ÇOCUK SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMASINDA GÖREV ALAN KURUM VE GÖREVLİLER

Öz

Birleşmiş Çocuk Hakları Sözleşmesi, on sekiz yaşının altında olan herkesi çocuk olarak kabul etmektedir. Bu tanımı esas alan Çocuk Koruma Kanunu madde 3’te daha erken yaşta ergin olsa bile on sekiz yaşının altında olan herkesi çocuk olarak tanımlamıştır. İçinde bulunulan yaş dönemi nedeniyle en çok hata yapılan bu süreçte çocukların işledikleri veya mağduru oldukları suçlar nedeniyle özel kuralların kabul edilmesi gerekir. Ancak ülkemiz hukuk sisteminde doğrudan çocuk yargılamasına ilişkin temel bir düzenleme bulunmamaktadır. İlgili düzenlemeler Çocuk Koruma Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu gibi çeşitli kanunlarda yeri geldikçe düzenlenmiştir. Bu nedenle dağınık bir sisteme sahip olduğunu ifade edebiliriz. Aynı şekilde bu süreçte görev yapacak kurum ve personel bakımından da değişik yasal metinlerde düzenlemelerin bulunduğunu ifade etmeliyiz. Çocukların içinde bulundukları dönemde, işledikleri suçlar veya mağduru oldukları suçlar nedeniyle özel bir muameleye tabi olması gerekir. Bir ülkede çocuklar ne kadar korunursa ve iyi yetiştirilirse ülkenin geleceği o denli güvence altında olur. Bu nedenle çocuklara özel kurumların, usul kurallarının düzenlenmesi, önemli bir gerekliliktir. Bu kapsamda çalışmamızda ülkemizde ve mukayeseli hukukta çocuk yargılamasında görev alan kurum ve görevliler hakkında bilgi verilecektir.

Anahtar Kelimeler

• çocuk
• ceza muhakemesi hukuku
• çocuk mahkemeleri
• sosyal inceleme görevlileri
• çocuk kolluğu

INSTITUTIONS AND OFFICIALS INVOLVED IN YOUTH CRIMINAL JUSTICE

Öz

The United Nations Convention on the Rights of the Child considers anyone under the age of eighteen as a child. Turkish legal regulations, based on this definition, define everyone under the age of eighteen as a child, even if they become legally adults at an earlier age in article three of the Child Protection Code. In this process, where most mistakes are made due to the current age period, special rules must be adopted to the children who committed crimes or subjected to any crime. However, there is no basic regulation regarding directly juvenile prosecution in our country. Relevant regulations are regulated in various codes such as Child Protection Code, Criminal Procedure Code, as approciate. Therefore we can establish that system is dispersed. Likewise, we can state that there are regulations in different legal texts regarding the institutions and personnel that will take part in the process. Children should be subject to special treatment due to the crimes they have committed or the crimes they have been victims of. If we success to protect children and raise them well, therefore we can able to design the country’s future well. So it is an important necessity to regulate special procedural rules of institutions for children. In this study there will be given information about the institutions and officials involved in juvenile justice in our country and comparative law.

Anahtar Kelimeler

• juvenile
• criminal procedure law
• juvenile courts
• social investigation officers
• juvenile armlet.

Kaynakça

1. Artuk, Emin “Küçüklerin İşledikleri Suçlar ve Ceza Sorumluluğu ve Suçlu Çocukların Yargılanmasında Hakim Olan İlkeler”, Hukuk Kurultayı 2000, Ankara 2000”, s.215-234.
2. Bateman, Tim, ‘Youth Crime and Justice: Statistical “Evidence”, Recent Trends an Responses’in Goldson B. and Muncie J. (eds.) Youth Crime and Justice: Critical Issiues. London 2006, Sage, s.75; (https://pdfs.se-manticscholar.org/0856/2c17d78479c8a81cac1a58108875a1828c53. pdf, Erişim Tarihi: 18.06.2020).
3. Centel, Nur/ Zafer, Hamide/ Çakmut, Özlem, Türk Ceza Hukukuna Giriş, 12.bası, Beta 2023.
4. Centel, Nur/ Zafer, Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, 21. bası, Beta 2022.
5. Çınar, Ali Rıza, Çocuk Ceza Hukuku, Yetkin, Ankara 2020.
6. Dönmez, Burcu Demren, Ceza Hukukunda Alternatif Kusur Şekilleri, İleri Kitabevi, İzmir 2012.
7. Goldson B. and Muncie J., “Critical Anatomy: Towards a Principled Youth Justice” in Goldson.
8. Heaton, R., Criminal Law, 2nd edition, Oxford- NewYork 2006.

9. Hucklesby, Anthea/Wahidin, Azrini (Editors), Criminal Justice, New York 2009, Oxford University Press.
10. Hungerford /Welch, Peter, Criminal Procedure and Sentencing, 7th ed. London and New York, 2009, Routledge Cavendish.
11. Loveless, Janet, Complete Criminal Law, 2nd. Edition, Oxford 2010.
12. Lyton, Eddie, “Muncie, M., &Goldson, B. (Eds) (2006) . Comparative Youth Justice. Thousand Oaks, CA:Sage; Youth Violence and Juvenile Justive, volüme 7, Number 2, April 2009, p:158-162; s.158. https://heinonline.org/HOL/Page?public=true&handle=hein.journals/yvja7&div=15&start_page=158&collection=journals&set_as_cursor=3&men_tab=srchresults Erişim Tarihi: 29.04.2024.
13. Ozansoy, Cüneyt, “Öznesini Arayan Nesneler: Çocuk ve Çocuk Hakları”, TBBD, 1991/1, s.39-62.
14. Öztürk, Bahri ve diğerleri, Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku, Ankara 2018.
15. Tüysüz, Ahmet, Yenisey, Feridun, Koçyıldırım, Göktan, Güven, İrfan, Fırat, Melek Salih, Karakaya, Naim, Acar, Necla, Ziyalar, Neylan, Ejderoğlu, Özlem, Bilen, Seda Akço, Suça Sürüklenen Çocuklara Hukuki Yardım Eğitimci El Kitabı, Ankara 2010.
16. Uluğtekin, S. Sevda/ Acar, Y. Baykara/ Öntaş, Özlem Cankurtaran, “Çocuk Adalet Sisteminde Sosyal İnceleme Raporları (SİR) ve Gözetim Raporlarının Yeri”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, sayı 53, 2004.
17. Ünver, Yener/ Hakeri, Hakan, Ceza Muhakemesi Hukuku, Ankara 2019.
18. Yenisey, Feridun, Mukayeseli Hukuk Açısından Ceza Sorumluluğu Yaşı ve Ceza Sorumluluğu Olmayan Çocuklar ve Gençler için Ceza Hukukunda Uygulanan Alternatif Yaptırımlar, 2007, (http://cocukhaklari.barobirlik.org.tr/dokuman/egitimbasvuru_basvuru/mukayeselihu-kukta.pdf, Erişim Tarihi: 19.11.2019).
19. Yenisey, Feridun, “Almanya’da Gençlerin Muhakemesi”, s.93-94 https://cdn.istanbul.edu.tr/file/D58DF90A/76E5580409534074BD8515EA1F2684DC?doi=; Erişim Tarihi: 25.06.2020.
20. Yenisey, Feridun/ Nuhoğlu, Ayşe, Ceza Muhakemesi Hukuku, 7.bası Ankara 2019.
21. Yurtcan, Erdener, Ceza Yargılaması Hukuku, 16.bası, Ankara 2019.