Hidroksiapatit–Glukozamin–Kondroitin Sülfat Kompozitleri: Kemik Rejenerasyonunda Güncel Eğilimler
Öz
Kemik rejenerasyonu, özellikle kemiğin doğal iyileşme kapasitesinin yetersiz olduğu kritik büyüklükteki defektlerin tedavisinde, ortopedide önemli bir klinik zorluk olmaya devam etmektedir. Doğal kemiğin mineral fazını yakından taklit eden bir kalsiyum fosfat seramiği olan hidroksiapatit (HAp), mükemmel biyo-uyumluluğu ve osteokondüktif özellikleri nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte, kırılganlığı ve sınırlı mekanik dayanıklılığı uygulamasını kısıtlamaktadır. Bu sınırlamaların üstesinden gelmek için, glukozamin (GS) ve kondroitin sülfat (CS) gibi biyolojik olarak aktif glikozaminoglikanların ile umut vadeden bir strateji olarak ortaya çıkmıştır. Bu biyomoleküller sadece hücre dışı matris organizasyonunda önemli bir rol oynamakla kalmaz, aynı zamanda osteoblast proliferasyonu, ve inflamasyon gibi hücresel süreçleri aktif olarak düzenlemektedir. Bu inceleme, HAp–GS–CS bazlı kompozit sistemlerdeki son gelişmeleri, tasarım, yapı ve biyolojik performanslarına odaklanarak değerlendirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Wang B, Liu W, Xing D, Li R, Lv C, Li Y. et al. Injectable nanohydroxyapatite-chitosan-gelatin micro-scaffolds induce regeneration of knee subchondral bone lesions. Scientific reports. 2017;7(1):16709.
- 2. Şimşek A, Çakmak G, Cila E. Kemik greftleri ve kemik greftlerinin yerini tutabilecek maddeler. Totbid Dergisi. 2004;3:3-4.
- 3. Dorozhkin SV. Calcium orthophosphates as bioceramics: state of the art. Journal of functional biomaterials. 2010;1(1):22107. DOI: 10.3390/jfb1010022
- 4. Kawsar M, Hossain M S, Alam MK, Bahadur NM, Shaikh MAA., Ahmed S.. Synthesis of pure and doped nano-calcium phosphates using different conventional methods for biomedical applications: A review. Journal of Materials Chemistry B. 2024;12(14):3376-3391 DOI: 10.1039/D3TB02846A
- 5. Komur B, Altun E, Aydogdu M, Bilgiç D, Gokce H, Ekren N, et al. Hydroxyapatite synthesis from fish bones: Atlantic salmon (Salmon Salar). Acta Physica Polonica A. 2017;131.3:400-402. DOI: 10.12693/aphyspola.131.400
- 6. Hussin MSF, Abdullah HZ, Idris MI, Wahap MAA. Extraction of natural hydroxyapatite for biomedical applications-A review. Heliyon. 2022;8(8). DOI: 10.1016/j.heliyon.2022.e10356
- 7. Elkhenany H, Soliman MW, Atta D, El-Badri N. Innovative marine‐sourced hydroxyapatite, Chitosan, collagen, and gelatin for eco-friendly bone and cartilage regeneration. Journal of Biomedical Materials Research Part A. 2025;113(1):e37833. DOI: 10.1002/jbm.a.37833
- 8. Vasiliadis HS, Tsikopoulos K. Glucosamine and chondroitin for the treatment of osteoarthritis. World journal of orthopedics. 2017;8(1):1. DOI:10.5312/wjo.v8.i1.1
- 9. Sharma A, Brand D, Fairbank J, Ye H, Lavy C, Czernuszka J. A self-organising biomimetic collagen/nano-hydroxyapatiteglycosaminoglycan scaffold for spinal fusion. Journal of materials science. 2017;52(21):12574-12592. DOI: 10.1007/ s10853-017-1229-9
- 10. He D, Xiao X, Liu F, Liu R. Chondroitin sulfate templatemediated biomimetic synthesis of nano-flake hydroxyapatite. Applied surface science. 2008;255(2):361-364. DOI: 10.1016/j. apsusc.2008.06.151