Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki

Sena Bal; Tuğba Demirci; Ezgi Özkan

Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki

Öz

Bariatrik cerrahi, obezite tedavisinde etkili bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Ancak, problemli yeme davranışları hem ameliyat öncesinde hem de sonrasında ortaya çıkabilmektedir. Bu derleme, bariatrik cerrahi ile anoreksiya nervoza, bulimia nervoza, tıkınırcasına yeme bozukluğu ve duygusal yeme gibi problemli yeme davranışları arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Ayrıca, ameliyat sonrası süreçte bu davranışların nasıl şekillendiği ve yönetildiği incelenmektedir. Bu derlemenin amacı, bariatrik cerrahi geçirmiş hastalarda problemli yeme davranışlarının görülme sıklığını, nedenlerini ve etkilerini değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler

obezite, bariatrik cerrahi, problemli yeme davranışı

Kaynakça

1. Berberoğlu Z, Hocaoğlu C. Küresel sağlık sorunu ‘obezite’: güncel bir gözden geçirme.Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi . 2021;8(3):54352.
2. World Health Organization. ICD-11 for mortality and morbidity statistics [Internet]. Geneva: World Health Organization; [cited 2024 Dec 5]. Available from: https://icd.who.int/browse/2025-01/mms/en
3. Ertem M. Obezite epidemiyolojisi ve korunma. Klinik Tıp Bilimleri. 2017;5(5):2130.
4. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Obezite [Internet]. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; [cited 2024 Dec 5]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/obezite
5. World Health Organization. Obesity and overweight [Internet]. Geneva: World Health Organization; [cited 2024 Dec 5]. Available from: https://www.who.int/news-room/factsheets/detail/obesity-and-overweight.
6. Bolayır B, Ölçer D, Tekbıyık B, Kara G, Çatuk H. Obezite hastalığına sebep olan faktörlerin analitik hiyerarşi prosesi (AHP) yöntemiyle değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;12(4):157189.
7. Demiray G, Yorulmaz F. Halk sağlığı bakışıyla obezite yönetimi. Sağlık Bilim Değer. 2023;13(1):14755.
8. World Health Organization. World health statistics 2016: monitoring health for the SDGs, sustainable development goals [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2016 [cited 2024 Dec 5]. Available from:https://www.who.int/publications/i/item/9789241565264
9. Arda G, Yılmaz H. Bariatrik cerrahi sonrası bireylerin iştah kontrolü, hedonik açlık durumu ve diyet kalitesinin değerlendirilmesi [master’s thesis]. Gaziantep: Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik; 2024.
10. Özkan E. Obezite tedavisinde bariatrik cerrahinin psikolojik etkileri. J Acad Soc Sci. 2024;157(157):91107.

