TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİNDE YAŞLI BAKIMI VE KARŞILAŞILAN SORUNLAR

Öz

İnsan sağlığına zarar veren etmenlerin ortadan kaldırılması, hastalıkların tanı ve tedavisi, bedensel ve ruhsal becerilerin kaybedilmesi ya da azalması durumunda bunların yeniden yerine getirilmesi konusundaki tıbbi bakım faaliyetleri sağlık hizmetlerini oluşturmaktadır. Tüm dünyada, teknolojideki gelişmelere paralel olarak sağlık alanında da gelişmeler yaşanmış ve bunun sonucunda bebek ölümleri azalarak, doğumda beklenen yaşam süresinde artış olmuştur. Dolayısıyla yaşlı nüfus artmıştır. Yaşlanma ile beyin performansında azalma, diyabet, kronik kalp hastalığı, görme bozuklukları, kanser türleri, iskelet sistemi değişiklikleri, yürürken kararsızlık gibi fiziksel ve zihinsel değişikliklerin yaygınlığı artmaktadır. Hastalar ve aileleri için bir ömür boyu erişilebilir ön cephe hizmeti olan temel sağlık hizmetleri, artan yaşlı nüfus ile yaşlılar tarafından daha sık kullanılır hale gelmiştir. Yaşlanma, heterojen ve karmaşık bir süreçtir. Yaşlanmaya bağlı değişikliklerle kronik hastalıklara bağlı değişiklikleri ayırt etmek hatalı tanıları, gereksiz test ve tedavileri önlemek için son derece önemlidir. Yaşlanmayla ilişkili sorunların büyüklüğü, insanların yaşamın son yıllarında ne kadar sağlıklı, hasta ya da başkalarına bağımlı olacağını etkilemektedir. Etkin bir değerlendirme ve bakımın verilmesinin yaşlının yaşam kalitesi üzerine olumlu katkıları olacaktır. Sağlıklı bir yaşlanma için temel sağlık hizmetlerinde verilen yaşlı bakımı son derece önemlidir. Bu derlemede birinci basamakta yaşlı bakımının önemi ve karşılaşılan sorunlar ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yaşlı sağlığı
• Temel sağlık hizmetleri
• Geriatrik değerlendirme

GERIATRIC CARE IN PRIMARY HEALTH CARE SERVICES AND PROBLEMS THAT ARE ENCOUNTERED

Öz

Elimination of factors that harm human health, diagnosis and treatment of diseases in case of loss or reduction of physical and mental abilities, medical care activities for their regain constitute health services. In the whole world, in parallel to the developments in technology, developments have also been experienced in the field of health, and as a result of this, infant deaths have decreased, and there has been an increase in the expected lifespan at birth. With ageing, the prevalence of physical and mental changes such as reduction in the brain’s performance, diabetes, chronic heart disease, sight problems, cancer types, skeletal system changes and undecidedness while walking increases. Primary healthcare services, which are a frontline service that is accessible for life for patients and their families, has become more frequently used by the elderly with the increased population of the elderly. Ageing is a heterogeneous and complicated process. It is extremely important to distinguish changes due to aging and changes due to chronic diseases in order to prevent misdiagnosis, unnecessary examination and treatment. The magnitude of aging-related problems affects how healthy, sick, or dependent people become in the final years of their lives. Provision of effective assessment and care will have positive contributions to the quality of life of the elderly patient. For healthy ageing, the geriatric care that is provided at primary healthcare services is highly important. This review discussed the importance of geriatric care on the primary healthcare level and problems that are encountered.

Anahtar Kelimeler

• Elderly health
• Primary health care services
• Geriatric evaluation

Kaynakça

1. Referans1 Gençoğlu P. Türkiye’de illerin gelişmişlik düzeyi dikkate alınarak sağlık hizmetlerinin kümeleme analizi aracılığıyla değerlendirilmesi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 2018;(52):301-24