Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi

Raphael Kunısch; Metin Canbal; Zekeriya Aktürk

Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi

Öz

Giriş: Son yıllarda artan sayıda hekim yurt dışında çalışmayı tercih etmektedir. İki bin on iki yılında 59 kişi yurt dışında çalışmak üzere Türk Tabipler Birliği’nden sicil verisi isterken 2019 yılında bu sayı 906’ya ulaşmıştır. OECD ülkeleri arasında yükseköğretim sahibi kişiler için göç çekiciliği açısından Almanya üst sıralardadır. Diğer taraftan, Almanya’da yaklaşık 3 milyon Türkiye kökenli insan bulunmakla birlikte, Türkçe konuşan hekim sayısı azdır. Amaç: Bu sistematik olmayan derlemede Almanya’da mezuniyet öncesi tıp eğitimi ve aile hekimliği uzmanlık eğitimiyle ilgili ayrıntıların verilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Makalede sunulan bilgilerin derlenmesinde Almanya’da eğitim görmüş veya denklik sürecini yaşamış hekimlerin bilgi ve tecrübelerinden faydalanılmış ve ilgili literatür incelenmiştir. Bulgular: Almanya’daki mezuniyet öncesi tıp eğitiminin süresi ve yapısı büyük oranda Türkiye’dekine benzemektedir. Klinik öncesi, klinik ve intörnlük bölümlerinden oluşan mezuniyet öncesi tıp eğitimi programının süresi altı yıldır. Türkiye’deki birçok tıp fakültesi hekim yetiştirme yetkisi açısından Almanya’da tanınmaktadır. Diğer taraftan, uzmanlık eğitimi açısından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Almanya’da aile hekimliği uzmanlık eğitiminin süresi 5 yıl olup bu sürenin iki yılı eğitici vasfı taşıyan bir aile hekiminin muayenehanesinde geçmektedir. Almanya’da uzmanlık eğitimleri arasında çapraz geçiş imkanı da bulunmaktadır. Örneğin, herhangi bir uzmanlığı tamamlamış olan bir hekim ayrıca aile hekimliği uzmanlığı almak isterse iki yıl yetkili bir aile hekiminin yanında çalışarak aile hekimliği uzmanı olabilir. Türkiye’de eğitim görmüş kişiler için denklik almadaki engeller arasında en önde iyi derecede Almanca bilmek (Genel Almanca: B2 düzeyi, Tıbbi Almanca: C1 (Fachsprachprüfung) düzeyinde) gelmektedir. Bunun dışında alınan teorik ve uygulamalı eğitimleri içeren ayrıntılı bir eğitim programı, asistan karnesi/Gelişim İzlem Dosyası ve çalışılan kurumlardan tavsiye mektupları ile yeterliliğin belgelenmesi gerekmektedir. Uzmanlık eğitimindeki süre farkı nedeniyle çoğu aile hekiminin Almanya’da fazladan iki yıl bir aile hekiminin yanında çalışması şart koşulmaktadır. Denklik başvurusunda bulunan hekimler dosyalarının bir bilirkişi tarafından incelenmesini isteyebilmekte veya bilim sınavına girmeyi tercih edebilmektedir. Sonuç: Makalemizin Almanya’da hekimlik yapmayı düşünenler için kapsamlı bir rehber niteliğinde olmasa da genel bir çerçeve çizme ve yol gösterme açısından önemli bir boşluğu dolduracağı kanaatindeyiz. Diğer taraftan, özellikle uzmanlık eğitimi modeli açısından Almanya’dan Türkiye’ye uyarlanabilecek değişikliklerin olduğunu düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler

tıp eğitimi, mezuniyet öncesi tıp eğitimi, mezuniyet sonrası tıp eğitimi, denklik, Almanya

