Ebelik Öğrencilerinin Maneviyat Ve Manevi Bakım Algıları İle Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki

Öz

Giriş: Maneviyat ve manevi bakım, bireyin bütüncül sağlık gereksinimlerinin karşılanmasında önemli bir yer tutarken, sağlık profesyonellerinin etkili bakım sunabilmesi için problem çözme becerilerinin gelişmiş olması da büyük önem taşımaktadır. Amaç: Çalışmada ebelik öğrencilerinin maneviyat ve manevi bakım algıları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma kesitsel tanımlayıcı tipte olup örneklem belirleme yoluna gidilmeyerek evrenin tümüne ulaşılması hedeflenmiştir. Örneklemi 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminde bir üniversitenin Ebelik Bölümü’nde okuyan 240 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Maneviyat ve Manevi Bakım Dereceleme Ölçeği ve Problem Çözme Envanteri kullanılarak elde edilmiştir. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 20.10±1.46’dır. Öğrencilerin %53.3’ü manevi bakım kavramını daha önce duyduğunu, sadece %17.5’i manevi bakıma ilişkin bilgi aldığını belirtmiştir. Öğrencilerin tamamına yakını (%95.4) ebelerin bakım sırasında hastaların manevi bakım gereksinimlerine dikkat etmesi gerektiğini, %35.8’i uygulamada ebelerin hastaların manevi bakım gereksinimlerine dikkat ettiğini düşündüğünü ve %93.3’ü maneviyat eğitiminin önemli olduğunu belirtmiştir. Ebelik öğrencilerinin Maneviyat ve Manevi Bakım Dereceleme Ölçeği toplam puan ortalaması 60.05±7.91, PÇE toplam puan ortalaması 86.77±21.14’tür. Öğrencilerin problem çözme yaklaşım biçimlerinden olumlu olarak nitelendirilebilecek en fazla planlı yaklaşımı (9.72±3.38), olumsuz olarak nitelendirilebilecek en fazla aceleci yaklaşımı (30.11±7.48) kullandıkları saptanmıştır. Öğrencilerin maneviyat ve manevi bakım algıları ile problem çözme becerileri arasında negatif yönde ve çok zayıf bir ilişki olduğu (r=-0.107) fakat istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0.05) belirlenmiştir. Sonuç: Ebelik öğrencilerinin maneviyat ve manevi bakım algıları ile problem çözme becerileri arasında ilişki yoktur. Öğrencilerin manevi bakıma ve problem çözme becerisine ilişkin bilgi ve uygulamalarının lisans eğitimi öncesi ve sonrası eğitim ve uygulamaları ile geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ebelik
• Maneviyat
• Problem çözme
• Manevi bakım

Destekleyen Kurum

Çalışma yürütülürken hiçbir kurum ve kuruluştan destek sağlanmamıştır.

Etik Beyan

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan (2017-11/08, 08.11.2017) etik onay, çalışmanın yürütüldüğü üniversitenin ilgili Fakültenin Ebelik Bölümü’nden izin alınmıştır. Araştırma süreci, Helsinki Deklarasyonu ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir.

Teşekkür

Çalışmaya katılım gösteren tüm öğrencilere katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

THE RELATIONSHIP BETWEEN THE SPIRITUALITY AND SPIRITUAL CARE PERCEPTIONS OF MIDWIFERY STUDENTS AND THEIR PROBLEM-SOLVING SKILLS

