Simbiyotik Yapay Zeka Teşhisi: Klinik Karar Destek Sistemlerinde Makine Öğrenmesi Modellerinin Hekimlere Gerçek Zamanlı Eğitimi İçin Bir Tersine Mentorluk Çerçevesi
Öz
Bu çalışma, yapay zekâ destekli klinik karar destek sistemlerinde (KKDS) “tersine mentorluk” yaklaşımını temel alan yeni bir kavramsal çerçeve olan Simbiyotik Yapay Zekâ Tanı (Symbiotic AI Diagnosis) modelini önermektedir. Geleneksel yaklaşımlarda yapay zekâ klinik kararları destekleyici bir araç olarak konumlanırken, bu çalışma yapay zekânın aynı zamanda hekimler için gerçek zamanlı bir eğitim aracı olarak işlev görebileceğini savunmaktadır. Açıklanabilir yapay zekâ (XAI) mekanizmaları aracılığıyla, modeller yalnızca tahmin üretmekle kalmayıp, bu tahminlerin gerekçelerini de sunarak klinik öğrenmeyi destekleyen bir “öğretici” rol üstlenmektedir.
Literatürün hedefe yönelik sentezi ile geliştirilen bu kavramsal model, yapay zekâ ile klinisyen arasında çift yönlü bir öğrenme döngüsü tanımlamaktadır. Bu döngü; açıklama sunumu, klinisyen yansıması ve model geri bildirime dayalı adaptasyon aşamalarından oluşmaktadır. Model, klinik karar kalibrasyonu, bilgi aktarımı ve sezgisel gelişim gibi ölçütlerle yapay zekânın eğitimsel etkisini değerlendirmeyi önermektedir.
Sonuç olarak çalışma, yapay zekânın yalnızca karar destekleyici değil, aynı zamanda sürekli mesleki gelişimi destekleyen bir “öğretici ortak” olarak yeniden konumlandırılmasının, daha şeffaf, etkili ve insan merkezli sağlık hizmetlerine katkı sağlayabileceğini ileri sürmektedir.
Anahtar Kelimeler
Yapay zekâ, Sağlıkta dijital dönüşüm, Makine Öğrenme
Symbiotic AI Diagnosis: A Reverse Mentorship Framework for Clinical Decision Support through Real-Time Physician Training by Machine Learning Models
Öz
This study proposes a novel conceptual framework, Symbiotic AI Diagnosis, grounded in the principle of reverse mentorship within AI-driven clinical decision support systems (CDSS). While traditional approaches position artificial intelligence as an assistive tool for clinicians, this work argues that AI can also function as a real-time educational agent for physicians.
Through explainable AI (XAI) mechanisms, machine learning models not only generate predictions but also provide interpretable explanations, thereby transforming CDSS into active learning systems. Based on a targeted synthesis of the literature, the proposed framework defines a bidirectional learning loop between AI systems and clinicians, consisting of three iterative phases: explanation delivery, clinician reflection and action, and feedback-driven model adaptation. The framework introduces novel evaluation dimensions such as diagnostic calibration, knowledge transfer efficacy, and heuristic evolution to assess the educational impact of AI in clinical settings. It is argued that reframing AI as a “teaching partner” rather than a passive decision-support tool can enhance continuous professional development, improve clinical reasoning, and strengthen human–AI collaboration.
In conclusion, the Symbiotic AI Diagnosis model offers a shift from augmentation-oriented AI toward a learning-oriented paradigm, with the potential to foster more transparent, adaptive, and human-centered healthcare systems.
Anahtar Kelimeler
Artificial Intelligence, Mentoring, Machine Learning