Kaynakça

Sayek İ, Odabaşı O. Türk Tabipleri Birliği Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Raporu-2010 [Internet]. İstanbul; 2010. Available from: https://www.ttb.org.tr/kutuphane/mote_2010.pdf
Odabaşı O, Sayek İ, Kiper N. Türkiye’de mezuniyet öncesi tıp eğitimi-2010. Turk Pediatr Ars [Internet]. 2011;46:322–7. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/140813
WDOMS. Search the World Directory [Internet]. World Directory of Medical Schools. 2021. Available from: https://search.wdoms.org/
Yükseköğretim Kurulu. Tıp programlarında eğitime başlanması ve eğitimin sürdürülmesi için asgari koşullar [Internet]. 2021. Available from: https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yok-tarafindan-Asgari-Kosullari-Belirlenen-Programlar/tip_fakultesi_ek.pdf
Deutlich mehr Bewerber als freie Medizinstudienplätze. Ärztezeitung [Internet]. 2020 Sep 9; Available from: https://www.aerztezeitung.de/Wirtschaft/Hundertmal-mehr-Bewerber-als-freie-Medizinstudienplaetze-412696.html
Aktürk Z. Mezuniyet öncesi tıp eğitiminde akreditasyon. SD Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Derg [Internet]. 2014;(Ağustos). Available from: https://www.sdplatform.com/Dergi/728/Mezuniyet-oncesi-tip-egitiminde-akreditasyon.aspx
ÖSYM. 2021-yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu 2020 [Internet]. Available from: https://www.osym.gov.tr/TR,21225/2021-yks-yuksekogretim-programlari-ve-kontenjanlari-kilavuzunun-yayimlanmasi-16072021.html
Tuccio M. Measuring and Assessing Talent Attractiveness in OECD Countries [Internet]. Paris; 2019 [cited 2021 Jun 1]. Report No.: 229. Available from: https://www.oecd.org/migration/mig/Measuring-and-Assessing-Talent-Attractiveness-in-OECD-Countries.pdf
TTB Genel Yönetim Kurulu: Hekimlik yapmak istiyoruz! [Internet]. Türk Tabipleri Birliği. 2019 [cited 2021 May 25]. Available from: https://www.ttb.org.tr/haber_goster.php?Guid=dfc80e3a-0f5a-11ea-934f-8246d66163ca
Bundesamt Für Migration Und Flüchtlinge. Aktuelle Zahlen [Internet]. Bundesamt Für Migration Und Flüchtlinge; 2020 [cited 2021 May 15]. Available from: https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Statistik/AsylinZahlen/aktuelle-zahlen-dezember-2020.pdf?__blob=publicationFile&v=5