Öz

problem-solving skills are essential for health professionals to provide effective care. Aim: This study aimed to determine the relationship between midwifery students’ perceptions of spirituality and spiritual care and their problem-solving skills. Methods: This descriptive cross-sectional study aimed to reach the entire population without selecting a sample. The study population consisted of 240 students enrolled in the Midwifery Department of a university during the 2017–2018 academic year fall semester. Data were collected using a Personal Information Form, the Spirituality and Spiritual Care Rating Scale, and the Problem Solving Inventory. Results: The mean age of the students was 20.10±1.46 years. While 53.3% of the students reported that they had previously heard of the concept of spiritual care, only 17.5% stated that they had received education about spiritual care. Almost all students (95.4%) indicated that midwives should pay attention to patients’ spiritual care needs during care, 35.8% thought that midwives paid attention to patients’ spiritual care needs in practice, and 93.3% stated that spirituality education is important. The mean total score of the Spirituality and Spiritual Care Rating Scale was 60.05±7.91, and the mean total score of the Problem Solving Inventory was 86.77±21.14. Among the problem-solving approaches, students most frequently used the planned approach (9.72±3.38), which is considered positive, and the hasty approach (30.11±7.48), which is considered negative. A negative and very weak correlation was found between students’ perceptions of spirituality and spiritual care and their problem-solving skills (r = −0.107); however, this relationship was not statistically significant (p > 0.05). Conclusion: No relationship was found between midwifery students’ perceptions of spirituality and spiritual care and their problem-solving skills. It is recommended that students’ knowledge and practices related to spiritual care and problem-solving skills be improved through educational and practical training before and during undergraduate education.

Anahtar Kelimeler

• Midwifery
• Problem solving
• Spirituality
• Spiritual care

Destekleyen Kurum

No support was received from any institution or organization during the conduct of the study.

Etik Beyan

Ethical approval was obtained from the Sivas Cumhuriyet University Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee (2017-11/08, 08.11.2017), and permission was obtained from the Midwifery Department of the relevant faculty of the university where the study was conducted. The research process was carried out in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki.

Teşekkür

We would like to thank all students who participated in the study for their contributions.

Kaynakça

1. Dağhan S. Nursing students’ perceptions of spirituality and spiritual care: An example of Turkey. J Relig Health 2018; 57(1):420–30.
2. Akın B, Yılmaz S. Ebelik öğrencilerinin maneviyat ve manevi bakımı algılama düzeylerinin belirlenmesi. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilim Dergisi 2020; 5(1):56–62. doi:10.5336/healthsci.2019-70550.
3. Kanger F. Hemşirelik öğrencilerinin manevi bakım dersi ve uygulamalarının manevi iyi oluşlarına etkisinin araştırılması. Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2025; 12(1):106–16. Available from: http://dergipark.gov.tr/sagakaderg
4. İnce SÇ, Akhan LU. Öğrenci hemşirelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin algıları. Hemşirelikte Eğitim Araştırma Dergisi 2016; 13(3):202–8.
5. Gönenç İM, Akkuzu G, Durdun Altın R, Möroy P. Hemşirelerin ve ebelerin manevi bakıma ilişkin görüşleri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Dergisi 2016; 5(3):34–8.
6. Çetintaş İ, Dirik FZ, İlhan E, Akgün Kostak M. Perceptions of nursing students about spirituality and spiritual care and affecting factors. Eurasian J Health Sci 2021; 4(1):38–44.
7. Duran A. Yoğun bakım kliniklerinde çalışan sağlık profesyonellerinin spiritüalite ile ilgili bilgi ve tutumları. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 2019
8. Şen E, Amanak K, Akgün E, Karagöz D. Ebelik öğrencilerinde kontrol odağı ve problem çözme beceri düzeyleri ilişkisi. Balıkesir Sağlık Bilim Dergisi 2014; 3(2):94–101.

