Derleme

Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi?

Cilt: 2 Sayı: 4 30 Aralık 2021
Suzan Elpe *
PDF İndir
TR

Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi?

Öz

Biyoteknolojinin ilerlemesiyle Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) üretimi ve gündelik yaşamda kullanımı hızla artmış olup bu ürünlerin açlığa ve endüstriyel tarımın yarattığı sorunlara karşı bir çözüm olabileceği düşünülmüştür. Günümüzde üretim metotları geliştirilirken, yararları ve kısa/ uzun dönemde zararları sorgulanmaktadır. Bu konuda yapılmış bazı araştırmalarda GDO tüketilmesinin alerjik reaksiyonlara neden olabileceği, yatay gen transferi olasılığının da insan sağlığına uzun dönemde zarar verebileceği endişeleri mevcuttur. Doğada ise biyoçeşitliliğin azalmasına neden olarak çevreyi olumsuz yönde etkileme olasılığı bulunmaktadır. Diğer taraftan, GDO’ların bazılarının hızlı, yüksek miktarlarda ve düşük maliyetle üretiminin yiyecek bulma sıkıntısı çeken bölgelerde yararlı olabileceği öngörülmektedir. Henüz göreceli olarak kısa bir geçmişe sahip bu ürünlerle ilgili araştırma sayısının artması ve kamuoyunun bilimsel kanıtlarla bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bu derlemede günümüze değin yapılan araştırmalar ışığında GDO’ların insan ve çevre sağlığına etkileri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar; sağlık, tarım, çevre güvenliği

Kaynakça

  1. 1. YILMAZ, Funda. Bitkisel üretimde genetiği değiştirilmiş organizmalar ve ürünleri ile biyogüvenlik. Kalkınma Bakanlığı, 2014.
  2. 2. ÇETINER, Selim. Genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) nedir? sorular ve yanıtlar-1. Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, 2010, 10.38: 40-54.
  3. 3. HASPOLAT, Iraz. Genetiği değiştirilmiş organizmalar ve biyogüvenlik. Ankara Üniv Vet Fak Derg, 2012, 59: 75-80.
  4. 4. DENLİ, Muzaffer. Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO). İstanbul: İstanbul Ticaret Odası Yayınları, 2012.
  5. 5. Dünyanın ilk genetik tasarımlı bebekleri Çin'de doğdu. (2018, Kasım 26). BBC News/ Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-46341694. Erişim Tarihi:13.11.2020.
  6. 6. Acreage of genetically modified crops worldwide from 2003 to 2019 (in million hectares). Statista.2021. httpswww.statista.com%3Bstatistics%- 3B263292%3Bacreage-of-genetically-modified-crops-worldwide%20(5). pdf. Erişim Tarihi:23.01.2021.
  7. 7. Area of genetically modified (GM) crops worldwide in 2019, by country. Statista. 2021. www.statista.com/statistics/271897/leading-countries-by-acreage-of-genetically-modified-crops/. Erişim tarihi 23.01.2021.
  8. 8. Adoption of GM technology among selected major crops worldwide in 2019, by type. Statista. 2021.https://www.statista.com/statistics/262288/ global-adoption-rate-major-biotech-crops-worldwide/. Erişim Tarihi: 23.01.2021.
  9. 9. ÖZGÜL ARVAS, Ayşe. Genetiği değiştirilmiş bitkiler ve tarım ürünleri arasındaki yeri. Kütahya: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019. Yüksek Lisans tezi.
  10. 10. ATTAR, Azade. Gen terapisi yöntemleri: fiziksel ve kimyasal metotlar. Turk Hij Den Biyol Derg, 2017, 74(1): 103-112.

Kaynak Göster

APA
Elpe, S. (2021). Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi? Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 2(4), 10-19. https://izlik.org/JA86CL78SK
AMA
1.Elpe S. Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi? JMS. 2021;2(4):10-19. https://izlik.org/JA86CL78SK
Chicago
Elpe, Suzan. 2021. “Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi?”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 2 (4): 10-19. https://izlik.org/JA86CL78SK.
EndNote
Elpe S (01 Aralık 2021) Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi? Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 2 4 10–19.
IEEE
[1]S. Elpe, “Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi?”, JMS, c. 2, sy 4, ss. 10–19, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86CL78SK
ISNAD
Elpe, Suzan. “Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi?”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 2/4 (01 Aralık 2021): 10-19. https://izlik.org/JA86CL78SK.
JAMA
1.Elpe S. Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi? JMS. 2021;2:10–19.
MLA
Elpe, Suzan. “Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi?”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, c. 2, sy 4, Aralık 2021, ss. 10-19, https://izlik.org/JA86CL78SK.
Vancouver
1.Suzan Elpe. Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar İnsan Sağlığı ve Çevre İçin Güvenli mi? JMS [Internet]. 01 Aralık 2021;2(4):10-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86CL78SK