BAĞLAMA İCRASINDA İKİ EKOLÜN KARŞILAŞTIRILMASI: TALİP ÖZKAN/ÇETİN AKDENİZ ÖRNEĞİ “YAĞAR YAĞMUR YER YAŞ OLUR”

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 3207 - 3227, 31.12.2025

Mehmet Kürşad Türkay

https://doi.org/10.51576/ymd.1808361

Öz

ÖZ
Bağlama icrası, Türk halk müziği geleneği içinde hem bölgesel tavırların hem de bireysel yorumların etkisiyle biçimlenen zengin bir ifade alanıdır. Bu çalışmada, bağlama icrasında farklı dönem ve anlayışları temsil eden iki önemli sanatçı, Talip Özkan ve Çetin Akdeniz’in icra yaklaşımları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırma, Denizli/Tavas yöresine ait “Yağar Yağmur Yer Yaş Olur” adlı ağır zeybek örneği üzerinden yürütülmüş; her iki sanatçının kayıtları notaya alınarak teknik ve üslup bakımından analiz edilmiştir. Bulgulara göre Talip Özkan’ın icrasında serbest ritmik yapı, duygusal anlatım, uzun yaylı tezene kullanımı ve melodik akışta süreklilik öne çıkarken; Çetin Akdeniz’in icrasında belirgin metrik düzen, hızlı parmak geçişleri, güçlü tezene vuruşları ve virtüözite temelli teknik bir yaklaşım hâkimdir. Özkan geleneksel üslubun duygusal ve anlatı merkezli yönünü korurken, Akdeniz modern icra anlayışını teknik beceriyle bütünleştirmiştir. Bu bağlamda çalışma, bağlama icrasında geleneksel ve çağdaş icra biçimlerinin bir arada var olma dinamiklerini ortaya koyarak, icra analizleri ve performans pedagojisi açısından önemli sonuçlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Bağlama , icra , Talip Özkan , Çetin Akdeniz , zeybek , müzikal analiz

A COMPARISON OF TWO SCHOOLS IN BAĞLAMA PERFORMANCE: THE EXAMPLE OF TALİP ÖZKAN/ÇETİN AKDENİZ “YAGAR YAGMUR, YER YAS OLUR”

Öz

ABSTRACT
Bağlama performance within Turkish folk music tradition has evolved through the interaction of regional styles and individual interpretations, resulting in a rich diversity of expression. This study comparatively examines two prominent bağlama performers representing different periods and performance approaches: Talip Özkan and Çetin Akdeniz. The research focuses on the heavy zeybek “Yağar Yağmur Yer Yaş Olur” from the Denizli/Tavas region. Performances by both artists were transcribed and analyzed in terms of technical and stylistic characteristics. Findings reveal that Talip Özkan’s performance is characterized by a flexible rhythmic structure, emotional expressiveness, smooth and continuous phrasing, and nuanced tezene (plectrum) technique, while Çetin Akdeniz’s style emphasizes rhythmic precision, fast finger transitions, sharp tezene strokes, and virtuosic execution. Özkan maintains the emotional depth and narrative essence of the traditional style, whereas Akdeniz integrates modern technical mastery and clarity. Thus, the study highlights the coexistence of traditional and contemporary performance paradigms within bağlama practice. The comparative analysis contributes to understanding stylistic evolution in Turkish folk music performance and provides valuable insights for pedagogy and performance interpretation.

Anahtar Kelimeler

Baglama , performance , Talip Özkan , Çetin Akdeniz , zeybek , musical analysis

Kaynakça

• Aksak, S. (2014). Kemanda Sol El ve Vibrato Tekniğinin Metodik Örneklere Dayanarak İncelenmesi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Büyükaksoy, F. (1997). Keman Öğretiminde İlkeler ve Yöntemler, Armoni Ltd. Şti. Ankara.
• Erkan, T. (2015). MÜZİK TÜRÜ OLARAK ZEYBEK (İZMİR-TORBALI ÖRNEĞİ. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi(48), 285-297.
• Oktan, H., Y. (2007). Zeybek Oyunlarına Eşlik Eden Çalgı Takımları. İzmir: Ege Üniversitesi, Devlet Türk Müziği Konservatuvarı Dergisi.
• Özbilgin, M. (2003). Zeybeklik Kurumu ve Zeybek Oyunları. İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Özdemir, Ö. (2008). Talip Özkan’ın Sanatçı Kişiliği ve Ege Bölgesine Kazandırdığı Zeybek Eserlerinin Müzikal Analizi. İstanbul: Haliç Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.