9. Tezel A, Arslan S, Topal M. Hemşirelik öğrencilerinin problem çözme becerileri ve depresyon düzeylerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2009; 12(4):1–10.
10. Abaan S, Altıntoprak A. Hemşirelerde problem çözme becerileri: Öz değerlendirme sonuçlarının analizi. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2005; 62–76.
11. Çınar N, Sözeri C, Şahin S, Cevahir R, Say M. Problem solving skills of the nursing and midwifery students and influential factors. Revista Eletron Enferm 2010;12(4):601–6.
12. World Health Organization. Interprofessional collaborative practice in primary health care: Nursing and midwifery perspectives. Geneva: WHO; 2013.
13. Cangöl E, Cangöl Söğüt S, Garip S. The relationship between the sense of professional belonging and perceptions of spirituality and spiritual care among Turkish midwifery students. J Relig Health 2024; 63(3):1818–29. doi:10.1007/s10943-023-01978-2.
14. Mermer G, Demirelöz Akyüz M, Özturk Can H. Midwifery students’ perceptions of spirituality and spiritual care: An example from Western Turkey. J Relig Health 2019; 58:666–76.
15. Pour HA, Özvurmaz S, Kunte D. Hemşirelik ve ebelik intörn öğrencilerinde manevi bakıma yönelik algı ve uygulama modelinin değerlendirilmesi. J Contemp Med 2017; 7(3):225–33.
16. Midilli TS, Kalkım A, Dağhan Ş. Hemşirelik öğrencilerinin manevi bakıma ilişkin görüş ve uygulamaları. Journal of Human Sciences 2017; 14(1):666–77.
17. Kalkım A, Midilli TS, Baysal E. An investigation of the perceptions and practices of nursing students regarding spirituality and spiritual care. Religions 2016;7(8):101.
18. McSherry W, Draper P, Kendick D. The construct validity of a rating scale designed to assess spirituality and spiritual care. International Journal of Nursing Studies 2002; 39:723–34.
19. Ergül Ş, Bayık Temel A. Maneviyat ve Manevi Bakımı Derecelendirme Ölçeğinin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2007; 23(1):75–87.
20. Heppner PP, Petersen CH. The development and implications of a personal problem-solving inventory. J Couns Psychol. 1982;29(1):66-75. doi:10.1037/0022-0167.29.1.66
21. Taylan S. Heppner’in Problem Çözme Envanteri’nin uyarlama güvenirlik ve geçerlik çalışmaları. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitimde Psíkolojik Hizmetler Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 1990.
22. Yıldız MK, Çal A. Yaşlı bakımı öğrencilerine verilen ölüm ve manevi bakım eğitiminin etkinliği. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi 2022; 10(1):301–12. doi:10.33715/inonusaglik.1013453.
23. Özveren H, Doğan Yılmaz E, Çelik Durmuş S. Examining the spirituality and spiritual care perceptions and moral sensitivity of nursing students. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal 2021; 7(52):2837–45. doi:10.31576/smryj.1151.
24. Sürücü HA, Baksı A, Çoban İ. Hemşirelik öğrencilerinin palyatif bakımda manevi destek algıları ve manevi destek algıları ile ilişkili faktörlerin incelenmesi. MAS Journal of Applied Sciences 2024; 9(1):64–74. doi:10.5281/zenodo.10622761.
25. Uysal D, Yıldız S, Kavlak Y. Evaluation of the relationship between the spirituality and spiritual care perception of elderly care students and their hopelessness levels: A Turkish example. J Relig Health. 2025:1-28. doi:10.1007/s10943-025-02513-1
26. Alsaç SY, Akarsu RH. The effect of religious attitudes of nursing students on their perceptions of spiritual support. Journal of Health Pro Research 2024; 6(3):207–14.
27. Kabakçı E. Ebelerde spiritüel bakım yetkinliğinin incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Ebelik Ana Bilim Dalı Yüksek lisans tezi. 2019
28. Metin A, Tülek Deniz H, Karadeniz Benli C. Bakım davranışları dersini alan ve almayan hemşirelik öğrencilerinde maneviyat ve manevi bakım algısı. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2023; 8(3):1001–7. doi:10.61399/ikcusbfd.1154011.
29. Kalkım A, Dağhan Ş, Sağkal Midilli T. Hemşire akademisyenlerin maneviyat/manevi bakım algıları ve manevi bakım yeterlilikleri. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 2019; 6(2):380–9.
