7-12 Yaş Grubu Çocukların Yaş ve Cinsiyetlerine Göre Duygusal İstismar Durumları: Tanımlayıcı ve Kesitsel Bir Çalışma

Öz

Giriş: Çocukluk döneminde sıkça karşılaşılan ancak çoğu zaman göz ardı edilen duygusal istismar, fiziksel bir iz bırakmamasına rağmen çocuğun psikososyal gelişimini derinden etkileyen önemli bir olgudur. Aile içi ilişkilerde, öğretmen-öğrenci etkileşimlerinde ve arkadaş çevresinde ortaya çıkabilen bu istismar türü, uzun vadeli zararlar doğurabilmekte ve çoğu zaman fark edilmesi güç olmaktadır. Bu çalışma ile çocuğun maruz kaldığı duygusal istismar türlerini tanımlamayı ve bu istismar türlerini yaş ve cinsiyet bağlamında analiz etmeyi amaçlamıştır. Gereç- Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma, 2024-2025 öğretim yılında İç Anadolu Bölgesi’nde bir ilin Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilköğretim kurumlarında öğrenim gören 7-12 yaş grubu çocuklarla yürütülmüştür. Çalışmaya toplam 334 çocuk dâhil edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen, aile, öğretmen ve arkadaş kaynaklı duygusal istismarı ölçmeye yönelik üç bölümden oluşan 24 maddelik “Duygusal İstismarı Belirleme Formu” aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların 193’ü kız, 141’i erkek olup yaş ortalaması 9.56±1.60 yıldır. Erkeklerin %5’i, kızların %5.2’si ailelerinden; erkeklerin %7.8’i, kızların %1.6’sı öğretmenlerinden; erkeklerin %7.8’i, kızların %3.1’i arkadaşlarından yüksek düzeyde istismara maruz kalmıştır. Genel olarak erkeklerin %92.2’si, kızların %95.9’u düşük düzeyde de olsa duygusal istismar yaşamıştır. Erkek çocukların öğretmen ve arkadaş kaynaklı istismara daha yüksek oranlarda maruz kaldıkları belirlenmiştir. Yaş gruplarına göre incelendiğinde, 10-12 yaş grubundaki çocukların 7-9 yaş grubundaki çocuklara göre aile ve arkadaş kaynaklı istismara daha fazla maruz kaldıkları görülmüştür. Sonuç: Araştırma, 7-12 yaş grubundaki çocukların tamamının en az bir duygusal istismar deneyimi yaşadığını ortaya koymuştur. Erkek çocukların öğretmen ve arkadaş kaynaklı istismara daha fazla maruz kaldığı, yaş ilerledikçe istismar biçimlerinde farklılıkların arttığı saptanmıştır. Bu bulgular, çocukları duygusal istismardan korumaya yönelik müdahale ve önleme çalışmalarında yaş ve cinsiyet gibi demografik özelliklerin dikkate alınması gerektiğini, aile, öğretmen ve arkadaş faktörlerinin ise bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesinin önemini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Duygusal istismar
• Okul Çağı Çocukları
• Yaş
• Cinsiyet
• Kesitsel Çalışma

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır

Etik Beyan

Bu çalışmanın uygulanabilmesi için Hitit Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan (05.12.2024/2024-324) ve Milli Eğitim Müdürlüğü (26.12.2024/2024-012902) onay alınmıştır. Çalışmaya katılan tüm çocuklardan ve ailelerinden gönüllü katılım onam formu aracılığıyla bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Araştırma süreci boyunca katılımcıların mahremiyetine ve kişisel bilgilerin gizliliğine azami özen gösterilmiştir. Çalışma, Helsinki Bildirgesi'ne ve etik araştırma ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir.

Teşekkür

Bulunmamaktadır

EMOTIONAL ABUSE AMONG CHILDREN AGED 7–12: A DESCRIPTIVE CROSS-SECTIONAL ANALYSIS OF AGE AND GENDER DIFFERENCES

Öz

Objective: Emotional abuse, frequently encountered during childhood yet often overlooked, is a significant phenomenon that profoundly affects a child’s psychosocial development despite leaving no physical trace. This type of abuse, which may occur within family relationships, teacher-student interactions, and peer environments, can cause long-term harm and is often difficult to detect. This study aims to identify the types of emotional abuse experienced by children, and to analyze these forms of abuse in relation to age and gender. Material- Methods : This descriptive and cross-sectional research was conducted during the 2024–2025 academic year with students aged 7–12 attending primary schools affiliated with the Provincial Directorate of National Education in a province located in the Central Anatolia Region. A total of 334 children participated in the study. Data were collected using the “Emotional Abuse Identification Form,” developed by the researcher, consisting of 24 items in three sections measuring emotional abuse originating from family, teachers, and peers. Results: Of the participants, 193 were girls and 141 were boys, with a mean age of 9.56±1.60 years. Among boys, 5% experienced high levels of abuse from their families, while 5.2% of girls reported the same. Teacher-related abuse was reported by 7.8% of boys and 1.6% of girls, while peer-related abuse was reported by 7.8% of boys and 3.1% of girls. Overall, 92.2% of boys and 95.9% of girls experienced emotional abuse at least at a low level. Boys were found to be more exposed to teacher- and peer-related abuse. When examined by age groups, children aged 10–12 were more likely to experience family- and peer-related abuse compared to those aged 7–9. Conclusion: The study revealed that all children aged 7–12 had experienced at least one form of emotional abuse. Boys were more frequently exposed to teacher- and peer-related abuse, and differences in abuse types increased with age. These findings highlight the importance of considering demographic characteristics such as age and gender in intervention and prevention efforts aimed at protecting children from emotional abuse, and emphasize the necessity of evaluating family, teacher, and peer factors through a holistic approach.

