“Dövüş Kulübü” filmi: Modern erkeklik algısı inşası

Öz

David Fincher’in Dövüş Kulübü filmi, modern erkeklik algısını derinlemesine inceleyen bir yapıt olarak ön plana çıkmaktadır. Film, ana karakterin içsel çatışmalarını, yaşadığı buhranı ve modern toplumun erkeklik üzerindeki baskılarına odaklanmaktadır. Film modern erkeklik algısı ile dayatılan beklentilerin sonuçlarını açıklamaya çalışmaktadır. Bu duruma etki eden faktörler toplum, kültür, ekonomi ve tüketim şekilleri vs. gibi demografik yapılar, kitle iletişim araçları ile rol almaktadır. Dayatılan sınırlayıcı kalıplar erkeklerin duygusal sağlığını, ilişkilerini ve kimliklerini etkileyebilmektedir. Bunlarla beraber araştırma, erkeklik kavramının dönemsel farklılıklarını da ele almaktadır. Bu çerçevede araştırmanın işlevselliği, beklentilerin ışığında değişen algılar ve çeşitli arayış şekilleri ile çalışmada konu edilmiş ve irdelenmiştir. Filmde karakter toplumsal beklentilerden kaynaklanan baskılara karşı gelme isteğini ve alternatif bir erkeklik modeli arayışını konu etmektedir. Film, erkeklik algısının zorlayıcı etkilerini eleştirirken, toplumsal cinsiyet rollerinin sınırlarını da sorgulamaktadır. Dövüş Kulübü, toplumsal beklentiler ve tüketim kültürü tarafından şekillendirilen bir “tüketici erkeklik” ten kurtulma isteğini yansıtmaktadır. Filmin en ayırıcı özelliği, fiziksel şiddetin ve dövüşün ana temalar arasında yer alması ve bunun erkeklik algısının agresyon, güç ve vahşilikle ilişkilendirilmesini göstermesidir. Ancak Dövüş Kulübü, sadece fiziksel şiddeti yüceltmekten ziyade, katmanlı yapısıyla erkeklik algısının altında yatan sorunları da sorgular. Ana karakterin yolculuğu, gerçek özgürlüğün kendi kimliğini keşfetmek ve toplumun dayattığı rollerden sıyrılmakla elde edilebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dövüş Kulübü Filmi
• Erkeklik Algısı
• Modern Erkeklik
• Tüketici Erkek
• Cinsiyet
• David Fincher

“FIGHT CLUB” MOVIE: CONSTRUCTION OF MODERN PERCEPTION OF MASCULINITY

Öz

David Fincher’s Fight Club stands out as a work that deeply examines the perception of modern masculinity. The film focuses on the main character’s internal conflicts, the depression he experiences, and the pressures of modern society on masculinity. The film attempts to explain the consequences of the expectations imposed by the perception of modern masculinity. The factors that affect this situation are demographic structures such as society, culture, economy, and consumption patterns, as well as mass media. The imposed restrictive patterns can affect men’s emotional health, relationships, and identities. Along with these, the research also addresses the periodic differences in the concept of masculinity. Within this framework, the functionality of the study is examined by examining the changing perceptions and various search methods in the light of expectations. In the film, the character represents the desire to defy the pressures stemming from social expectations and the search for an alternative model of masculinity. While criticising the coercive effects of the perception of masculinity, the film questions the boundaries of gender roles. Fight Club reflects the desire to get rid of a “consumer masculinity” shaped by social expectations and consumer culture. The most distinctive feature of the film is that physical violence and fighting are among the main themes and this shows that the perception of masculinity is associated with aggression, power and brutality. However, Fight Club does not only glorify physical violence, it also questions the problems underlying the perception of masculinity. The main character’s journey shows that true freedom can be achieved by discovering one’s own identity and breaking away from the roles imposed by society.

