UNTERSUCHUNG DES MUSİKUNTERRİCHTS AN GRUND- UND WEİTERFÜHRENDEN SCHULEN İM HİNBLİCK AUF GRUNDWERTE

Öz

ZUSAMMENFASSUNG Im Rahmen der Lehrplanreform des Ministeriums für Nationale Bildung und des Bildungs- und Ausbildungsamtes im Schuljahr 2017/18 wurden Werte in den Lehrplan aller Kurse integriert und in zehn Grundwerte unterteilt: „Gerechtigkeit, Freundschaft, Ehrlichkeit, Selbstbeherrschung, Geduld, Respekt, Liebe, Verantwortung, Patriotismus und Hilfsbereitschaft“. Ziel dieser Studie ist es, die Einbindung und Verteilung dieser zehn Grundwerte in die Inhalte und Lernziele der einzelnen Unterrichtseinheiten des Musiklehrplans für die Primarstufe (Klassen 1–8) und die Sekundarstufe (Klassen 9–12) zu ermitteln. Die Untersuchung erfolgte mittels Dokumentenanalyse, einem qualitativen Forschungsansatz. Erläuterungen zu den Inhalten und Lernzielen der einzelnen Unterrichtseinheiten im Musiklehrplan der Primarstufe (Klassen 1–8) und der Sekundarstufe (Klassen 9–12) wurden im Kontext der zehn Grundwerte analysiert. Die erhobenen Daten wurden deskriptiv-analytisch ausgewertet und tabellarisch dargestellt. Die Untersuchung ergab, dass alle zehn Kernwerte in den Lehrplanüberschriften hervorgehoben wurden, wobei „Verantwortung“ den größten Anteil ausmachte. Im Musiklehrplan war „Verantwortung“ ebenfalls der wichtigste Wert, während die Werte „Gerechtigkeit“ und „Ehrlichkeit“ nicht berücksichtigt wurden.

Anahtar Kelimeler

• Werte
• Grundwerte
• Werteerziehung
• Musiklehrplan
• Musikunterricht

İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM MÜZİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

ÖZ Değerler, Millî Eğitim Bakanlığı’nın ve Talim Terbiye Kurulu’nun 2017-2018 eğitim öğretim yılında müfredat yenileme çalışmaları kapsamında tüm derslerin öğretim programlarına 10 kök değer “Adalet, Dostluk, Dürüstlük, Öz denetim, Sabır, Saygı, Sevgi, Sorumluluk, Vatanseverlik, yardımseverlik” şeklinde sınıflandırılarak dahil edilmiştir. Bu çalışmada ilköğretim (1-8. Sınıflar) ve ortaöğretim (9-12. Sınıflar) Müzik Dersi Öğretim Programı’nı oluşturan başlıkların içeriğinde ve program kazanımlarında 10 kök değere yer verilme durumunun ve dağılımının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. İlköğretim (1-8. Sınıflar) ve ortaöğretim (9-12. Sınıflar) Müzik Öğretim Programı’nda yer alan başlıkların içerikleri ve kazanımlarına ilişkin açıklamalar 10 kök değer çerçevesinde incelenmiştir. İncelenen veriler betimsel analiz tekniği ile analiz edilip tablolarla görselleştirilerek sunulmuştur. Araştırma sonucunda öğretim programının başlıklarının içeriğinde 10 kök değerin tamamına vurgu yapıldığı, en çok vurgu yapılan değer ifadesinin ise “Sorumluluk” olduğu anlaşılmıştır. Müzik Öğretim Programı’nda yer alan kazanımlarda ise en fazla “Sorumluluk” değer ifadesine vurgu yapıldığı ancak “Adalet” ve “Dürüstlük” değer ifadelerine hiç yer verilmediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• değerler
• kök değerler
• değerler eğitimi
• müzik öğretim programı
• müzik dersi

EXAMİNİNG PRİMARY AND SECONDARY SCHOOL MUSİC COURSE CURRİCULUM İN TERMS OF ROOT VALUES

Öz

ABSTRACT Values were included in the curriculum of all courses within the scope of the curriculum renewal studies of the Ministry of National Education and the Board of Education in the 2017-2018 academic year, classified as 10 root values “Justice, Friendship, Honesty, Self-control, Patience, Respect, Love, Responsibility, Patriotism, Helpfulness”. This list aims to identify the areas and events where the 10 root values are included in the content of the title of the primary school (grade 1-8) and secondary school (grade 9-12) Music Lesson Curriculum and in the program's portables. In this study, the complementary analysis method, a qualitative research aid, was used. The explanations regarding the content and usability of the titles in the primary school (grade 1-8) and secondary school (grade 9-12) Music Curriculum have a 10-root value framework. The analyzed data were analyzed using a descriptive analysis approach and presented visually in tables. As a result, it was seen that the content of the program titles emphasized all 10 root values and the most emphasized value section was "Responsibility". It has been observed that the most emphasized value in the Music Lesson Curriculum is the value expression of “Responsibility”, but the value expressions of “Justice” and “Honesty” are not included at all.

