Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme

Fatma Çarıkçı

Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme

Öz

Amaç-Giriş: Bu çalışmada amaç hem sağlık meslekleri hem de toplumsal düzende gün geçtikçe önem kazanan günlük gazetelere konu edilen tıbbi hata olgularının incelenmesi ve konu edilen tıbbi hata olgularının yıllara göre neler olduğu, nasıl sonuçlandığı üzerine genel bir çerçeve oluşturmaktır. Gereç-Yöntem: Bu çalışma, retrospektif ve kesitsel türde tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, 1 Ocak 2015-31 Aralık 2020 tarihleri arasında arşivine internet aracılığı ile ulaşılabilen günlük basımı yapılan tüm gazeteler (Türkiye’de yayınlanan) oluşturmaktadır. Tarama sonucunda günlük yayınlanan 32 gazete arşivine ulaşılmıştır. “Hatalı tıbbi uygulama, yanlış tanı, yanlış tedavi, hatalı ameliyat, hatalı ilaç uygulama, doktor hatası, hemşire hatası, sağlık teknikeri hatası” anahtar kelimeleri kullanılarak günlük gazetelerde yer alan 130 haber örneklemi oluşturmuştur. Veriler basit frekans analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Gazetelerde yayınlanan hatalı tıbbi uygulamalar ile ilgili haberlerin %78,5’inin güncel haber şeklinde yer aldığı, haberlerin içeriğinin %79,2’sinin yeterli bilgi verdiği, tıbbi hataları yapan kişilerin %77,7’sini uzman hekimlerin, %8,4’ünü ise hemşirelerin oluşturduğu belirlenmiştir. Tıbbi hatanın uygulandığı klinik alana bakıldığında %36,9’unun ameliyathane cerrahi bölümünde gerçekleştiği, en çok karşılaşılan hatalı tıbbi uygulama türünün ise %26,9 ile hatalı ameliyat uygulamaları olduğu tespit edilmiştir. Hatalı tıbbi uygulamaların %30’unun ihmal, %28,5’inin dikkatsizlik-tedbirsizlik, %25,4’ünün bilgi eksikliği-tecrübesizlik sonucunda gerçekleştiği saptanmıştır. İncelenen hatalı tıbbi uygulamaların %35,4’ü ölüm ile sonuçlanmıştır. Tıbbi hataya maruz kalanların %78,5’inde hastanede kalma süresinin artmış olduğu ortaya konulmuştur. Sonuç: Başta hatalı ameliyat uygulamaları ve doktorlardan kaynaklanan hatalı tıbbi uygulamalar olmak üzere tüm hataların azaltılması, önlenmesi için gerekli tedbirler alınmalı, iyileştirmeler yapılmalıdır. Bu çalışma, basının tıbbi uygulama hataları ile ilgili olarak önemsediği başlıkları gösterebilir ama hataların gerçek yüzdelik dağılımını veremez.

