Derleme

Eczacılık ve Yapay Zekâ

Cilt: 5 Sayı: 2 30 Nisan 2024
PDF İndir

Eczacılık ve Yapay Zekâ

Öz

Endüstri 4.0 devriminin gerçekleşmesi ile kavramlar yeniden anlamlandırılmış ve birçok yeni kavram ortaya çıkmıştır. Yapay zekâ da bu kavramlardan biridir. Bununla birlikte blok zincir, nesnelerin interneti, 5G gibi kavramlarla güncel teknolojiler oluşmuştur. Teknolojinin hayatımıza daha fazla girmesinin, randevu, reçeteleme ve hasta takibi gibi sağlık hizmetlerinde önemli katkıları olmuştur. Pandemide sağlığın öneminin daha da artmasıyla, teknolojiye ek olarak dünyada sağlık sistemlerinin hızla dijitalleştiği görülmektedir. Yeni bir ilaç keşfi ortalama 14 yıl süren, yüklü maliyetlere sebep olan bir birikimdir. Bu keşiflerin birçoğu ise klinik denemelerinde başarısız olmaktadır. Bu sebeple ilaç firmaları, son zamanlarda verimliliklerini artırmak ve süreçten olumlu yönde etkilenmek için yapay zekâya yönelmişlerdir. Yapay zekâ, insanın doğal zekâsına özgü olan, algılama, karar verme ve üretme gibi bilişsel işlevleri taklit eden makineleri tanımlamak için kullanılır. Bu doğrultuda, modern süper bilgisayarlar ve yapay zekâ kullanılarak, moleküllerin etkilerinin tahmin edilmesi planlanmaktadır. Yapay zekânın eczacılık sektörüne dahil olmasıyla hasta tasarımı, in silico deneyler ve ilaç tedarik sürecindeki yeni teknolojiler popülerlik kazanmıştır. Bu çalışmada amaç dijitalleşmenin ana unsurlarından biri olan yapay zekânın eczacılık üzerine etkisi hakkında bilgi vermektir.

Anahtar Kelimeler

Yapay zekâ, eczacılık, ilaç geliştime süreci

Kaynakça

  1. 1. Çelik İN, ARSLAN FK, Tunç R, YILDIZ İ. İlaç Keşfi ve Geliştirilmesinde Yapay Zekâ. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University. 2021;45(2):400-427.
  2. 2. Vijayan RSK, Kihlberg J, Cross JB, Poongavanam V. Enhancing preclinical drug discovery with artificial intelligence. Drug Discovery Today. 2022;27(4):967-984.
  3. 3. Akalın B, Veranyurt Ü. Sağlıkta Dijitalleşme ve Yapay Zekâ. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 2020;2(2):128-137.
  4. 4. İnce H, İmamoğlu SE, İmamoğlu SZ. Yapay Zekâ Uygulamalarının Karar Verme Üzerine Etkileri: Kavramsal Bir Çalışma. International Review of Economics and Management. 2021;9(1):50-63.
  5. 5. Mak KK, Pichika MR. Artificial intelligence in drug development: present status and future prospects. Drug Discovery Today, 2019;24(3):773–780.
  6. 6. Apell P, Eriksson H. Artificial intelligence (AI) healthcare technology innovations: the current state and challenges from a life science industry perspective. Technology Analysis & Strategic Management. 2023;35(2):179–193.
  7. 7. Lo YC, Ren G, Honda H, Davis KL. Artificial intelligence-based drug design and discovery. Cheminformatics and its applications. (2019).
  8. 8. Tekpınar L, Erdem R. Kişiselleştirilmiş Tip ve Genom Araştırmalarının Sağlık Çıktıları Bağlamında Değerlendirilmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 2019; 22(4):843-862.
  9. 9. Zhang Y, Luo M, Wu P, Wu S, Lee TY, Bai C. Application of Computational Biology and Artificial Intelligence in Drug Design. Int J Mol Sci. 2022 Nov 5;23(21):13568. doi: 10.3390/ijms232113568.
  10. 10. Anyoha R. The History of Artificial Intelligence [internet]. Special edition on artificial intelligence; [cited 2017 Aug 28]. Available from: https://sitn.hms.harvard.edu/ flash/2017/history-artificial-intelligence/

Kaynak Göster

APA
Yanartaş, B. S., & Kuday, H. (2024). Eczacılık ve Yapay Zekâ. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 5(2), 37-47. https://izlik.org/JA58JM27JX
AMA
1.Yanartaş BS, Kuday H. Eczacılık ve Yapay Zekâ. JMS. 2024;5(2):37-47. https://izlik.org/JA58JM27JX
Chicago
Yanartaş, Büşra Sude, ve Hilal Kuday. 2024. “Eczacılık ve Yapay Zekâ”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 5 (2): 37-47. https://izlik.org/JA58JM27JX.
EndNote
Yanartaş BS, Kuday H (01 Nisan 2024) Eczacılık ve Yapay Zekâ. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 5 2 37–47.
IEEE
[1]B. S. Yanartaş ve H. Kuday, “Eczacılık ve Yapay Zekâ”, JMS, c. 5, sy 2, ss. 37–47, Nis. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58JM27JX
ISNAD
Yanartaş, Büşra Sude - Kuday, Hilal. “Eczacılık ve Yapay Zekâ”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 5/2 (01 Nisan 2024): 37-47. https://izlik.org/JA58JM27JX.
JAMA
1.Yanartaş BS, Kuday H. Eczacılık ve Yapay Zekâ. JMS. 2024;5:37–47.
MLA
Yanartaş, Büşra Sude, ve Hilal Kuday. “Eczacılık ve Yapay Zekâ”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, c. 5, sy 2, Nisan 2024, ss. 37-47, https://izlik.org/JA58JM27JX.
Vancouver
1.Büşra Sude Yanartaş, Hilal Kuday. Eczacılık ve Yapay Zekâ. JMS [Internet]. 01 Nisan 2024;5(2):37-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58JM27JX