KHK’lı Platformları Birliği. “Social Costs of State of Emergency” Report was Announced in its 3rd Year: “We were Declared Unemployed and Unskilled at a Time” [Internet]. KHK’lı Platformları Birliği. 2020 [cited 2020 Aug 28]. Available from: https://www.khkliplatformlaribirligi.org/3-yilinda-ohalin-toplumsal-maliyetleri-raporu-aciklandi-bir-anda-issiz-ve-vasifsiz-ilan-edildik/
German Federal Foreign Office. Germany and Turkey: Bilateral Relations [Internet]. 2020 [cited 2021 Jan 17]. Available from: https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/turkey/228290
Costanzo D. Ausländer-Report: Zahlen für Bayern & München [Internet]. TZ. 2011 [cited 2021 May 15]. p. 27.09. Available from: https://www.tz.de/muenchen/stadt/auslaender-report-tz-1422167.html
Aktürk Z, Linde K, Hapfelmeier A, Kunisch R, Schneider A. COVID-19 vaccine hesitancy in people with migratory backgrounds: A cross- sectional study among Turkish- and German-speaking citizens in Munich. BMC Infect Dis [Internet]. 2021;21(1214):1–12. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8647512/pdf/12879_2021_Article_6940.pdf
Ärztestatistik zum 31. Dezember 2020 [Internet]. Bundesärztekammer. 2020 [cited 2021 May 27]. Available from: https://www.bundesaerztekammer.de/fileadmin/user_upload/downloads/pdf-Ordner/Statistik_2020/2020-Statistik.pdf
Ostwald DA, Ehrhard T, Bruntsch F, Schmidt H, Friedl C. Fachkräftemangel Stationärer und ambulanter Bereich bis zum Jahr 2030 [Internet]. Pricewaterhouse Coopers. 2010 [cited 2021 May 26]. Available from: https://www.pwc.de/de/gesundheitswesen-und-pharma/assets/fachkraeftemangel.pdf
Centrum für Hochschulentwicklung. Auswahlverfahren Medizinstudium [Internet]. [cited 2021 May 27]. Available from: https://www.che.de/wp-content/uploads/upload/CHE_kurz_und_kompakt_Auswahlverfahren_Medizinstudium.pdf
Politisches System der Bundesrepublik Deutschland [Internet]. Wikipedi - Özgür Ansiklopedi. 2021 [cited 2021 Jun 1]. Available from: https://de.wikipedia.org/wiki/Politisches_System_der_Bundesrepublik_Deutschland
Fink T, Kunisch R, Weltzer V. Last minute medizinische psychologie und medizinische soziologie. Munich: Elsevier Health Sciences; 2013.
Kühn SM, van Ackeren I, Bellenberg G, Reintjes C, Im Brahm G. Wie viele Schuljahre bis zum Abitur? Zeitschrift für Erziehungswiss [Internet]. 2013;16(1):115–36. Available from: https://doi.org/10.1007/s11618-013-0339-7
Landarztquote: 109 Bewerbungen im Saarland auf Medizinstudienplatz [Internet]. Ärzteblatt. 2021 [cited 2021 May 30]. Available from: https://www.aerzteblatt.de/nachrichten/123454/Landarztquote-109-Bewerbungen-im-Saarland-auf-Medizinstudienplatz
Approbationsordnung für Ärzte [Internet]. Bundesministerium der Justiz und für Verbraucherschutz. 2002 [cited 2021 May 26]. Available from: https://www.gesetze-im-internet.de/_appro_2002/BJNR240500002.html
Chenot J-F. Undergraduate medical education in Germany. Ger Med Sci [Internet]. 2009 Apr 2;7:Doc02–Doc02. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19675742
Statista GmbH. Anzahl der Studenten im Fach Allgemeinmedizin in Deutschland im Zeitraum von 1998 bis 2021 [Internet]. statista. 2021. Available from: https://de.statista.com/statistik/daten/studie/6706/umfrage/entwicklung-der-anzahl-der-medizinstudenten/
Richter-Kuhlmann E. Medizinstudium: Neue Approbationsordnung 2025. Dtsch Arztebl [Internet]. 2020;117(48):A-2335 / B-1970. Available from: https://www.aerzteblatt.de/archiv/216883/Medizinstudium-Neue-Approbationsordnung-2025
Von Jagow G, Lohölter R. Die neue Ärztliche Approbationsordnung. Bundesgesundheitsblatt-Gesundheitsforschung-Gesundheitsschutz [Internet]. 2006;49(4):330–6. Available from: https://doi.org/10.1007/s00103-006-1245-4
van den Bussche H, Niemann D, Robra B-P, Schagen U, Schücking B, Schmacke N, et al. Zuständigkeiten und Konzepte zur ärztlichen Ausbildung und Weiterbildung. Bundesgesundheitsblatt-Gesundheitsforschung-Gesundheitsschutz [Internet]. 2018;61(2):163–9. Available from: https://doi.org/10.1007/s00103-017-2675-x
Sommer M, Fritz AH, Thrien C, Kursch A, Peters T. Simulated patients in medical education–a survey on the current status in Germany, Austria and Switzerland. GMS J Med Educ [Internet]. 2019;36(3). Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6545614/pdf/JME-36-3-27.pdf
Van Zanten M, Norcini JJ, Boulet JR, Simon F. Overview of accreditation of undergraduate medical education programmes worldwide. Med Educ [Internet]. 2008;42(9):930–7. Available from: https://doi.org/10.1111/j.1365-2923.2008.03092.x
TEPDAD. Akredite Eğitim Programlarının Güncel Listesi [Internet]. Tıp Eğitimi Programlarını Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği. 2022. Available from: http://tepdad.org.tr/akredite-egitim-programlarinin-guncel-listesi