11. Allison KC, Cirona Singh AA. Is obesity an eating disorder? In: Fairburn CG, editor. The Wiley handbook of eating disorders. Chichester (UK): Wiley; 2015. p. 901–15.
12. Sevinçer GM. Türkiye’de obezite cerrahisinde psikiyatrik değerlendirme: Uzlaşma ve kılavuz gereksinmesi. Anadolu psikiyatri derg. 2016; 17 Suppl 2:5-45.
13. Treasure J, Claudino AM, Zucker N. Eating disorders. Lancet. 2010;13:58393.
14. Küey AG. Ergenlerde yeme bozuklukları. In: Çetin Ç, editor. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı. HYB; 2008. p. 40723.
15. Erbay LG, Seçkin Y. Yeme bozuklukları. Guncel Gastroenterol. 2016;20(4):47347.
16. Moskowitz L, Weiselberg E. Anorexia nervosa/ atypical anorexia nervosa. Curr Probl Pediatr Adolesc Health Care. 2017;47(4):7084.
17. Yücel B. Estetik bir kaygıdan hastalığa uzanan yol: yeme bozuklukları. Ilk Soz. 2009;22(4):3945.
18. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed, text rev. Arlington (VA): American Psychiatric Publishing; 2022.
19. Marino JM, Ertelt TW, Lancaster K, Steffen K, Peterson L, de Zwaan M, Mitchell JE. The emergence of eating pathology after bariatric surgery: a rare outcome with important clinical implications. Int J Eat Disord. 2012;45(2):17984.
20. Cerutti D, Guilpain P, Schiffmann A, Rivière S, Carra C, Labauge P, Le Quellec A. Anorexie psychogène et carences vitaminiques sévères dans les suites d'une gastrectomie longitudinale [Serious clinical manifestations of vitamin deficiency after a "sleeve" gastrectomy: role of psychogenic anorexia]. Rev Med Interne. 2014 Sep;35(9):609–612.
21. Scioscia TN, Bulik CM, Levenson J, Kirby DF. Anorexia nervosa in a 38 years old woman 2 years after gastric bypass surgery. Psychosomatics. 1999;40(1):868.
22. Williams D, Chaves E, McKnight E, Eneli I. Diagnostic and treatment challenges of eating disorders after adolescent bariatric surgery: a case report. Clin Obes. 2020;10(4):e12367.
23. Tortorella A, Volpe U, Fabrazzo M, Tolone S, Docimo L, Monteleone P. From overto underweight: treatment of postsurgical anorexia nervosa in morbid obesity. Eat Weight Disord. 2015;20:52932 . 24. Atchison M, Wade T, Higgins B, Slavotinek T. Anorexia nervosa following gastric reduction surgery for morbid obesity. Int J Eat Disord. 1998;23(1):1116.
25. Bonne OB, Bashi R, Berry EM. Anorexia nervosa following gastroplasty in the male: two cases. Int J Eat Disord. 1996;19(1):1058.
26. Shear M, DeFilippis EM. Complications of preoperative anorexia nervosa in bariatric surgery. Obes Res Clin Pract. 2015;9(4):4248.
27. Usta E, Sağlam E, Şen S, Aygin D, Sert H. Hemşirelik öğrencilerinin yeme tutumları ve obsesif kompulsif belirtileri. Sağlık Bilimleri Meslekleri Dergisi. 2015;2(2):18797.
28. Gabbard GO. Psychodynamic psychiatry in clinical practice. Washington, DC: American Psychiatric Pub; 2014.
29. Ergin AB. Obezitenin kadın sağlığı ve toplumsal cinsiyet açısından değerlendirilmesi. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2014;1(1):4154.
30. Conceição E, Orcutt M, Mitchell J, Engel S, LaHaise K, Jorgensen M, et al. Eating disorders after bariatric surgery: a case series. Int J Eat Disord. 2013;46(3):2749.
31. Turan Ş, Poyraz CA, Özdemir A. Tıkınırcasına yeme bozukluğu. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2015;7(4):419-435.
32. Topçuoğlu V. Tıkınırcasına yeme bozukluğu ve tedavisi. In: Yücel B, Akdemir A, Gürdal Küey A, Maner F, Vardar E, editors. Yeme Bozuklukları ve Obezite. İstanbul: Beta Yayınları; 2013. p. 261-272.
33. Mitchell JE, Christian NJ, Flum DR, et al. Postoperative behavioral variables and weight change 3 years after bariatric surgery. JAMA Surg. 2016;151(8):752-757.
34. Barstad E, Hansen T, Møller M. Effects of bariatric surgery on binge eating disorder and eating behaviors in patients undergoing sleeve gastrectomy and Roux-en-Y gastric bypass. J Obes Metab Disord. 2023;45(3):123-134.
35. Luiz LB, Brito CLDS, Debon LM, et al. Variation of binge eating one year after Rouxen-Y gastric bypass and its relationship with excess weight loss. PLoS One. 2016;11(12):e0167577.
36. Porat T, Goldstein L, Thomas D. Long-term effects of bariatric surgery on binge eating disorder and eating behaviors: a 1-year follow-up study. Obes Surg. 2021;31(8):31423151.
37. Rush EC, Fitzgerald EL, McGregor M. The effects of bariatric surgery on eating behaviors and food intake: a longitudinal study. Obes Res Clin Pract. 2007;1(2):123130.
38. Carlos LDO, Ramos MRZ, Wagner NRF, et al. Probiotic supplementation attenuates binge eating and food addiction 1 year after Roux-en-Y gastric bypass: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Arq Bras Cir Dig. 2022;35:e1659.
39. Galle F, Marte G, Cirella A, et al. An exercise-based educational and motivational intervention after surgery can improve behaviors, physical fitness and quality of life in bariatric patients. PLoS One. 2020;15(10):e0241336.
40. Tækker L, Sørensen C, Jensen R. Impact of bariatric surgery on disordered eating behaviors: a case report of self-harm development due to physical restriction of binge eating. J Obes Weight Loss Ther. 2018;8(4):234-240.
41. Cassin SE, McVey GL, Ristock L. The relationship between food addiction and binge eating behaviors: effects of mobile-based cognitive behavioral therapy in bariatric patients. Eat Behav. 2020;39:101443.
42. Coşkun E, Deveci E, İnce B. Effect of binge eating disorder on the treatment process of bariatric surgery. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2020;12(3):409-420.
43. Konttinen H. Dietary habits and obesity: the role of emotional and cognitive factors [dissertation]. Helsinki (FI): University of Helsinki; 2012.
44. Sevinçer GM, Konuk N. Emosyonel yeme. J Mood Disord. 2013;3(4):171-178.
45. İnalkaç S, Arslantaş H. Duygusal yeme. Arch Curr Med Res. 2018;27(1):70-82.
46. Barbuti M, Carignani G, Weiss F, et al. Eating disorders and emotional dysregulation are associated with insufficient weight loss after bariatric surgery: a 1-year observational follow-up study. Eat Weight Disord. 2023;28(1):49.
47. Sockalingam S, Leung SE, Ma C, et al. Efficacy of telephone-based cognitive behavioral therapy for weight loss, disordered eating, and psychological distress after bariatric surgery: a randomized clinical trial. JAMA Netw Open. 2023;6(8):e2327099.
48. Büyükkasap Ç. Assessing how bariatric surgery, emotional eating, and depression could affect each other: a cross-sectional study. Medicine (Baltimore). 2023;102(48):e36409.
49. Hany M, Elfiky S, Mansour N, et al. Dialectical behavior therapy for emotional and mindless eating after bariatric surgery: a prospective exploratory cohort study. Obes Surg. 2022;32(5):1570-1577.
50. Miller-Matero LR, Armstrong R, McCulloch K, et al. To eat or not to eat; is that really the question? an evaluation of problematic eating behaviors and mental health among bariatric surgery candidates. Eat Weight Disord. 2014;19:377-382.
51. Dalrymple KL, Maleva V, Chelminski I, Zimmerman M. Judgment towards emotions as a mediator of the relationship between emotional eating and depression symptoms in bariatric surgery candidates. Eat Weight Disord. 2022;27(8):3675-3683.
52. Hollywood A, Ogden J, Pring C. The impact of a bariatric rehabilitation service on weight loss and psychological adjustment-study protocol. BMC Public Health. 2012;12:290.
53. Geller S, Dahan S, Levy S, et al. Body image and emotional eating as predictors of psychological distress following bariatric surgery. Obes Surg. 2020;30:1417-1423.
54. Søvik TT, Karlsson J, Aasheim ET, et al. Gastrointestinal function and eating behavior after gastric bypass and duodenal switch. Surg Obes Relat Dis. 2013;9(5):641-647.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji, Sağlık Psikolojisi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Sena Bal Bu kişi benim
0009-0008-4189-7586
Türkiye