Anahtar Kelimeler

: Hatalı tıbbi uygulama, retrospektif araştırma, gazete haberleri

Kaynakça

1.Akalın HE. “Hasta Güvenliği Kültürü: Nasıl Geliştirebiliriz”. ANKEM. 2004 ,18(2):12-13.
2. Akalın HE. Yoğun bakım ünitelerinde hasta güvenliği. Yoğun Bakım Dergisi, 2005, 5(3):141-46
3. Altındiş M. Hasta Güvenliği ve Komplikasyonlar. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 2014, 32, 68- 73
4. Brennan T A, Leape LL, Laird NM, Herbert L, Localio R A, Lawthers AG. Inccidence of Adverse Events and Negligence in Hospital ized Patients: Results of the Harvard Medical Practise Study 1. New Egland Journal of Medicine 1991;324(6):370-376.
5. Can İÖ, Özkara E, Can M. Yargıtay’da Karara Bağlanan Tıbbi Uygulama Hatası Dosyalarının Değerlendirilmesi. DEÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 2011, 25(2):69-76.
6. Caymaz M. Sağlık personelinin tıbbi uygulama hataları üzerine bir araştırma. Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2015, 2(4):1- 14.
7. Cengiz M, Özsoy SA. Türkiye’de yayınlanan tirajı en yüksek 6 gazetede hemşire ve hemşirelik ile ilgili haberlerin incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Mezuniyet Tezi. 2005 İzmir,
8. Çakmak C, Demir H, Kıdak LB. A Research on Examination of MedicalErrorsthrough Court Judgments. J Turgut Ozal Med Cent,2017, 24(4): 443-449
9. Ertem G, Oksal E, Akbıyık A, Hatalı Tıbbi Uygulamalar (Malpraktis) ile İlgili Retrospektif Bir İnceleme. Dirim Tıp Gazetesi 2009, 84(1):1-10
10. Esencan TY, Aslan E. Jinekoloji ve Obstetride Tıbbi Hatalar ve Hasta Güvenliği. 2015, 2(3):153

11. European Commission (2006) Medical Errors.http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/archives/ebs/ebs_241_en.pdferişim tarihi:21.04.2021
12. Fontan J, Maneglier V, Nguyen VX, Loirat C, Brion F. MedicationErrors in Hospitals: Computerized Unit Drug Dispensing Systems Versus Ward Stock Distribution System. Pharm World Sci.2003, 25(3):112–117.
13. Gawandee AA., Thomas EJ, Zinner MJ. (1999). The Incidence and Nature of Surgical Adverse Events In Colorado and UtahIn 1992. Surgery; 126: 66-75. http://dx.doi.org/10.1067/msy.1999.98664
14. Gümüş S. Hizmet kalitesinin hizmet performansına etkisi: bir hastanede uygulama. İstanbul. Hiperlink yayıncılık; 2012
15. Güven R. Dezenfeksiyon ve Sterilizasyon Uygulamalarında Hasta Güvenliği Kavramı, 5. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi. 2007, 4-8 Nisan, Antalya, sayfa411-422.
16. Institute of Medicine: Crossing the quality chiasm: A newhealthsystemforthe 21st century,
17. National Academies Press, Washington, DC.2001.
18. Institute of Medicine: Toerr is human: Building a safer healthsystem, National Academies Press, Washington, DC. 2000.
19. Karataş M, Yakıncı C. Tıbbi Hata Nedenleri ve Çözüm Yolları. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2010, 17(3):233-236.
20. Kaya S. Hasta Güvenliği Kültürü Nedir ve Nasıl Geliştirilebilir? Sağlık Hizmetlerinde Kalite, Akreditasyon ve Hasta Güvenliği Dergisi. 2009, 1(1):32-34
21. Kesgin C, Topuzoğlu A. Sağlığın tanımı: Başaçıkma, Journal Of İstanbul Kültür University. 2006, 6(3):47
22. Kohn LT, Corrigan JM. ToErr Is Human: Building A Safer Health System. 2000, Washington DC: National Academy Press
23. Korkmazer F, Yıldız A, Ekingen E. Sağlık Personeli Hasta Güvenliği Kültürü Algılarının Değerlendirilmesine Yönelik Bir Araştırma. 2016, 4(2)
24. Oksay A, Kılınç M, Sayhan M. Sağlık Çalışanlarında Hasta Güvenliği Kültürü Algısının Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma. BAİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019, 19(2):455-476
25. Pehlivan E, Genç M, Karaoğlu L. Günlük gazetelerde sağlık ile ilgili haberlerin incelenmesi. IV. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi (Kongre Kitabı), 1994, 12-16 Eylül Didim, 167-70.
26. Polat Tıbbi Uygulama Hataları, Seçkin yayınları, Ankara, 2005.6-Gore DC, Gregory SA. Historical Perspective on Medical Errors: Richard Cabotand the Institute of Medicine. J Am Coll Surg 2003, 197:609-11.
27. Rogers A, Hwang W, Scott L, Aiken L, Danges D. The Working Hours of Hospital Staff Nurses and Patient Safety. Health Affairs 2004, 23(4):202- 212.
28. Sağlık hizmetleri. (t.y.). Sağlık hizmetleri wiki içinde 18 Nisan 2021 tarihinde https://tr.wikipedia.org/wiki/Sağlık_hizmetleri adresinden erişildi.
29.Şahan H, Çınar V. Kitle iletişim araçlarının spor kamuoyu üzerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2004, 12:315-316
30. Şen S, Er S, Sevil Ü. Hasta Güvenliği ve Tıbbi Hatalar, Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildiri Kitabı, 2009, 2:24-34.
31. Tanrıöver MD, Serteser M, Ünsal İ, Akalın EH. Tanı hataları Güvenli ve Yüksek Kaliteli bir Sağlık Sistemi için Öncelikli bir İyileştirme Alanı. İstanbul: Acı Badem Üniversitesi yayıncılık; 2016
32. Temel M. Sağlık Personelini İlgilendiren Önemli Bir Konu: Malpraktis, Hemşirelik Forum Dergisi. 2005
33. Top M, Gider Ö, Taş Y, Çimen S, Tarcan M. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2008,8:11-15.
34. TTB (2010) Türk Tabipler Birliği Etik Bildirgeleri. Türk Tabipler Birliği Yayınları, Ankara
35. TTB (1999, şubat). Hekimlik meslek etiği kuralları, Erişim Adresi: https:// www.ttb.org.tr/mevzuat/index.php?option=com_content&task=view&id=65&Itemid=31 erişim tarihi: 30.04.2021
36. Türk Tabipler Birliği (TTB). Sağlıkla İlgili Uluslararası Belgeler. Türk Tabipler Birliği Yayınları, 2009, Ankara
37. Waite MA. Patient Safety and Disclosure of Medical Error: The Legal and Ethical Implications of Human Error in Medicine. (Unpublished Master of ScienceThesis), University of Alberta, Faculty of Law, Canada, 2006.
38. Weingart SN, Wilson RM, Harrison B. Epidemiology of Medical Error. British Medical Journal 2000, 320(7237):774-777.
39. Windsor JA, Pong J. Laparoscopic Biliary Injury: MoreThan A Learning Curve Problem. Australian and New Zealand Journal of Surgery 1998, 68:186-18