30. Bulut HB, Meral B. Öğrenci hemşirelerin maneviyat ve manevi bakım algılarının değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2019; 8(4):353–62.
31. Esendir Nİ, Kaplan H. Sağlık çalışanlarının maneviyat ve manevi destek algısı: İstanbul örneği. Ekev Akademi Dergisi 2018; 22(73):317–32.
32. Tiew LH, Creedy DK, Chan MF. Student nurses’ perspectives of spirituality and spiritual care. Nurse Education Today 2013; 33(6):574–9.
33. Ka Fai Wong, Sui Yu Yau. Nurses’ experiences in spirituality and spiritual care in Hong Kong. Applied Nursing Research 2010; 23:242–4.
34. Türk R. Ebelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin görüşlerinin belirlenmesi: Kars örneği. Kafkas Journal of Medical Sciences 2020; 10(2):116–22.
35. Yıldırım DD, Özer Z, Bölüktaş RP. Hemşirelerin manevi bakım odaklı yaklaşımları. Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi 2018; 6(13):23–34.
36. Sezer HK, Geçkil E. Pediatri hemşireleri, duygu gereksinimi ve manevi bakım. HUHEMFAD-JOHUFON 2020; 7(2):167–74.
37. Tosun AS, Gündoğdu NA, Avcı D, Gündüz ES. Determinants of problem-solving skills of nursing students: Solution-focused thinking skills and emotional intelligence. Journal of Evaluation in Clinical Practice 2025; 31(1):e14312. doi:10.1111/jep.14312.
38. Doğan SE, Aslan H, Akçin A. The mediating role of empathy in relationships between conscientious intelligence and perceptions of spiritual care among Turkish nurses: A structural equation modelling. BMC Nurs. 2025;24(1):827. doi:10.1186/s12912-025-03468-0
39. Karaman A, Midilli TS. The relationship between nurses' perceptions and competency about spiritual care and influencing factors. Perspect Psychiatr Care. 2022;58(3):1021-1028. doi:10.1111/ppc.12894
40. Bayram A, Özsaban A, Durgun H, Aksoy F, Turan N, Köktürk Dalcalı B, et al. Nursing students' perceptions of nursing diagnoses, critical thinking motivations, and problem-solving skills during distance learning: A multicentral study. Int J Nurs Knowl. 2022;33(4):304-311. doi:10.1111/2047-3095.12362
41. Doğan N. Peer supports and problem solving skills of nursing and midwifery students. Journal of Higher Education and Science 2021;11(1):150–61.
42. Molu NG, Ceylan B, Yener Özcan F. Standart hasta uygulamalarının hemşirelik öğrencilerinin empati düzeyleri ve problem çözme becerileri üzerine etkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2021; 24(1):9–16.
43. Yüksel A, Arıbaş A, Bahadır Yılmaz E. Eleştirel düşünme ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki: Sağlık hizmetleri öğrencileri örneği. The Journal of Social Science 2020; 4(7):160–74.
44. Uysal N, Manavoğlu B. Hemşirelik öğrencilerinin problem çözme becerilerinin incelenmesi. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi 2019;1(1):1–5.
45. Karadağ M, Alpaslan Ö, Yıldırım Şişman N, Pekin İşeri Ö. Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin problem çözme becerileri ve epistemolojik inançları. Çukurova Medical Journal 2018; 43(1):1–6.
46. Akboğa ÖŞ, Arslan S. Acil kliniklerde çalışan hemşirelerin problem çözme becerilerinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021; 10(4):819–27.
47. Sançar B, Ançel G, Erkal İlhan S. Acil serviste çalışan hemşirelerin öz etkilik-yeterlik inançları ile problem çözme becerilerinin araştırılması [Investigation of self-effectiveness-efficacy beliefs and problem solving skills of nurses working in the emergency department]. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi 2021; 2(2):54–67.
48. Choi J, Jeon SR. Factors influencing problem-solving ability in nursing students: The role of metacognition and communication competence. Nurse Education Today 2022; 112:105324. doi:10.1016/j.nedt.2022.105324.
49. Tosyaloğlu MB, Albayrak A. Maneviyat ve ruh sağlığı: Maneviyat ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi 2023; 8:9–50. doi:10.56432/tmdrd.1369342.
50. Polat MV. Stresle başa çıkmada maneviyatın rolü. Sosyal Bilimler Dergisi 2022; 60:513–23. doi:10.29228/SOBIDER.65809.