Bulut A. Bir haber: Ulusal Çekirdek Eğitim Programı Oluşturuldu. Tıp Eğitimi Dünyası [Internet]. 2003;13(13). Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/199129
Özer C, Şahin EM, Aktürk Z, Dağdeviren N. Klinik Beceri Eğitiminde Standardizasyon Çabası. Tıp Eğitimi Dünyası [Internet]. 2002;4:26–9. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/199123
Çifçili S, Uzuner A, Ünalan P, Akman M. Marmara Üniversitesi tıp fakültesi klinik beceri laboratuvarı uygulamaları. Tıp Eğitimi Dünyası [Internet]. 2006;21(21):1–10. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/199189
Özer C, Dağdeviren N, Şahin EM, Aktürk Z. Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitiminde Bire bir Eğitim. Tıp Eğitimi Dünyası [Internet]. 2003;12(12):2–5. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/199123
Aktürk Z, Yılmaz B, Cansever Z. Öğrenciler Eğitimi Değerlendiriyor: Bir Eczacılık Fakültesi Uygulaması. Tıp Eğitimi Dünyası [Internet]. 13(41):5–12. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/199280
Studienordnung für das Medizinstudium an der Medizinischen Fakultät Heidelberg der Universität Heidelberg für das 1. und 2. Studienjahr [Internet]. Heidelberg Üniversitesi. 2020 [cited 2020 May 29]. Available from: https://backend-484.uni-heidelberg.de/de/dokumente/studienordnung-medizin-heidelberg-1-und-2-studienjahr-staatsexamen-2020-09-29/download
Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen. Ergebnisse des Ersten Abschnitts der Ärztlichen Prüfung Herbst 2019 [Internet]. [cited 2021 May 27]. Available from: https://www.impp.de/informationen/berichte/ergebnisberichte/medizin.html?file=files/PDF/Berichte/Ergebnisberichte/Medizin/Bericht M1 2019-2.pdf
Bundesministerium Der Justiz Und Für Verbraucherschutz. § 3 - Approbationsordnung für Ärzte (ÄApprO) [Internet]. 2002 [cited 2021 May 27]. Available from: https://www.gesetze-im-internet.de/_appro_2002/BJNR240500002.html
Regierungspräsidien Baden-Württemberg. Medizinstudium - Anerkennung im Ausland erworbener Berufsqualifikation [Internet]. [cited 2021 May 27]. Available from: https://rp.baden-wuerttemberg.de/themen/gesundheit/seiten/arzt-ausland/api/pdf
Approbation und Berufserlaubnis zur Ausübung akademischer Heilberufe [Internet]. Hessisches Landesprüfungs- und Untersuchungsamt im Gesundheitswesen. 2021 [cited 2021 May 26]. Available from: https://rp-giessen.hessen.de/soziales/hlpug/akademische-gesundheitsberufe/approbation-und-berufserlaubnis-zur-ausübung
Rosenthal B. Integration durch Qualifizierung und Anerkennung im Gesundheitswesen. In: Gillessen A, Golsabahi-Broclawski S, Biakowski A, Artur B, editors. Interkulturelle Kommunikation in der Medizin. Tübingen: Springer, Berlin, Heidelberg; 2020. p. 77–81.
BLAEK. Weiterbildungsordnung für die Ärzte Bayerns - Bekanntmachung vom 24. April 2004 i. d. F. der Änderungsbeschlüsse vom 10. Oktober 2020 [Internet]. Available from: https://api.blaek.de/content/13-kammerrecht/16-nwsf1ddjgj1532091956xi1qqoxqc73/23-7w4hxruvlx16075950397ezs6mqxvo39/weiterbildungsordn.pdf
Herrmann W. Internationale Standards der Weiterbildung Allgemeinmedizin im Vergleich mit der Situation in Deutschland. Z Allg Med [Internet]. 2013;89:407–11. Available from: https://www.online-zfa.de/fileadmin/user_upload/Heftarchiv/ZFA/article/2013/10/92823AB0-BE59-4E8D-9E73-8BE9D1EDC791/92823AB0BE594E8D9E738BE9D1EDC791_herrmann_internationale_standards_1_original.pdf
Schwill S, Magez J, Jäger C, von Meißner WCG, Szecsenyi J, Flum E. Liebe auf den zweiten Blick-qualitative Erhebung von Motiven für den Quereinstieg in die Allgemeinmedizin. Z Evid Fortbild Qual Gesundhwes [Internet]. 2016;118:73–9. Available from: https://www.zefq-journal.com/article/S1865-9217(16)30199-4/fulltext
DEGAM. Positionspapier der Deutschen Gesellschaft für Allgemeinmedizin und Familienmedizin (DEGAM) zum sogenannten “Quereinstieg” [Internet]. 2011. Available from: https://www.degam.de/files/Inhalte/Degam-Inhalte/Ueber_uns/Positionspapiere/DEGAM-Positionspapier_WBO_Quereinstieg.pdf
Barth N, Linde K, Schneider A. Niederlassungsmotive–Die Bereitschaft zur Niederlassung in eigener Praxis von Ärztinnen und Ärzten in Weiterbildung zum Facharzt für Allgemeinmedizin. Das Gesundheitswes [Internet]. 2017;79(08/09):638–44. Available from: http://doi.org/10.1055/s-0035-1547299
Schneider A, Gensichen J, Kühlein T. Zur Notwendigkeit der akademischen Institutionalisierung des Faches Allgemeinmedizin. Z Allg Med [Internet]. 2017;93:456–8. Available from: https://www.online-zfa.de/fileadmin/user_upload/Heftarchiv/ZFA/article/2017/11/A702ADC3-23EB-48EE-B8B6-109502E93399/A702ADC323EB48EEB8B6109502E93399_schneider_kommentar_zu_rauscher_1_original.pdf
Luckhaupt H. Promotion: Die medizinische Doktorarbeit-von der Themensuche bis zur Dissertation. Stuttgart: Georg Thieme Verlag; 2008.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Raphael Kunısch
0000-0002-0758-5721
Türkiye