Anahtar Kelimeler

• Fight Club Movie
• Perceptions of Masculinity
• Modern Masculinity
• Consumer Male
• Gender
• David Fincher

Kaynakça

1. 123 Helpme. (2024, December 30). Fight Club where men are born. https://www.123helpme.com/essay/Fight-Club-Where-Men-Are-Born-448580
2. Ağkaya, O. (2023). Indebtedness as a form of dispositive: Reading Fight Club, Mr. Robot, and Squid Game as dystopic genre. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 78(1), 29–48. [Turkish] [CrossRef]
3. Altundağ, N. (2010). Breaking point in the traditional phenomenon of consumerism: Towards a new paradigm of consumerism and consumer identity. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 111–118. [Turkish]
4. Aresti, N. (2021, November 25). On masculinities, bodies and history. https://revistaidees.cat/en/on-masculinities-bodies-and-history/
5. Atay, T. (2004). “Erkeklik” en çok erkeği ezer! Toplum ve Bilim Dergisi, (101), 14. [Turkish]
6. Atay, T. (2012). Çin işi Japon işi: Cinsiyet ve cinsellik üzerine antropolojik değiniler. İletişim Yayınları. [Turkish]
7. Avşar, S. (2017). The lost historical gender roles and the collapse of masculinity: “New masculinity” rising from the ashes. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 3(2), 224–241. [Turkish]
8. Aygün, Ş., & Sarıtaş, A. (2022). The relationship between organizational culture and gender perception: Example of public employees in Ankara provınce. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 26(1), 183–200. [Turkish]

