Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışma, ergenlerde zorbalık ve siber zorbalığı etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak
gerçekleştirilmiştir.
Yöntem: Çalışma, ilköğretim ve ortaöğretim 7-12. sınıflarda öğrenim gören 12-17 yaş arası 544 ergen ile yapılmıştır.
Çalışmanın verileri, Tanıtıcı Özellikler Formu ve Ergenler İçin Zorbalık ve Siber Zorbalık Ölçeği (ZSÖ-E) ile toplanmıştır.
Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, frekans, yüzde, minimum, maximum),
Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Ergenlerin fiziksel, sözel, ilişkisel ve siber zorbalığa maruz kalma ve zorbalık uygulama oranlarının %5-17
arasında değiştiği belirlenmiştir. Ergenlerde, erkeklerin (fiziksel: p≤0.001, ilişkisel: p=0.003), 7-9. sınıfta okuyanların
(fiziksel: p≤0.001, sözel: p≤0.001, ilişkisel: p=0.041, siber: p=0.008), kendini okulda güvende hissetmeyenlerin (p≤0.001),
ebeveynleri ceza verenlerin (p≤0.001) ve akademik başarısı düşük olanların (fiziksel: p=0.003, sözel: p=0.004, ilişkisel:
p=0.018) daha fazla zorbalığa maruz kaldığı ve erkeklerin (fiziksel: p≤0.001, sözel: p=0.005, ilişkisel: p=0.006, siber:
p≤0.001), 7-9. sınıfta okuyanların (fiziksel: p=0.005, sözel: p=0.004, siber: p=0.021), ebeveynleri ceza verenlerin (fiziksel:
p=0.009, sözel: p≤0.001) ve akademik başarısı düşük olanların (fiziksel: p=0.010, ilişkisel: p=0.008, siber: p≤0.001) daha
fazla zorbalık uyguladıkları saptanmıştır.
Sonuç: Ergenlerin fiziksel, sözel, ilişkisel ve siber zorbalığa maruz kalma ve zorbalık uygulama oranlarının %5.0’dan yüksek
olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan ergenlerde, erkeklerin, 7-9. sınıfta okuyanların, ebeveynleri ceza verenlerin ve
akademik başarısı düşük olanların daha fazla zorbalığa maruz kaldığı ve zorbalık uyguladıkları saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Zorbalık, Siber Zorbalık, Ergen, Hemşirelik
gerçekleştirilmiştir.
Yöntem: Çalışma, ilköğretim ve ortaöğretim 7-12. sınıflarda öğrenim gören 12-17 yaş arası 544 ergen ile yapılmıştır.
Çalışmanın verileri, Tanıtıcı Özellikler Formu ve Ergenler İçin Zorbalık ve Siber Zorbalık Ölçeği (ZSÖ-E) ile toplanmıştır.
Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, frekans, yüzde, minimum, maximum),
Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Ergenlerin fiziksel, sözel, ilişkisel ve siber zorbalığa maruz kalma ve zorbalık uygulama oranlarının %5-17
arasında değiştiği belirlenmiştir. Ergenlerde, erkeklerin (fiziksel: p≤0.001, ilişkisel: p=0.003), 7-9. sınıfta okuyanların
(fiziksel: p≤0.001, sözel: p≤0.001, ilişkisel: p=0.041, siber: p=0.008), kendini okulda güvende hissetmeyenlerin (p≤0.001),
ebeveynleri ceza verenlerin (p≤0.001) ve akademik başarısı düşük olanların (fiziksel: p=0.003, sözel: p=0.004, ilişkisel:
p=0.018) daha fazla zorbalığa maruz kaldığı ve erkeklerin (fiziksel: p≤0.001, sözel: p=0.005, ilişkisel: p=0.006, siber:
p≤0.001), 7-9. sınıfta okuyanların (fiziksel: p=0.005, sözel: p=0.004, siber: p=0.021), ebeveynleri ceza verenlerin (fiziksel:
p=0.009, sözel: p≤0.001) ve akademik başarısı düşük olanların (fiziksel: p=0.010, ilişkisel: p=0.008, siber: p≤0.001) daha
fazla zorbalık uyguladıkları saptanmıştır.
Sonuç: Ergenlerin fiziksel, sözel, ilişkisel ve siber zorbalığa maruz kalma ve zorbalık uygulama oranlarının %5.0’dan yüksek
olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan ergenlerde, erkeklerin, 7-9. sınıfta okuyanların, ebeveynleri ceza verenlerin ve
akademik başarısı düşük olanların daha fazla zorbalığa maruz kaldığı ve zorbalık uyguladıkları saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Zorbalık, Siber Zorbalık, Ergen, Hemşirelik
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Hausman DM. What Is Cancer? Perspect Biol Med, 2019;62(4):778-784.
- 2. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Türkiye kanser istatistikleri 2017. Ankara,2021. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanserdb/istatistik/Turkiye_Kanser_Istatistikleri_2017.pdf Erişim: 25.12.2021
- 3. Wild CP, Weiderpass E, Stewart BW. World Cancer Report Cancer Research for Cancer Prevention. WHO-IARC, 2020.
- 4. Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, Bray F. Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries. CA Cancer J Clin, 2021;71(3):209-249.
- 5. Yılmaz M. Yazgı Z. G. Onkoloji Hastalarının Yaşadığı Psikososyal Sorunlarla Baş Etmesinde Hemşirenin Rolü. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2020;4(1):60-70.
- 6. Karakartal D. Kanser Hastalarının Yaşadıkları Psiko-Sosyal Sorunların İncelenmesi. International Journal of Humanities and Education, 2018; 49-62
- 7. Körükcü Ö. Bazı Yaşamsal Geçişler Zordur. Jinekolojik Kanser Tanısı Almak Gibi. ACU Sağlık Bil Dergisi,, 2018; 9(3):248-2
- 8. Ülger E, Alacacıoğlu A, Gülseren AŞ, Zencir G, Demir L, Tarhan MO. Kanserde Psikososyal Sorunlar ve Psikososyal Onkolojinin Önemi. DEÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 2014;28(2):85-92.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
9 Ağustos 2022
Gönderilme Tarihi
6 Mart 2022
Kabul Tarihi
7 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 2
APA
Nazik, E., & Çakır, F. (2022). Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(2), 117-129. https://izlik.org/JA47HS76DX
AMA
1.Nazik E, Çakır F. Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2022;3(2):117-129. https://izlik.org/JA47HS76DX
Chicago
Nazik, Evşen, ve Fadime Çakır. 2022. “Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 3 (2): 117-29. https://izlik.org/JA47HS76DX.
EndNote
Nazik E, Çakır F (01 Ağustos 2022) Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 3 2 117–129.
IEEE
[1]E. Nazik ve F. Çakır, “Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi”, YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 3, sy 2, ss. 117–129, Ağu. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47HS76DX
ISNAD
Nazik, Evşen - Çakır, Fadime. “Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 3/2 (01 Ağustos 2022): 117-129. https://izlik.org/JA47HS76DX.
JAMA
1.Nazik E, Çakır F. Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2022;3:117–129.
MLA
Nazik, Evşen, ve Fadime Çakır. “Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 3, sy 2, Ağustos 2022, ss. 117-29, https://izlik.org/JA47HS76DX.
Vancouver
1.Evşen Nazik, Fadime Çakır. Jinekolojik Kanserli Hastaların Yaşam Kalitelerinin Belirlenmesi. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Ağustos 2022;3(2):117-29. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47HS76DX