COVID-19 HASTALIĞININ KARDİYOVASKÜLER SİSTEME ETKİLERİ

Öz

Aralık 2019'da, Çin'in Wuhan bölgesinde başlayan ve ciddi akut solunum sendromu koronavirüs-2 (SARSCoV-2) adı verilen yeni bir koronavirüsün neden olduğu bir pnömoni salgını, tüm dünyaya yayıldı. SARSCoV-2 diye adlandırılan bu yeni koronavirüsün yaptığı salgın hastalığa dünya sağlık örgütü tarafından COVID-19 adı verildi. Başlıca solunum sistemini tutan bu viral hastalık kardiyovasküler sistemi de etkilemektedir. COVID-19 hastalığının akut koroner sendromlar, stent trombozu, miyokart hasarı, miyokardit, perikardit, kalp yetmezliği, aritmiler, venöz tromboembolizm ve kompleks mikrovasküler patolojiler gibi dolaylı ve dolaysız bir çok kardiyovasküler komplikasyonlara neden olmaktadır. Solunum sistemi tutulmadan sadece kardiyak tutulum bile görülmektedir. Bu hastalık, SARS-CoV-2'nin başak proteinin anjitotensin dönüştürücü enzim-2’e bağlanmasıyla başlar. Miyokart ve damar endotel hücrelerinde bolca bulunan anjitotensin dönüştürücü enzim-2’nin virüsün hücrelere giriş yeri olması nedeniyle virüs tarafından miyositlerin ve endotel hücrelerinin invazyonunun direkt kardiyak tutulumun sebebi olması muhtemeldir. COVID-19 olgularında venöz tromboembolizm insidansı yüksek olduğundan, profilaktik ve terapötik amaçlarla antikoagülan tedavi de önerilmektedir. SARS-CoV-2, miyokardiyal hasara neden olabilecek abartılı bir inflamatuar yanıtı tetikleyebilir. Bu durumda inflamasyonu hafifletmek için kortikosteroidlerin kullanılması önerilmiştir. COVID-19 vakalarında, hastalık düzelmiş olsa bile kalıcı kardiyovasküler komplikasyonlar görülmüştür. Bu nedenle bu viral hastalığa karşı profilaktik tedbirlerin alınması hayati önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Kardiyovasküler sistem
• Venöz tromboembolizm

CARDIOVASCULAR SYSTEM IMPLICATIONS OF COVID-19 DISEASE

Öz

In December 2019, a pneumonia outbreak caused by a novel coronavirus called severe acute respiratory syndrome coronavirus-2 (SARS-CoV-2) that started in Wuhan, China, spread worldwide. The outbreak caused by this new coronavirus, called SARS-CoV-2, was named COVID-19 by the world health organization. This viral disease, which mainly affects the respiratory system, also affects the cardiovascular system. COVID-19 disease causes many indirect and direct cardiovascular complications such as acute coronary syndromes, stent thrombosis, myocardial damage, myocarditis, pericarditis, heart failure, arrhythmias, venous thromboembolism and complex microvascular pathologies. Even cardiac involvement is also seen without respiratory system involvement. This disease begins with the binding of the spike protein of SARS-CoV-2 to angitotensin converting enzyme2. Since angitotensin converting enzyme-2, which is abundant in myocardial and vascular endothelial cells, is the entry point of the virus into cells, invasion of myocytes and endothelial cells by the virus is likely to be the cause of direct cardiac involvement. Since the incidence of venous thromboembolism is high in COVID19 cases, anticoagulant therapy is also recommended for prophylactic and therapeutic purposes. SARS-CoV-2 can trigger an exaggerated inflammatory response that can cause myocardial damage. In this situation, the use of corticosteroids has been suggested to relieve inflammation. In COVID-19 cases, persistent cardiovascular complications have been seen, even if the disease has improved. Therefore, it is vital to take prophylactic measures against this viral disease.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Cardiovascular complication
• Venous thromboembolism

Kaynakça

1. Referans1 Mattiuzzi C, Lippi G. Which lessons shall we learn from the 2019 novel coronavirus outbreak? Ann Transl Med. 2020;8(3):48.