TRAIL ve Diyabet
Öz
Kan glukozunun yükselmesiyle karakterize olan diyabet,
pankreastaki fonksiyon bozukluğu neticesinde oluşmaktadır ve
bu durum insülin etkisine karşı dirence veya insülin üretiminin
azalmasına neden olmaktadır. Diyabet, Tip-I ve Tip-II olmak
üzere iki grupta incelenmektedir. Tip-I diyabet, pankreasın beta
hücresinden salınan insülin hormonundaki yetersizlik neticesinde
gelişim göstermektedir. Burada T-hücresi aracılığıyla gerçekleşen
otoimmün yanıtın, pankreasın beta hücre fonksiyonunu etkilediği
bilinmektedir. Tip-II diyabet sağlıksız beslenme, hareketsizlik,
genetik-çevresel faktörlerden kaynaklı gelişim göstermektedir.
Prevalansı yüksek Tip-II diyabette, insülin direnci oluşumu, beta
hücre fonksiyonunda kayıp ile hiperglisemi gelişmektedir.
Tümör nekroz faktör ilişkili apoptoz indükleyici ligand (TRAIL),
tümör nekroz faktör (TNF)-süper ailesinin üyesi olup; Tip-II
transmembran proteini olarak ifade edilmektedir. İmmün yanıt
ve inflamasyonun düzenlenmesinde önemli fonksiyonlara
sahiptir. Biyolojik etkilerini, hücre yüzeyindeki reseptörleri
sayesinde gerçekleştirmektedir. TNF-alfa’nın senteziyle oluşan
lenfosit infiltratları, Tip-I diyabete yol açmaktadır. TRAIL’in
diyabet gelişimindeki rolüyle ilgili çalışmalar ilk olarak hayvan
modellemeleriyle başlamıştır. TRAIL eksikliği olan hayvan
çalışmalarında, otoimmün kaynaklı diyabetin ve pankreatik
adacık inflamasyonunun arttığı kaydedilmiştir. Bu bulgular
TRAIL’in diyabet patofizyolojisinde önemli bir rol oynadığını
göstermektedir. Klinik veriler neticesinde TRAIL ekspresyonunun
sağlıklı bireylerde yüksek olması obezite ve diyabette koruyucu
bir rolü olduğunu düşündürmektedir. Bu derlemede, elde edilen
bulgular temelinde TRAIL’in diyabetteki koruyucu rolünün
incelenmesi hedeflenmiştir.
Anahtar Kelimeler
TRAIL, gen, diyabet, Tip-I diyabet, Tip-II diyabet *Not: Bu araştırmanın bir bölümü 9-1
Kaynakça
- 1. Di Pietro R, Zauli G. Emerging non-apoptotic functions of tumor necrosis factor-related apoptosis-inducing ligand (TRAIL)/Apo2L. J Cell Physiol.2004;201(3):331-40.
- 2. De Carvalho DD, Mello BP, Pereira WO, Amarante-Mendes GP. PRAME-EZH2- Mediated Regulation of TRAIL: A New Target for Cancer Therapy. Current Molecular Medicine. 2013;13(2):296-304.
- 3. Secchiero P, Zauli G. TNF-related apoptosis-inducing ligand and the regulation of hematopoiesis. Curr Op Hematol. 2008;15(1):42-8.
- 4. Stuckey DW, Shah K. TRAIL on trial: preclinical advances in cancer therapy. Trends in Molecular Medicine. 2013;19(11):685-94.
- 5. Zauli G, Melloni E, Capitani S, Secchiero P. Role of full-length osteoprotegerin in tumor cell biology. Cell Mol Life Sci. 2009;66(5):841-51.
- 6. De Wilt LHAM, Kroon J, Jansen G, de Jong S, Peters GJ, Kruyt FAE. Bortezomib and TRAIL: A perfect match for apoptotic elimination of tumour cells ?. Critical Reviews in Oncology/Hematology. 2013;85(3):363-72.
- 7. Lemke J, von Karstedt S, Zinngrebe J, Walczak H. Getting TRAIL back on track for cancer therapy. Cell Death and Differentiation. 2014;21(9):1350-64.
- 8. Cnop M, Welsh N, Jonas J-C, Jörns A, Lenzen S, Eizirik DL. Mechanisms of pancreatic beta-cell death in type 1 and type 2 diabetes: many differences, few similarities. Diabetes, 2005;54(2):97-107.
- 9. De Almeida-Pititto B, Dias ML, de Moraes AC, Ferreira SR, Franco DR, Eliaschewitz FG. Type 2 diabetes in Brazil: epidemiology and management. Diabetes Metab Syndr Obes. 2015;5(8):17-28
- 10. Mathis D, Vence L, Benoist, C. Beta-cell death during progression to diabetes. Nature. 2001;13;414(6865):792-8.