Anahtar Kelimeler

• Emotional abuse
• School-Age Children
• Age
• Sex
• Cross-Sectional Study

Kaynakça

1. Hibbard R, Barlow J, MacMillan H; Committee on Child Abuse and Neglect; American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, Child Maltreatment and Violence Committee. Psychological maltreatment. Pediatrics. 2012;130(2):372-378. https://doi.org/10.1542/peds.2012-1552
2. Jarczok M, Lange S, Meinck F, Witt A, Clemens V, Fegert JM, Jud A.Widening epidemiological data on the prevalence of child maltreatment: validation of the German ICAST-R in a student sample and national household survey. Child Abuse and Neglect, 2023;137:106038.
3. Stoltenborgh M, Bakermans-Kranenburg MJ, Alink LRA, van IJzendoorn MH. The universality of childhood emotional abuse: a meta-analysis of worldwide prevalence. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma. 2012;21(8):870-890. https://doi.org/10.1080/10926771.2012.708014
4. American Professional Society on the Abuse of Children (APSAC) Taskforce. The investigation and determination of suspected psychological maltreatment of children and adolescents. Chicago: APSAC; 2019.
5. Dye HL. Is emotional abuse as harmful as physical and/or sexual abuse? Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma. 2020;13:399-407. https://doi.org/10.1007/s40653-019-00292-y
6. Kılınç M, Arslan G, Savi Çakar F, Yıldırım M. Psychological maltreatment, coping flexibility, and death obsession during the COVID-19 pandemic: a multi-mediation analysis. Current Psychology. 2023;42:17435-17443.https://doi.org/10.1007/s12144-021-02576-9
7. Abed MG, Abed LG, Shackelford TK. Teachers' perceptions of bullying in Saudi Arabian primary public schools: a small-sample, qualitative case study. Children (Basel). 2023;10(12):1859. https://doi.org/10.3390/children10121859
8. Baker-Smith K, Moore KA. Early onset of social anxiety: impact on Erikson's stages of psychosocial development. In: Proceedings of the 1st Australian Psychological Society's Psychology of Relationships Conference; 2001. p.19-23.