Anahtar Kelimeler

• values
• core values
• values education
• music curriculum
• music class

Kaynakça

1. Akarsu, S. (2017). Müzik Öğretim Programının Öğrenciye Kazandırılması Hedeflenen Değerler Açısından İncelenmesi. VII. Uluslararası Marsyas Kültür, Sanat ve Müzik Sempozyumu içinde (258-266. ss.). Afyonkarahisar.
2. Atalay, A. N. (2023). Ortaokul 5, 6, 7, 8. sınıf müzik ders kitaplarındaki türkülerin değerler eğitimi açısından incelenmesi ve öneriler. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
3. Bakırcıoğlu, R. (2016). Ansiklopedik eğitim ve psikoloji sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık.
4. Bal, H. (2016). Nitel araştırma yöntem ve teknikleri (uygulamalı-örnekli). Bursa: Sentez Yayıncılık.
5. Bozkurt, E. (2019). Karakter Eğitimi ve Değerler Eğitimi ile İlgili Temel Kavramlar. B. Özer. (Ed.), Karakter ve Değerler Eğitimi içinde (1-26). Pegem Akademi Yayıncılık.
6. Çekin, A. (2012). Değer açısından ilköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersi kazanımları: Bir içerik analizi. Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 12(2), 105-119. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/52245
7. Duran, M. ve Solak, E. (2018). Hayat Bilgisi dersi 1. sınıf öğretim programındaki kazanımların değerler açısından incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 13(19), 1345-1360. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13873
8. Erkan, S., & Çoban, A. (2018). Değerler Açısından Tarih Öğretim Programları ve Ders Kitaplarının İncelenmesi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 7(21), 771-789. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/660680

9. Esemen, A. (2020). Hayat Bilgisi öğretim programı kazanımlarının kök değerler ile ilişkisinin değerlendirilmesi. Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(1), 16-29. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1169701
10. Genç, S. (2018). Görsel sanatlar eğitiminde kök değerler. Turkish Studies. Educational Sciences, 13(11), 543-560. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13430
11. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (5. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
12. Gökmen, N. (2022). İlkokul müzik ders kitaplarının 2018 yılı öğretim programında yer alan değerler bakımından incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çankırı Karatekin Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Çankırı.
13. Güler, T. (2024). Barış Manço’nun şarkılarının müziksel analizi ve değerler eğitimi kapsamında incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
14. Karataş, A. (2023). Erzurum türkülerin ortaöğretim müzik dersinde değerler eğitimi kapsamında kullanılabilirliğinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Erzurum.
15. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018a). İlköğretim Müzik Dersi (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Öğretim Programı. (Erişim adresi: https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018129173048695-1-8%20M%C3%BCzik%20%C3%96%C4%9Fretim%20Program%C4%B1%2020180123.pdf), (Erişim tarihi: 01.07.2025).
16. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018b). Ortaöğretim Müzik Dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı. (Erişim adresi: https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201821152226520-9-12-M%C3%BCzik%20%C3%96%C4%9Fretim%20Program%C4%B1%2020180121.pdf), (Erişim tarihi: 01.07.2025).
17. Nart, S. (2024). Kültürel değerlerin aktarımında müzik eğitimi ve değerler eğitiminin birbirine etkisi ve katkıları. The Journal of Academic Social Science Studies, 8(61), 77-89. https://dx.doi.org/10.9761/JASSS7223
18. Öngören, H. (2024). Sosyal bilgiler öğretim programlarının değerler açısından karşılaştırılması. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(26), 172-190. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4266637
19. Özdemir, K. (2017). Tarih dersi öğretim programinin değerler eğitimi açisindan incelenmesi. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 2(4), 240-257. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/398438
20. Sünney, F. H. (2019). Eğitim Felsefesi ve Hedefleri Yönünden Karakter ve Değer Eğitimi. Kağan M. ve Yılmaz N. (Ed.), Karakter ve Değer Eğitimi içinde (175-186). Pegem Akademi Yayıncılık
21. Tahiroğlu, R. ve Tay, B. (2020). Değerler ve Değerler Eğitimi. A. Oğuz Namdar (Ed.), İlkokulda Drama ile Değerler Eğitimi Uygulamaları içinde (1-44. ss.). Pegem Akdemi Yayıncılık.
22. Yaşaroğlu, C. (2013). Hayat Bilgisi dersi kazanımlarının değerler eğitimi açısından incelenmesi. Journal of Turkish Studies, 8(7), 849-858. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4838
23. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.