NİYAZİ SAYIN'IN UŞŞAK MAKAMINDAKİ TAKSİMLERİ EKSENİNDE SEGAH PERDESİ VE UŞŞAK MAKAMI SEYİR ANLAYIŞI

Öz

ÖZ Bu çalışmada amaç, Türk müziğinin ünlü neyzeni Niyazi Sayın'ın Uşşak makamındaki taksimlerinin analiz edilerek Segah perdesi ve Uşşak makamı seyir anlayışına ışık tutulması amaçlanmaktadır. Çalışmanın temel hedefi, Uşşak makamında gerçekleştirilen taksimlerin karakteristik özelliklerini, yapılarını ve Segah perdesinin bu makamda nasıl kullanıldığını incelemektir. Çalışmada, Niyazi Sayın'ın Uşşak makamındaki taksimlerini içeren ses kayıtlarının müzikal analizi üzerinden yürütülecektir. Sayın'ın taksimlerinin müzik teorisi ve analitik yöntemlerle incelenerek Segah perdesinin ve Uşşak makamının özellikleri belirlenecektir. Ayrıca, Türk müziği makamları ve seyir kavramı üzerine yapılmış literatür taraması da çalışmanın temelini oluşturacaktır. Yapılan analizler sonucunda, Niyazi Sayın'ın Uşşak makamındaki taksimlerinin Segah perdesinin kullanımında ve Uşşak makamının seyir özelliklerinde dikkate değer benzerlikler ve farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Sayın'ın taksimlerinde Segah perdesinin Uşşak makamıyla olan ilişkisi ve bu ilişkinin seyir anlayışına etkisi, analizlerde ayrıntılı olarak ortaya konulmaktadır. Çalışma, Niyazi Sayın'ın Uşşak makamındaki taksimlerinin Segah perdesi ve Uşşak makamı seyir anlayışına önemli katkılar sağladığını göstermektedir. Sayın'ın taksimlerinin analizi, Uşşak makamının ve Segah perdesinin kullanımıyla ilgili özgün bilgiler sunarak Türk müziği alanında bilgi birikimine katkıda bulunmaktadır. Bu çalışma, gelecekteki araştırmalar için önemli bir temel oluşturarak, Türk müziği makamlarının ve seyir kavramının daha kapsamlı analizlerle incelenmesini teşvik etmektedir. Özellikle Niyazi Sayın gibi ünlü ustaların taksimlerinin incelenmesi, Türk müziği teorisine ve makam anlayışına daha geniş bir perspektif sunacaktır. Ayrıca, bu tür analizlerin Türk müziği eğitiminde kullanılması, öğrencilere makamların ve seyir anlayışının daha derinlemesine kavranması konusunda yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Ney
• Niyazi Sayın
• Uşşak
• Segah Perdesi
• Seyir

UNDERSTANDING OF SEGAH PITCH AND UŞŞAK MAQAM PROGRESSION THROUGH THE LENS OF NİYAZİ SAYIN'S TAKSİMS IN UŞŞAK MAQAM

Abstract

ABSTRACT The aim of this article is to analyze the taksims (improvisations) of the renowned Turkish ney player Niyazi Sayın in the Uşşak mode and shed light on the understanding of the Segah pitch and Uşşak mode progression. The primary objective of the study is to examine the characteristic features and structures of taksims performed in the Uşşak mode and how the Segah pitch is used in this mode. The article will be conducted through a musical analysis of the audio recordings containing Niyazi Sayın's taksims in the Uşşak mode. The characteristics of the Segah pitch and the Uşşak mode will be determined by analyzing Sayın's taksims using music theory and analytical methods. In addition, a literature review on Turkish music modes and progression concepts will form the basis of the study. As a result of the analyses, it has been found that Niyazi Sayın's taksims in the Uşşak mode show noteworthy similarities and differences in the use of the Segah pitch and the progression characteristics of the Uşşak mode. The relationship between the Segah pitch and the Uşşak mode in Sayın's taksims and the impact of this relationship on the understanding of progression are elaborated in detail in the analyses. The study demonstrates that Niyazi Sayın's taksims in the Uşşak mode make significant contributions to the understanding of the Segah pitch and Uşşak mode progression. The analysis of Sayın's taksims provides original insights into the use of the Uşşak mode and the Segah pitch, contributing to the knowledge accumulation in the field of Turkish music. This study serves as an important foundation for future research, encouraging more comprehensive analyses of Turkish music modes and the concept of progression. Specifically, examining the taksims of renowned masters like Niyazi Sayın will provide a broader perspective on Turkish music theory and mode understanding. Furthermore, using such analyses in Turkish music education will help students grasp the modes and understanding of progression more profoundly.

Keywords

• Ney
• Niyazi Sayın
• Uşşak
• Segah Pitch
• Progression

Kaynakça

1. Arel, H. S. (1993). Türk Mûsıkîsi Nazariyatı Dersleri (Hzl. Onur Akdoğu). Kültür Bakanlığı Yayınları.
2. Atıcı, B. M., Bozkurt, B., & Şentürk, S. (2015). A culture-specific analysis software for makam music traditions. Proceedings of 5th International Workshop on Folk Music Analysis (FMA 2015), (s. 88-92). Paris.
3. Bozkurt, B. (2008, Vol. 37 1). An automatic pitch analysis method for Turkish maqam music. Journal of New Music Research, s. 1-13.
4. Pınarbaşı, E. (2017). XX. Yüzyıl Türk müziği irticalî icralarında perde ve seyir karakteri anlayışı. (Yayımlanmamış doktora tezi/yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.