Psikiyatri Kliniğinde Yatarak Tedavi Gören Hastaların Bakım Gereksinimleri: Nitel Bir Çalışma
Öz
Giriş: Psikiyatri kliniklerinde yatarak tedavi gören hastalar, hem fiziksel hem de psikososyal alanlarda çok boyutlu bakım gereksinimlerine sahiptir. Psikiyatrik bozuklukların karmaşıklığı, bakımın bireyselleştirilmesi ve aynı zamanda standartlaştırılması gerekliliği, bu gereksinimlerin doğru biçimde belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu durum, hemşirelik bakımının niteliği, hasta güvenliği ve bakım kalitesi açısından kritik önem taşımaktadır. Amaç: Bu araştırmanın amacı, psikiyatri kliniğinde yatarak tedavi gören hastaların bakım gereksinimlerini, psikiyatri hemşirelerinin görüşlerine dayalı olarak incelemektir. Yöntem: Bu çalışma, nitel, tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırma, Nisan–Haziran 2025 tarihleri arasında, kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak psikiyatri kliniklerinde bakım verme deneyimi olan 20 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış form aracılığı ile toplanmıştır. Görüşmeler, Zoom üzerinden gerçekleştirilmiş, ses ve görüntü kaydı alınarak çözümlenmiştir. Görüşmeler, tematik analiz yöntemi ile, tümdengelimsel (dedüktif) bir yaklaşım doğrultusunda analiz edilmiş, kodlar MaxQDA programına aktarılmıştır. Araştırma, Nitel Araştırmaların Raporlanmasına İlişkin Konsolide Kriterler’ine göre raporlanmıştır. Bulgular: Katılımcı görüşleri doğrultusunda dört ana tema ve on altı alt tema belirlenmiştir. “Fizyolojik yaşam” temasında hijyen, uyku, beslenme, boşaltım, hareket ve vital bulgular öne çıkmıştır. “Güvenlik” temasında kendine/çevresine zarar verme riski ve ilaç güvenliği; “psikososyal destek” temasında psikoterapötik müdahaleler, emosyonel destek, aile iş birliği ve iletişim; “tedavi süreci ve uyum” temasında ise tedaviye uyum, psiko-eğitim, taburculuk ve rol performansı yer almıştır. Ayrıca, hemşireler bakım gereksinimlerini belirlemede gözlem, görüşme, ilk değerlendirme ve multidisipliner vizitleri temel yöntemler olarak belirtmiş; bakımın iyileştirilmesine yönelik eğitim, standart protokoller, rehabilitasyon hizmetleri ve ekip iş birliğinin önemini vurgulamıştır. Sonuç: Araştırma, psikiyatri hemşireliğinde bakım gereksinimlerinin çok boyutlu olduğunu ve bütüncül yaklaşımların zorunluluğunu ortaya koymuştur. Bulgular, hasta merkezli bakımın güçlendirilmesi, multidisipliner iş birliği ve kanıta dayalı hemşirelik uygulamalarının önemini vurgulamaktadır. Gelecek araştırmalarda hasta ve hasta yakınlarının bakış açılarının da değerlendirilmesi önerilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- GBD 2019 Diseases and Injuries Collaborators. Global burden of 369 diseases and injuries in 204 countries and territories, 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet. 2020;396(10258):1204-22. doi:10.1016/S0140-6736(20)30925-9.
- World Health Organization. Mental disorders [Internet]. Geneva: WHO; 2022 [cited 2025 Sep 5]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-disorders
- Fonseca Barbosa J, Gama Marques J. The revolving door phenomenon in severe psychiatric disorders: a systematic review. Int J Soc Psychiatry. 2023;69(5):1075-89. doi:10.1177/00207640221143282.
- Ertem MY, Kececi A. Ego states of nurses working in psychiatric clinics according to transactional analysis theory. Pak J Med Sci. 2016;32(2):485-90. doi:10.12669/pjms.322.9426.
- Storch Jakobsen, A., Speyer, H., Nørgaard, H. C. B., Hjorthøj, C., Krogh, J., Mors, O., & Nordentoft, M. (2018). Associations between clinical and psychosocial factors and metabolic and cardiovascular risk factors in overweight patients with schizophrenia spectrum disorders – Baseline and two-years findings from the CHANGE trial. Schizophrenia Research, 199, 96–102. https://doi.org/10.1016/j.schres.2018.03.019.
- Verwijmeren D, Grootens KP. Shifting perspectives on the challenges of shared decision making in mental health care. Community Ment Health J. 2024;60(2):292-307.
- Whiting, D., Lichtenstein, P., & Fazel, S. (2021). Violence and mental disorders: A structured review of associations by individual diagnoses, risk factors, and risk assessment. The Lancet Psychiatry, 8(2), 150–161. https://doi.org/10.1016/S2215-0366(20)30262-5.
- Oexle, N., Waldmann, T., Staiger, T., Xu, Z., & Rüsch, N. (2018). Mental illness stigma and suicidality: The role of public and individual stigma. Epidemiology and Psychiatric Sciences, 27(2), 169–175. https://doi.org/10.1017/S2045796016000922.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelikte Yönetim, Ruh Sağlığı Hemşireliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
6 Eylül 2025
Kabul Tarihi
5 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1