METAPHORICAL PERCEPTIONS OF THE CONCEPT OF “MUSIC” AMONG MIDDLE SCHOOL STUDENTS RECEIVING OUT-OF-SCHOOL MUSIC EDUCATION

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 2739 - 2772, 31.12.2025

Ezgi Özkan Sarıgül , Ayşegül Göklen Yılmaz

https://doi.org/10.51576/ymd.1785818

Öz

This study aims to identify the perceptions of children and adolescents who are receiving systematic music education with both practical and theoretical components outside of school, regarding the concept of “music” through metaphors. The study employed a phenomenological design, one of the qualitative research methods. The research was conducted with 69 middle school students from different socioeconomic backgrounds who were receiving music education at the Ankara Altındağ Municipality Youth Center and the Çanakkale Onsekiz Mart University Faculty of Music and Performing Arts Part-Time Music Education Program. Data were collected using a metaphor form designed by the researchers, which also included demographic information about the participants. The collected data were analyzed using thematic analysis, a qualitative data analysis method. Within the scope of the study, a total of 55 metaphors related to the concept of “music” were generated and grouped under 8 categorical themes. It was determined that the highest number of metaphors (n=14) was in the “relaxing and peace-giving aspect” category, while the fewest metaphors (n=5) were in the “learning-supportive aspect” category. The research concluded that students perceive the concept of “music” as a multidimensional field with cognitive, emotional, psychological, and social functions, attributing various meanings to it in this context. Furthermore, the fact that students receiving out-of-school music education see music not merely as a lesson but as a source of emotional balance, motivation, and creativity reveals that music is a powerful experiential domain that enhances individuals' quality of life.

Anahtar Kelimeler

Music , education , out-of-school music education , metaphor , metaphorical perception

OKUL DIŞI MÜZİK EĞİTİMİ ALAN ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN “MÜZİK” KAVRAMINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARI

Öz

Bu araştırmada okul dışında, hem pratik hem de teorik yönüyle sistematik müzik öğrenimi gören çocukların ve gençlerin “müzik” kavramına ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla belirlemek, bu yolla sanatın ve sanat eğitiminin bireylerin yaşamında oluşturduğu perspektifi ortaya koymak hedeflenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırma, Ankara Altındağ Belediyesi Gençlik Merkezi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Yarı Zamanlı Sertifika Programı bünyesinde müzik eğitimi alan ve farklı sosyoekonomik düzeye sahip 69 ortaokul öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından tasarlanan, katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin bilgilerin de olduğu bir metafor formu aracılığı ile toplanmıştır. Elde edilen veriler, nitel veri analizi yöntemlerinden tematik analiz ile çözümlenmiştir. Araştırma kapsamında “müzik” kavramına ilişkin toplam 55 metafor üretilmiş ve bunlar 8 kategorik tema altında toplanmıştır. En fazla metaforun (n=14) “rahatlatıcı ve huzur verici yön” kategorisinde yer aldığı, en az metaforun (n=5) ise “öğrenmeyi destekleyici yön” kategorisinde toplandığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin “müzik” kavramını; bilişsel, duygusal, psikolojik ve sosyal işlevleri olan çok boyutlu bir alan olarak gördükleri ve bu bağlamda farklı anlamlar yükledikleri tespit edilmiştir.Ayrıca okul dışı müzik eğitimi alan öğrencilerin müziği yalnızca bir ders olarak değil, duygusal denge, motivasyon ve yaratıcılığın kaynağı olarak görmeleri, müziğin bireylerin yaşam kalitesini artıran güçlü bir deneyim alanı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çocuk ve ergen gelişiminde müziğin; hem eğitsel hem de psikolojik boyutlarıyla önemli işlevlere sahip olduğu, bu yaş grubundaki çocuk ve gençlerin hayata bakışını şekillendirirken içsel dinamiklere etkisinin yanı sıra estetik değer kazanımları sağladığını da söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler

