Derleme

Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme

Cilt: 7 Sayı: 4 30 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme

Öz

Endometriozis, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %10’unu etkileyen, östrojene bağımlı kronik inflamatuar bir hastalıktır. Hastalığın patogenezinde östrojen metabolizması bozuklukları, immün disregülasyon, oksidatif stres ve inflamasyon gibi süreçler birbirleriyle etkileşimli biçimde rol oynamaktadır. Son yıllarda bağırsak mikrobiyotasının bu süreçler üzerindeki etkisi, özellikle östrobolom mekanizması ve bağışıklık yanıtının düzenlenmesi bağlamında yoğun biçimde araştırılmaktadır. Bağırsak mikrobiyota kompozisyonunun şekillenmesinde en belirleyici faktörlerden biri olan beslenmenin; omega-3 yağ asitleri, antioksidan vitaminler, polifenoller ve diyet lifi gibi bileşenlerin anti-inflamatuar ve antioksidan etkileri yoluyla hastalık semptomlarını hafifletebileceği bildirilmiştir. Bu derlemede, bağırsak mikrobiyotası ile beslenme arasındaki etkileşim bütüncül bir yaklaşımla ele alınarak, belirli besin ögeleri ve diyet modellerinin endometriozisin gelişiminin önlenmesi ve yönetimindeki potansiyel rolleri güncel literatür doğrultusunda değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Endometriozis, bağırsak mikrobiyotası, beslenme, östrobolom, inflamasyon, diyet

Etik Beyan

Bu makale için etik kurul gerekli değildir (Derleme olması nedeniyle)

Kaynakça

  1. 1. Smolarz B, Szyłło K, Romanowicz H. Endometriosis: Epidemiology, classification, pathogenesis, treatment and genetics (Review of literature). Int J Mol Sci. 2021;22(19):10554. https://doi.org/10.3390/ijms221910554
  2. 2. Jiang I, Yong PJ, Allaire C, Bedaiwy MA. Intricate connections between the microbiota and endometriosis. Int J Mol Sci. 2021;22(11):5644. https://doi.org/10.3390/ijms22115644
  3. 3. Salliss ME, Farland LV, Mahnert ND, Herbst-Kralovetz MM. The role of gut and genital microbiota and the estrobolome in endometriosis, infertility and chronic pelvic pain. Hum Reprod Update. 2021;28(1):92-131. https://doi.org/10.1093/humupd/dmab035
  4. 4. Szczepanik J, Dłużewska M. The Importance of Diet in the Treatment of Endometriosis. Women. 2024;4(4):453-468. https://doi.org/10.3390/women4040034
  5. 5. Akgun N, Sofiyeva N, Yalcın PB, Laganà AS, Oral E. Role of macronutrients, dairy products, fruits and vegetables in occurrence and progression of endometriosis: A summary of current evidence in a systematic review. Facts Views Vis Obgyn.2024; 16(4):409-428. https://doi.org/10.52054/FVVO.16.4.046
  6. 6. Giudice LC, Kao LC. Endometriosis. Lancet. 2004;364(9447):1789-1799. https://doi.org/10.1016/S0140- 6736(04)17403-5
  7. 7. Nezhat C, Falik R, McKinney S, King LP. Pathophysiology and management of urinary tract endometriosis. Nat Rev Urol. 2017;14(6):359-372. https://doi.org/10.1038/nrurol.2017.58
  8. 8. Lee SY, Koo YJ, Lee DH. Classification of endometriosis. Yeungnam Univ J Med. 2021;38(1):10-18. https://doi. org/10.12701/yujm.2020.00444
  9. 9. Eskenazi B, Warner M. Epidemiology of endometriosis.Obstet Gynecol Clin North Am. 1997;24(2):235-258. https:// doi.org/10.1016/s0889-8545(05)70302-8
  10. 10. Monnin N, Fattet AJ, Koscinski I. Endometriosis: Update of Pathophysiology, (Epi) Genetic and Environmental Involvement. Biomedicines. 2023;11(3):978. https://doi. org/10.3390/biomedicines11030978

Kaynak Göster

APA
Öner, C., Kurt, S., Küs, E. S., & Songür Bozdağ, A. N. (2026). Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 7(4), 150-161. https://izlik.org/JA76TW28NG
AMA
1.Öner C, Kurt S, Küs ES, Songür Bozdağ AN. Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme. JMS. 2026;7(4):150-161. https://izlik.org/JA76TW28NG
Chicago
Öner, Ceyda, Seren Kurt, Emine Sena Küs, ve Ayşe Nur Songür Bozdağ. 2026. “Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 7 (4): 150-61. https://izlik.org/JA76TW28NG.
EndNote
Öner C, Kurt S, Küs ES, Songür Bozdağ AN (01 Ekim 2026) Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 7 4 150–161.
IEEE
[1]C. Öner, S. Kurt, E. S. Küs, ve A. N. Songür Bozdağ, “Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme”, JMS, c. 7, sy 4, ss. 150–161, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76TW28NG
ISNAD
Öner, Ceyda - Kurt, Seren - Küs, Emine Sena - Songür Bozdağ, Ayşe Nur. “Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 7/4 (01 Ekim 2026): 150-161. https://izlik.org/JA76TW28NG.
JAMA
1.Öner C, Kurt S, Küs ES, Songür Bozdağ AN. Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme. JMS. 2026;7:150–161.
MLA
Öner, Ceyda, vd. “Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, c. 7, sy 4, Ekim 2026, ss. 150-61, https://izlik.org/JA76TW28NG.
Vancouver
1.Ceyda Öner, Seren Kurt, Emine Sena Küs, Ayşe Nur Songür Bozdağ. Beslenme ve Bağırsak Mikrobiyotasının Endometriozisin Önlenmesi ve Yönetimindeki Rolü: Güncel Bir Derleme. JMS [Internet]. 01 Ekim 2026;7(4):150-61. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76TW28NG