9. Nocentini A, Fiorentini G, Di Paola L, Menesini E. Parents, family characteristics and bullying behavior: a systematic review. Aggression and Violent Behavior, 2019;45:41-50. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.07.010
10. Kamis C, Copeland M. Childhood maltreatment associated with adolescent peer networks: withdrawal, avoidance, and fragmentation. Child Abuse and Neglect. 2024;158:107125. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2024.107125
11. Lavi I, Katz LF, Ozer EJ, Gross JJ. Emotion reactivity and regulation in maltreated children: a meta-analysis. Child Devolepment. 2019;90(5):1503-1524.
12. Rost K, Gossmann E, Fegert JM, Ziegenhain U, Köhler-Dauner F. Long-term consequences of childhood emotional abuse in mothers on parental load and child mental health. Acta Psychologica 2024;244:104169. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2024.104169
13. Polat O. Tüm boyutlarıyla çocuk istismarı 1: Tanımlar. Ankara: Seçkin; 2007.
14. T.C. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu. Türkiye'de çocuk istismarı ve aile içi şiddet araştırması. Ankara: T.C. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu; 2010.
15. Bacon H, Richardson S. Attachment theory and child abuse: an overview of the literature for practitioners. Child Abuse Review. 2001;10:377-397. https://doi.org/10.1002/car.718
16. Sümer N, Güngör D. Yetişkin bağlanma stilleri ölçeklerinin Türk örneklemi üzerinde psikometrik değerlendirmesi ve kültürlerarası bir karşılaştırma. Türk Psikoloji Dergisi. 1999;14(43):71-106.
17. Erseş T, Kılıç Y, Berkmen B. The relationship of emotional abuse, self-value and conflict resolution needs in secondary school students. Frontiers in Psychology. 2022;13:966702. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.966702
18. Ba-Saddik ASS, Hattab ASH. Emotional abuse towards children by schoolteachers in Aden Governorate, Yemen: a cross-sectional study. BMC Public Health. 2012;12:647. https://doi.org/10.1186/1471-2458-12-647
19. Rosa EM, Tudge JRH. Urie Bronfenbrenner's theory of human development: its evolution from ecology to bioecology. Journal of Family Theory and Review,2013;5(4):243-258. https://doi.org/10.1111/jftr.12022
20. Bandura A. Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review. 1977; 84(2):191-215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
21. Rigby K. Consequences of bullying in schools. The Canadian Journal of Psychiatry. 2003;48(9):583-590. https://doi.org/10.1177/070674370304800904
22. Rafaiee R, Mohseni F, Akbarian N. Prevalence of child abuse and correlations with family factors among elementary school aged children. International Journal of High Risk Behaviors and Addiction, 2021;10(2). https://doi.org/10.5812/ijhrba.108823
23. Peker A. Okulda duygusal istismar ve akran zorbalığı. In: Ercengiz M, Savcı M, Uğur E. Çocuğun duygusal istismarı. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2020. p.151-185.
24. Theoklitou D, Kabitsis N, Kabitsi A. Physical and emotional abuse of primary school children by teachers. Child Abuse and Neglect 2012;36(1):64-70. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2011.05.007
25. Crittenden PM, Claussen AH, Sugarman DB. Physical and psychological maltreatment in middle childhood and adolescence. Development and Psychopathology 1994;6(1):145-164. https://doi.org/10.1017/S0954579400005927
26. Yıldız E. Kronik hastalığa sahip çocukların duygusal istismar ve ihmal belirtilerinin resim yöntemiyle incelenmesi [yüksek lisans tezi]. Denizli: Pamukkale Üniversitesi; 2020.
27. Melander Hagborg J, Tidefors I, Fahlke C. Gender differences in the association between emotional maltreatment and mental, emotional, and behavioral problems in Swedish adolescents. Child Abuse and Neglect. 2017;67:249-259. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.02.033
28. Glaser D. Emotional abuse and neglect (psychological maltreatment): a conceptual framework. Child Abuse and Neglect. 2002;26(6-7):697-714.
29. Witt A, Brown RC, Plener PL, Brähler E, Fegert JM. Child maltreatment in Germany: prevalence rates in the general population. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health. 2017;11:47. https://doi.org/10.1186/s13034-017-0185-0
30. Baskak İ. Çocuğa yönelik duygusal istismar. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi. 2023;3(1):61-72.
31. Brysbaert M. How many participants do we have to include in properly powered experiments? A tutorial of power analysis with reference tables. Journal of Cognition, 2019;2(1):16. https://doi.org/10.5334/joc.72 Olweus D, Limber SP. Bullying in school: evaluation and dissemination of the Olweus Bullying Prevention Program. American Journal of Orthopsychiatry. 2010;80(1):124-13. https://doi.org/10.1111/j.1939-0025.2010.01015.x
32. Arslan G. Psikolojik İstismar Ölçeği (PİÖ) geliştirme çalışması: ergenlerde psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2015;4(2):727-738. Kaplan SJ, Pelcovitz D, Labruna V. Child and adolescent abuse and neglect research: a review of the past 10 years. Part I: physical and emotional abuse and neglect. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry. 1999;38:1214-1222. https://doi.org/10.1097/00004583-199910000-00009
33. Mathews B, Pacella R, Dunne MP, Simunovic M, Marston C. Improving measurement of child abuse and neglect: a systematic review and analysis of national prevalence studies. PLoS One. 2020;15(1):e0227884. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0227884
34. IBM Corp. IBM SPSS Statistics for Windows, version 27.0. Armonk, NY: IBM Corp.; 2021.
35. Şimşek S, Cenkseven-Önder F. Ergenlerde davranış problemlerinin, anne-babadan ve öğretmenlerden algılanan duygusal istismar açısından incelenmesi. İlköğretim Online. 2011;10(3):1124-1137.
36. Uslu N, Çamlıbel M, Çakar FS. Effect of childhood traumas on tendency to violence: mediating role of gender and attitudes towards domestic violence. In: Bakan G, editor. Current studies about empathy, childhood gaming addiction and violence. Ankara: BIDGE Publications; 2023. p.22-55.
37. Guastaferro K, Shipe SL. Child maltreatment types by age: implications for prevention. International journal of environmental research and public health. 2024;21(1):20. https://doi.org/10.3390/ijerph21010020
38. Slep AMS, Heyman RE, Snarr JD. Child emotional aggression and abuse: definitions and prevalence. Child Abuse and Negect. 2011;35(10):783-796. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2011.07.002
39. Stoltenborgh M, Bakermans-Kranenburg MJ, van IJzendoorn MH. The neglect of child neglect: a meta-analytic review of the prevalence of neglect. Social psychiatry and psychiatric epidemiology. 2013; 48(3), 345–355. https://doi.org/10.1007/s00127-012-0549-y