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yardımcı Sağlık ve Rehabilitasyon Bilimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Çarıkçı ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

18 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

12 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 2 Sayı: 4

IZ

https://izlik.org/JA49RD72JB

APA

Çarıkçı, F. (2021). Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 2(4), 59-66. https://izlik.org/JA49RD72JB

AMA

1.Çarıkçı F. Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme. JMS. 2021;2(4):59-66. https://izlik.org/JA49RD72JB

Chicago

Çarıkçı, Fatma. 2021. “Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 2 (4): 59-66. https://izlik.org/JA49RD72JB.

EndNote

Çarıkçı F (01 Aralık 2021) Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 2 4 59–66.

IEEE

[1]F. Çarıkçı, “Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme”, JMS, c. 2, sy 4, ss. 59–66, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49RD72JB

ISNAD

Çarıkçı, Fatma. “Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 2/4 (01 Aralık 2021): 59-66. https://izlik.org/JA49RD72JB.

JAMA

1.Çarıkçı F. Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme. JMS. 2021;2:59–66.

MLA

Çarıkçı, Fatma. “Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, c. 2, sy 4, Aralık 2021, ss. 59-66, https://izlik.org/JA49RD72JB.

Vancouver

1.Fatma Çarıkçı. Günlük Gazetelere Yansıyan Tıbbi Uygulama Hataları Üzerine Retrospektif Bir İnceleme. JMS [Internet]. 01 Aralık 2021;2(4):59-66. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49RD72JB