Diamond Princess Kruvaziyer Gemisinde Covid-19 Salgın Yönetiminin Simülasyon Tabanlı İncelenmesi

Amaç: Diamond Princess, Mart 2004’te faaliyete geçmiş Princess Cruises tarafından işletilen İngitere bayraklı bir yolcu gemisidir. Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını 3.711 kişinin yolculuk yaptığı bu gemide 2020 yılında ortaya çıkmıştır. 17 güverteli gemi farklı ülkelerden 2.666 yolcu ve 1.045 mürettebat taşımaktadır. Tamamen sosyalleşme ve eğlence amaçlı tasarlanan Diamond Princess’den 25 Ocak 2020’de günü ayrılan bir yolcunun semptomlar göstermesi üzerine yapılan Covid-19 testinin pozitif çıkmasıyla 4 Şubat’ta ilk vaka doğrulanmış ve gemi Japonya kıyılarında 14 gün karantinaya alınmış ve bu süreçte ise yolcuların kabinlerinde kalmaları istenmiştir. İlk vakanın gemiden ayrılmasından 21 gün sonra, 16 Şubat 2020’de gemideki 355 kişinin Covid-19 enfeksiyonu geçirdiği kaydedilmiştir. Bulaş sayısı 1 Mart 2020 tarihinde ise 712 kişi olarak kayıtlara geçmiştir. Bu çalışmanın amacı, Şubat 2020 tarihinde Diamond Princess’de ortaya çıkan Covid-19 salgınında bulaşın azaltılması ve ölüm sayısının en aza indirgenmesidir. Gereç ve Yöntem: Karantina sürecinde uygulanacak çeşitli senaryoların matematiksel benzetim yöntemi oluşturularak ilgili deniz turizmi segmentinde salgın yönetimi için öneriler geliştirmektir. Çalışma kapsamında (1) Covid-19 salgınına hiç müdahale edilmediği, (2) gemide karantina uygulandığı ve (3) yolcuların karada karantinaya alınması olarak üç farklı senaryo oluşturulmuştur. Bulgular: Salgına müdahale edilmediği ilk senaryoda %70’ten fazla yolcunun enfekte olduğu ve 130 kişinin öldüğü görülmektedir. İkinci senaryo sonucunda ise gemide uygulanan karantina koşullarında bulaş oranının (R0) 5,02’den 2,01’e düştüğü ve ölüm oranının %85 azaldığı belirlenmiştir. Geminin tahliye edilip karada karantinanın sağlandığı üçüncü senaryo sonucunda bulaş oranı 1,30’a düşmüştür ve pozitif vaka sayısıyla vefat sayısının %90’nın üzerinde azaldığı gözlemlenmiştir ki bu durum doğru seçeneğin son senaryo olduğuna işaret etmektedir Tartışma ve Sonuç: 3.711 kişinin bulunduğu Diamond Princess’de herkesin karada karantinaya alınması organizasyon ve operasyon olarak oldukça zor olsa da gerekli önlemler alınarak tahliye işlemlerinin yürütülmesi ve sürecin takibi ile en başarılı sonucun elde edileceği kanaatine varılmıştır. Ayrıca, Covid-19 küresel salgınını önlemek amacıyla yolculara gemiye binmeden önce test yapılması, havalandırma sistemine HEPA (High Efficiency Particulate Arresting) filtrelerinin eklenmesi, sosyal alanların yeniden düzenlenmesi yazarlar tarafından önerilmektedir. Yeni normalde kruvaziyer gemilerinin tasarım kriterlerinin gözden geçirilmesi, gemi boyutlarının ve yolcu kapasitesinin değişmesi kaçınılmazdır. Benzer pandemi süreçlerinde eylem planlarının oluşturulmasında çalışmada önerilen matematiksel modeller kullanılarak güvenli bir yöntemin seçilmesi sürecin kontrollü şekilde yönetilmesinde yarar sağlayacaktır.