Metin Canbal
Türkiye

Zekeriya Aktürk ^*
0000-0002-9772-3285
Germany

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

8 Mart 2022

Kabul Tarihi

17 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 4

IZ

https://izlik.org/JA75WW66ML

APA

Kunısch, R., Canbal, M., & Aktürk, Z. (2022). Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 3(4), 214-223. https://izlik.org/JA75WW66ML

AMA

1.Kunısch R, Canbal M, Aktürk Z. Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi. JMS. 2022;3(4):214-223. https://izlik.org/JA75WW66ML

Chicago

Kunısch, Raphael, Metin Canbal, ve Zekeriya Aktürk. 2022. “Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 3 (4): 214-23. https://izlik.org/JA75WW66ML.

EndNote

Kunısch R, Canbal M, Aktürk Z (01 Aralık 2022) Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 3 4 214–223.

IEEE

[1]R. Kunısch, M. Canbal, ve Z. Aktürk, “Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi”, JMS, c. 3, sy 4, ss. 214–223, Ara. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75WW66ML

ISNAD

Kunısch, Raphael - Canbal, Metin - Aktürk, Zekeriya. “Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 3/4 (01 Aralık 2022): 214-223. https://izlik.org/JA75WW66ML.

JAMA

1.Kunısch R, Canbal M, Aktürk Z. Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi. JMS. 2022;3:214–223.

MLA

Kunısch, Raphael, vd. “Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, c. 3, sy 4, Aralık 2022, ss. 214-23, https://izlik.org/JA75WW66ML.

Vancouver

1.Raphael Kunısch, Metin Canbal, Zekeriya Aktürk. Almanya’da Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi ve Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi. JMS [Internet]. 01 Aralık 2022;3(4):214-23. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75WW66ML