Araştırma Makalesi

KLASİK TÜRK MÜZİĞİ BESTEKÂRLARI TARAFINDAN BESTELENMİŞ MARŞLAR: İKİ ÖRNEK MARŞIN MAKAM VE FORM ANALİZİ

Cilt: 7 Sayı: 4 31 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

KLASİK TÜRK MÜZİĞİ BESTEKÂRLARI TARAFINDAN BESTELENMİŞ MARŞLAR: İKİ ÖRNEK MARŞIN MAKAM VE FORM ANALİZİ

Öz

ÖZ İlk olarak 18’inci yüzyılın sonlarında ortaya çıkan özgürlük hareketleri kapsamında Fransız İhtilali gerçekleşmiş, 19’uncu yüzyılda birçok ülkede bağımsızlık ve isyan faaliyetleri baş göstermiş ve 20’nci yüzyılın başında ise I. Dünya Savaşıyla birlikte ülkeler iyiden iyiye bağımsızlıklarını ilan etmeye başlamıştır. Avrupa ülkelerinde yaşanan “Ulusçuluk” akımı sonrasında Osmanlı İmparatorluğunda da etkili olmaya başlamış ve bu süreçte önce Balkanlarda, ardından Arap yarımadasında isyanlar çıkmaya başlamıştır. I. Dünya Savaşı sonrasında birçok devletin şairleri ve bestekârları; ülkelerinin tarihi serüvenlerini, yaşamış oldukları zorlu süreçleri, dini ve milli değerleri, ülkelerinin güzelliklerini, savaşları ve bu savaşta göstermiş oldukları kahramanlıkları en iyi şekilde yansıtan ve temsil eden İstiklal Marşları bestelemiştir. Bu bağlamda 1921 yılında yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında şair Mehmet Akif Ersoy’un kaleminden İstiklal Marşı yazılmış, Cumhuriyetin ilan edildiği 1923 yılında ise Ali Rıfat Çağatay’ın bestesi meclis tarafından kabul edilmesine karşın, yarışmaya gönderilen diğer besteler dinlenmiş ve sonrasında bu marştan vazgeçilmiştir. Osman Zeki Üngör’e ait marş, yeni Ulusal Marşı’mız olarak kabul edilmiştir. Marş formu bestesi yukarıda da belirtildiği üzere 18’inci yüzyılda ortaya çıkarılan bir form türü olarak karşımıza çıkmış, daha çok ulusal marş formuyla daha çok popülerlik kazanmıştır. Fakat bunun dışında bir okula, bir devlet kurumuna, askeriyeye, spor kulüplerine yazılmış marşlarda bulunmaktadır. Araştırma betimsel bir araştırmadır. Ayrıca “Yöntem” bölümünde “İçerik Analizi” yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Klasik Türk Müziği bestekârları tarafından “marş” formunda bestelenmiş 574 esere ulaşılmıştır. Ayrıca bu eserler içerisinden random (rastgele) yöntemi ile 2 marş belirlenmiş ve bu marşların makam ve form analizleri tespit edilmiştir. Analizler Bulgular ve Yorum Bölümünde ise bu analizler detaylıca ele alınmıştır. Araştırma da ayrıca daha çok Rast, Nihavend, Mahur, Çargâh, Acemaşiran ve Hicazkâr makamlarında daha çok eserin bestelendiği sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan bu araştırma, bu tarz araştırmalara örnek oluşturabilmesi bakımından büyük öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktaş, H. E. (2013). Milli marşların siyaset biliminin bazı kavramları açısından değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 71-92.
  2. Atıcı, Kanberoğlu, N. (2012). Fransız ihtilalinden Türkiye Cumhuriyeti’ne ulusçuluk akımı. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(6), 287-302.
  3. Ayinuola, O. A. (2021). National anthem: its origin and typologies in the African context. Academic Letter, Article 1546. https://doi.org/10.20935/AL1546. 1-5.
  4. Başak, Ö. (2023). Marşlarımızın müzik eğitiminde kullanılabilirliği bakımından zorluk derecelerine göre sınıflandırılması üzerine bir deneme. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara.
  5. Borulday, Ö. B. (2023). Muallim İsmail Hakkı Bey’in bestelediği marşların tespiti, tasnifi, müziksel analizi ve Latin alfabesine çeviri yazıları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Müziği Anabilim Dalı, Malatya.
  6. Doğan, Y. ve Alkayış, M. F. (2021). İstiklal Marşı’nın kabulünün 100. yılında Türk milli marşlarının dil ve ortak değerler açısından incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(2), 518-543.
  7. Duran, H. (2010). Avrupa birliği üye ve aday ülkeleri ulusal marşlarının sosyo-kültürel ve müzikal yapı bakımından incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzik Bilimleri Anabilim Dalı, Erzurum.
  8. Kapancıgil, İ. (2018). Balkan ülkeleri milli marşlarının kültürel ve müzikal özelliklerinin incelenmesi. Online Journal Of Music Sciences. 3(3), 158-180.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Müzik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

12 Kasım 2024

Kabul Tarihi

3 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Kılıç, A. (2024). KLASİK TÜRK MÜZİĞİ BESTEKÂRLARI TARAFINDAN BESTELENMİŞ MARŞLAR: İKİ ÖRNEK MARŞIN MAKAM VE FORM ANALİZİ. Yegah Müzikoloji Dergisi, 7(4), 935-964. https://doi.org/10.51576/ymd.1583486

 

  36130 SCImago Journal & Country Rank