9. Bayhan, V. (2011). Tüketim toplumunda bireyin ontolojik mottosu: “Tüketiyorum öyleyse varım”. Istanbul Journal of Sociological Studies, (43), 221–248. [Turkish]
10. Bly, R. (2004). Sert erkek güçlü erkek (G. Dedeağaç, Translation Ed.). Gendaş Yayınları. [Turkish] Boon, K. A. (2003). Men and nostalgia for violence: Culture and culpability in Chuck Palahniuk’s Fight Club. The Journal of Men’s Studies, 11(3), 274–275. [CrossRef]
11. Boran, M. (2023). A theoretical approach to the men's world and the notion of masculinity as a building area. Etkileşim, (11), 366–385. [Turkish]
12. Bourdieu, P. (2014). Eril tahakküm. (B. Yılmaz, Translation Ed.). Bağlam Yayıncılık. [Turkish]
13. Bursa Psikiyatri. http://www.bursapsikiyatri.com/makale.php?id=587
14. Clark, J. M. (2002). Faludi, Fight Club, and phallic masculinity: Exploring the emasculating economics of patriarchy. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.3149/jms.1101.65?journalCode=mena [CrossRef]
15. Connell, R. W. (2024, December 30). The big picture: Masculinities in recent world history. https://www.jstor.org/stable/657986
16. Çağırkan, B. (2018). The notion of masculinity as an understanding of gender identity and different masculinities in postmodern societies. Eurasian Journal of Researches in Social and Economics, 5(5), 93–105. [Turkish]
17. Çekiç, F. (2021). Gender-based identity construction: The formation of male identity, its effect on attitudes and behaviors [Unpublished master's thesis]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Institute of Social Sciences. [Turkish]
18. Çelik, G. (2016). “Men (also) cry!”: The construction of masculinity and the cycle of violence in the context of gender roles. Fe Dergi, 8(2), 1–12. [Turkish]
19. Dieda D. (2016). Üstün erkeğin yolu – kadınlar, cinsellik ve iş yaşamında ustalaşmak için ruhsal bir rehber. Ganj Yayıncılık. [Turkish]
20. Dirik, N. (2020). Hegemonic masculinity in the light of philosopical episteme [Publication No. 626642), [Master's thesis, Dokuz Eylül University]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. [Turkish]
21. Duman, M. (2022). The value of folklore in terms of gender and masculinity studies and a methodological attempt. Folklor Akademi Dergisi, 5(2), 461–473. [Turkish] [CrossRef]
22. Göker G. & Alpman P. S. (2011). A cinematic approach to consumer society: Fight Club. Atatürk İletişim Dergisi, (1)1, 111–129. [Turkish]
23. Goksun, Y. https://yusufgoksun.com/fight-club-sahne-sahne-okuma/Filmloverss. https://filmloverss.com/fight-club-uzerinden-tuketim-toplumunu-anlamak/
24. Horzum, I. (2011). The psychological analysis of the movie ‘Fight Club’. Akademik Bakış Dergisi, 25, 1–24. [Turkish]
25. Işık, M. & Eşitti, Ş. (2022). The promise of hegemonic masculunity as a call to war: An examination on World War I. posters. The International Journal of Economic and Social Research, 18(1), 79–98. [Turkish]
26. Karaca, N. (2020). The reproduced and reproduced masculine domination. Atatürk University Journal of Faculty of Letters 65, 405–416. [Turkish]
27. Kavas, B. (2021). Gender and masculinity: The film case Full Metal Jacket. İletişim Çalışmaları Dergisi, 7(3), 453–467. [CrossRef]
28. Kınay, Ö. (2014). The portrayal of consumption in films: An analysis of Fight Club. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 4(2), 92–104. [Turkish] [CrossRef]
29. Kocabaş Atılgan, D. (2013). The representation of gender roles in Ancient Greece. Yedi: Journal of Art, Design & Science, (10), 15–27. [Turkish]
30. Köksalan, N. (2021). The role of social approval in spreading consumption culture: A conceptual review. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 5(12), 27–39. [Turkish]
31. Liktör, C. (2016). “Abandon all hope ye who enter here”: The critigue of consumer society in American Psycho and Fight Club. Moment Journal, 3(2), 369–384. [CrossRef]
32. Odabaşı Y. (2019). Tüketim kültürü: Yetinen toplumdan tüketen topluma. Agora Kitaplığı Yayınları. [Turkish] Ongur. H, Ö. (2011). Tüketim toplumu, nevrotik kültür ve Dövüş Kulübü. Ayrıntı Yayınları. [Turkish]
33. Oral, S, G. (2014). Luxury consumption and consumers’ perception values that affect behavioral intentions [Unpublished master’s thesis]. Akdeniz University Institute of Social Sciences. [Turkish]
34. Öteki Sinema. (2016, December, 21). Bu yalnızca bir filmdir: Fight Club (1999). https://www.otekisinema.com/fight-club-1999/
35. Özdemir, H. (2019). Masculinity and femininity perception in gender perspective: A field study. Asya Studies-Academic Social Studies 10, 90–107. [Turkish] [CrossRef]
36. Öztürk, A. (2012). Male embodiment: The construction of the hegemonic male body. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (13), 39–53. [Turkish]
37. PHOENIXAL. (2017, January 07). “I want you to hit me as hard as you can.” -Tyler Durden. http://phoenixal.blogspot.com/2017/01/i-want-you-to-hit-me-as-hard-as-you-can.html
38. Satı, M. & Kılıç, S. (2019). Lüks markaların tüketimi. Dora Yayınevi. [Turkish]
39. Sertalp, E. (2016). Fragmented selves, fragmented lives and fragmented movies: A reading of Fight Club. Moment Journal, 3(2), 384–408. [Turkish]
40. Sezer Şanlı, A. (2019). A literature analysis of men’s studies in the context of cultural studies and feminism. İMGELEM 3(5), 287–304. [Turkish]
41. Sığın, A., & Canatan, A. (2018). Complicit masculinity, subordinated masculinity and marginalized masculinity in Connell’s “masculinities” theory: A conceptual hegemony of hegemonic masculinity. The Journal of Social Science, 5(32), 163–175. [Turkish]
42. Tarihli Sanat. https://www.tarihlisanat.com/antik-cag-ve-orta-cag-toplumlarinda-kadin-erkek-iliskileri/ The Reverse Gear. https://www.thereversegear.com/fight-club-city-of-weeping/
43. Uçan G. (2012). Post-modern masculinity. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 262–271. [Turkish]
44. Uçar, A, K. (2020). Postmodernism and evaluation of the film of Fight Club in the context of subject. OPUS International Journal of Society Researches, 10(16), 1541–1561.