Müzik , eğitim , okul dışı müzik eğitimi , metafor , metaforik algı

Kaynakça

• Akyüzlüer, F. (2021). Ortaokul öğrencilerinin müzik öğretmenine ilişkin metaforik algıları [Metaphorical perceptions of middle school students regarding the music teacher]. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 60–86. https://doi.org/10.9779/pauefd.846801
• Aytemur, B. & Sipahi, S. (2021). Müzik öğretmenlerinin özel eğitim kavramına ve özel gereksinimli çocuklara ilişkin metaforik algıları [Metaphorical perceptions of music teachers on the concept of special education and children with special needs]. Turkish Studies - Language, 16(4), 2093-2110. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.54015
• Babacan, H. (2014). Güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin müzik kavramına ilişkin algıları [Perceptions of fine arts high school students regarding the concept of music]. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(4), 987–1002.
• Baker, C., Wuest, J., & Stern, P. N. (1992). Method slurring: The grounded theory/phenomenology example. Journal of Advanced Nursing, 17, 1355–1360.
• Berber, S. (2019). 4. Sınıf sosyal bilgiler dersinde değer öğretimine ilişkin öğrencilerin oluşturduğu metaforların incelenmesi [An analysis of metaphors created by students regarding value teaching in the 4th-grade social studies course] [Unpublished master's thesis]. Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
• Çağlayan, E. (2020). Role and importance of out-of-school learning environment in the future of arts education. Journal of Research in Informal Environments, 5(2), 145-158.
• Çarıkcı, K., Meral, H., Berkil, S., Çalışır, A., & Önala, L. (2024). Nitel araştırmalarda tematik analiz [Thematic analysis in qualitative research]. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 10(37).
• Çepni, S. (Ed.). (2014). Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi [Science and technology teaching from theory to practice]. Pegem Akademi.
• Çetinkaya, Y. (2019). Müzik bölümü öğrencilerinin müzik kavramına ilişkin metaforik algıları [Metaphorical perceptions of music department students regarding the concept of music]. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(3), 539–547.
• Eshach, H. (2007). Bridging in-school and out-of-school learning: Formal, non-formal, and informal education. Journal of Science Education and Technology, 16(2), 171–190. https://doi.org/10.1007/s10956-006-9027-1
• Hanshumaker, J. (1980). The effects of arts education on intellectual and social development: A review of selected research. Bulletin of the Council for Research in Music Education, 61, 10–28.
• Harland, J., Kinder, K., Lord, P., Stott, A., Schagen, I., Haynes, J., Cusworth, L., White, R., & Paola, R. (2000). Arts education in secondary schools: Effects and effectiveness. National Foundation for Educational Research.
• Kahveci, K. (2002). Algı ve bilinç üzerine [On perception and consciousness]. Fen-Edebiyat Fakültesi, Edebiyat Bilimleri Araştırma Dergisi, 5, 119–134.
• Kazımlı, A. (2024). Müzik çalışmalarının çocukların sosyal gelişimine etkisi [The effect of music studies on the social development of children]. International Social Sciences Studies Journal, 10(9), 1522-1530. https://doi.org/10.5281/zenodo.13841818
• Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.
• Lakoff, G., & Johnson, M. (1999). Philosophy in the flesh: The embodied mind and its challenge to Western thought. Basic Books.
• Marshall, C., & Rossman, G. B. (2014). Designing qualitative research. Sage.
• Miendlarzewska, E. A., & Trost, W. J. (2014). How musical training affects cognitive development: Rhythm, reward and other modulating variables. Frontiers in Neuroscience, 7, 279. https://doi.org/10.3389/fnins.2013.00279
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2021). Nitel veri analizi [Qualitative data analysis]. Pegem Akademi.
• Perry, C., & Cooper, M. (2001). Metaphors are good mirrors: Reflecting on change for teacher educators. Reflective Practice, 2(1), 41–52.
• Pirim, B., Pektaş, S., & Göktaş, G. (2023). “Müzik… gibidir”: Bilim ve Sanat Merkezi öğrencilerinin metaforik algıları ["Music is like...": Metaphorical perceptions of Science and Art Center students]. Karadeniz 11th International Conference on Social Sciences, Academy Global Publishing House, 64–67.
• Ritter, S. M., & Ferguson, S. (2017). Happy creativity: Listening to happy music facilitates divergent thinking. PLOS ONE, 12(9), e0182210. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0182210
• Rodwin, A. H., Shimizu, R., Travis, R. Jr., James, K. J., Banya, M., & Munson, M. R. (2022). A systematic review of music‑based interventions to improve treatment engagement and mental health outcomes for adolescents and young adults. Child and Adolescent Social Work Journal, 40(4), 537–566. https://doi.org/10.1007/s10560-022-00893-x
• Román-Caballero, R., Arnedo, M., Triviño, M., & Lupiáñez, J. (2018). Musical practice as an enhancer of cognitive function in healthy aging—A systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 13(11), e0207957. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0207957
• Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi [An analysis of the perceptions of entry-level teacher candidates regarding the concept of teacher through metaphor analysis]. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131–155.
• Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar [Metaphors about school]. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55(55), 459–496.
• Saraçoğlu, H., & Demirbatır, R. E. (2024). 11-15 yaş grubu öğrencilerin beden perküsyonuna ilişkin metaforik algılarının incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(2), 394–423. https://doi.org/10.19171/uefad.1326636
• Schäfer, T., Sedlmeier, P., Städtler, C., & Huron, D. (2013). The psychological functions of music listening. Frontiers in Psychology, 4, 511. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2013.00511
• Schmitt, R. (2005). Systematic metaphor analysis as a method of qualitative research. The Qualitative Report, 10(2), 358–394.
• Tez, İ., & Aydıner-Uygun, M. (2016). Ortaokul öğrencilerinin müzik dersi ve müzik öğretmenine ilişkin algılarının metaforik analizi [A metaphorical analysis of middle school students' perceptions of music class and music teacher]. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 415–453.
• Tutkun, U. (2023). Gelişim dönemlerinde müziğin çocuklar üzerindeki etkileri [The effects of music on children in developmental stages]. Okul Yönetimi, 3(1), 23-31.
• Uçan, A. (1996). Müzik eğitimi: Müzik eğitimi: Temel kavramlar–ilkeler–yaklaşımlar [Music education: Basic concepts–principles–approaches] (2nd ed.). Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
• Uludağ, G., & Erkan, N. S. (2023). Okul dışı öğrenme ortamlarında etkinlikler içeren fen eğitimi programının 60-72 aylık çocukların bilimsel süreç becerilerine etkisi [The effect of a science education program with activities in out-of-school learning environments on the scientific process skills of 60-72 month-old children]. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(1), 52-77. doi:10.16986/HUJE.2020064760
• Uluğbay, S. (2013). Müzik eğitiminin çocuk zekâsına olan etkileri [The effects of music education on child intelligence]. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 1025-1034.
• Uzun, F., & Bolat, Y. (2023). Program dışı etkinliklerin öğrenci gelişimine etkisi [The effect of extracurricular activities on student development]. Harran Maarif Dergisi, 8 (1), 14-35. doi: 10.22596/hej.1244118
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2003). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences]. Seçkin Yayıncılık.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences] (10th ed.). Seçkin Yayıncılık.
• Yob, I. M. (2003). Thinking constructively with metaphors. Studies in Philosophy and Education, 22(2), 127–138.