Yılmaz, Z., & Yüksel, T. (2023, December). Mobil manipülatörler için derin öğrenme tabanlı arıza teşhis sistemi. In SETSCI-Conference Proceedings (Vol. 15, pp. 22–26). SETSCI-Conference Proceedings.
• Zoting, S. (2025). Robot as a Service market accelerates with growing demand for scalable automation. https://www.precedenceresearch.com/robot-as-a-service-market adresinden alınmıştır