Tuğba Demirci
0009-0005-0713-5578
Türkiye

Ezgi Özkan ^*
0000-0002-6937-3257
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

30 Mart 2025

Kabul Tarihi

17 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA75BN38BN

APA

Bal, S., Demirci, T., & Özkan, E. (2025). Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 6(3), 73-81. https://izlik.org/JA75BN38BN

AMA

1.Bal S, Demirci T, Özkan E. Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki. JMS. 2025;6(3):73-81. https://izlik.org/JA75BN38BN

Chicago

Bal, Sena, Tuğba Demirci, ve Ezgi Özkan. 2025. “Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 6 (3): 73-81. https://izlik.org/JA75BN38BN.

EndNote

Bal S, Demirci T, Özkan E (01 Temmuz 2025) Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 6 3 73–81.

IEEE

[1]S. Bal, T. Demirci, ve E. Özkan, “Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki”, JMS, c. 6, sy 3, ss. 73–81, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75BN38BN

ISNAD

Bal, Sena - Demirci, Tuğba - Özkan, Ezgi. “Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 6/3 (01 Temmuz 2025): 73-81. https://izlik.org/JA75BN38BN.

JAMA

1.Bal S, Demirci T, Özkan E. Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki. JMS. 2025;6:73–81.

MLA

Bal, Sena, vd. “Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, c. 6, sy 3, Temmuz 2025, ss. 73-81, https://izlik.org/JA75BN38BN.

Vancouver

1.Sena Bal, Tuğba Demirci, Ezgi Özkan. Bariatrik Cerrahi İle Problemli Yeme Davranışı Arasındaki İlişki. JMS [Internet]. 01 Temmuz 2025;6(3):73-81. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75BN38BN