EN
TR
Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme
Öz
Palyatif bakım ünitelerinde yatan hastalarda ağrı şiddetini azaltmak için müzik terapi farmakolojik yöntemlere ek olarak kullanılan tamamlayıcı ve bütünleşik uygulamalardan biridir. Müziğin palyatif bakım hastalarında ağrı şiddeti üzerine etkisini değerlendiren bu sistematik derlemede, bu konuda yapılmış birbirinden bağımsız çalışmaların sonuçları birleştirilen araştırma bulguları ile değerlendirilmiştir.
Derlemede; Ovid, Cochrane Library, Pub Med, CINAHL, Science Direct veri tabanlarında Ocak 2015-Aralık 2021 tarihleri arasında İngilizce yayınlanmış randomize kontrollü çalışmalar üzerinden literatür taranmıştır. Taramalar ve kopyalarını ayırmak için EndNote (EndNote X8) programı kullanılmıştır. Kalite değerlendirmesi iki bağımsız araştırmacı tarafından yapılmış ve Joanna Briggs Institute (JBI) kalite değerlendirme ölçeği ve PRISMA akış şemasına göre hazırlanmıştır.
Tarama sonucunda palyatif bakımda müzik terapinin ağrı üzerine etkisini inceleyen beş randomize kontrollü çalışma elde edilmiştir. Dahil edilen çalışmaların örneklem sayısı 48-84 arasındadır. Üç çalışmanın canlı enstrümantal müzik dinletisi, iki çalışmanın da kayıttan mp3 çalar ile (kulaklıkla) yapıldığı dikkati çekmektedir. Çalışmalardan üçünün Visual Analog Skala (VAS) ile birinin McGill ağrı anketi ile birinde de kalp hızı ve kan hacmi parametreleri üzerine sempatik sistem aktivasyonu ile ağrı değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmaların tamamına yakınında müzik uygulamasının palyatif bakım hastalarında ağrı şiddetini azaltmada olumlu ve anlamlı etkiye sahip olduğu görülmüştür. Çalışma sonucunda Müzik terapinin elde edilen veriler ışığında müzik uygulamalarının ağrı şiddetine etkisini araştıran iyi planlanmış daha fazla randomize kontrollü çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kara D. Innovation in nursing practices. New Trends and Issues Proceedings on Advances in Pure and Applied Sciences, 2016; (7), 170-174.
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Definition of palliative care. WHO definition of palliative care. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/palliative care, 2014; Erişim Tarihi:22.03.2022
- Çam F. İç hastalıkları hemşireliğinde yenilikçi yaklaşımlar. TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi, 2021; 1(2), 85-101.
- Aslan Ş. ve Özen M Y. Multidisipliner Bir Ekip Çalışması: Kanser hastalarında yaşamın son döneminde bakım. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2019; (5), 191-196. https://dergipark.org.tr/en/pub/anemon/issue/49358/457788
- Akça N., Yaldıran D., & Sakar D. D. Palyatif bakım hastalarının tamamlayıcı ve bütünleşik terapileri ağrı yönetiminde kullanım durumları. Artuklu International Journal of Health Sciences, 2023; 3(2):137-142.
- Henson, LA, Maddocks M, Evans C, Davidson M, Hicks, S ve Higginson, IJ. Palliative care and the management of common distressing symptoms in advanced cancer: pain, breathlessness, nausea and vomiting, and fatigue. Journal of clinical oncology, 2020; 38(9), 905.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7082153/
- Uysal N, Şenel G, Karaca Ş, Kadıoğulları N, Koçak N ve Oğuz G. Palyatif bakım kliniğinde yatan hastalarda görülen semptomlar ve palyatif bakımın semptom kontrolüne etkisi. Ağrı, 2015; 27(2), 104-110. https://jag.journalagent.com/agri/pdfs/AGRI_27_2_104_110.pdf
- Wood H, Dickman A, Star A ve Boland J W. Updates in palliative care–overview and recent advancements in the pharmacological management of cancer pain. Clinical Medicine, 2018; 18(1), 17. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6330928/
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dahili Hastalıklar Hemşireliği
Bölüm
Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz
Yayımlanma Tarihi
21 Mart 2025
Gönderilme Tarihi
12 Mart 2024
Kabul Tarihi
31 Ekim 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 1
APA
Yaldıran, D., & Akça, N. (2025). Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(1), 147-160. https://izlik.org/JA83NG35GP
AMA
1.Yaldıran D, Akça N. Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2025;6(1):147-160. https://izlik.org/JA83NG35GP
Chicago
Yaldıran, Demet, ve Nazan Akça. 2025. “Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 (1): 147-60. https://izlik.org/JA83NG35GP.
EndNote
Yaldıran D, Akça N (01 Mart 2025) Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 1 147–160.
IEEE
[1]D. Yaldıran ve N. Akça, “Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme”, YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 1, ss. 147–160, Mar. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83NG35GP
ISNAD
Yaldıran, Demet - Akça, Nazan. “Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6/1 (01 Mart 2025): 147-160. https://izlik.org/JA83NG35GP.
JAMA
1.Yaldıran D, Akça N. Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2025;6:147–160.
MLA
Yaldıran, Demet, ve Nazan Akça. “Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 1, Mart 2025, ss. 147-60, https://izlik.org/JA83NG35GP.
Vancouver
1.Demet Yaldıran, Nazan Akça. Palyatif Bakım Hastalarının Ağrıyla Baş Etmesinde Müzik Uygulamalarının Rolü: Sistematik Derleme. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Mart 2025;6(1):147-60. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83NG35GP