Araştırma Makalesi

Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar

Cilt: 10 Sayı: 1 11 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar

Öz

Bu çalışma, yere aidiyet (YA) ve topluluk bağlılığının (TB) kırsal ve kentsel genç yetişkinler arasında nasıl farklılaştığını incelemekte ve özellikle dijitalleşmenin bu ilişkideki düzenleyici rolüne odaklanmaktadır. Genç yetişkinden oluşan tabakalı rastgele bir örneklem, kırsal (n = 245) ve kentsel (n = 219) yerleşimlerde çevrim içi anket yoluyla çalışmaya katılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi (CFA), çok boyutlu ölçüm modelini doğrulamıştır. Yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ve çok gruplu moderasyon analizleri, sosyodemografik değişkenler ile dijitalleşmenin bilişsel, duygusal ve değerlendirici YA ve TB boyutları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla uygulanmıştır. Kırsal gençler, tüm alt boyutlarda anlamlı biçimde daha yüksek düzeyde yere aidiyet ve topluluk bağlılığı bildirmiştir. Dijitalleşme, değerlendirici aidiyet ile değerlendirici bağlılık arasındaki ilişkiyi seçici biçimde modere etmiştir; bu da, mekâna yönelik sembolik bağların dijital yoğun yaşam tarzlarında daha kırılgan olabileceğini göstermektedir. İkamet süresi ve göçmenlik geçmişi, yere aidiyetin anlamlı pozitif yordayıcıları olarak ortaya çıkarken, cinsiyet ve eğitim düzeyinin tutarlı etkileri gözlemlenmemiştir. Elde edilen bulgular, dijital alışkanlıklarla bütünleştirilen yerel çabaları içeren hibrit müdahalelerin yere aidiyet ve topluluk bilincini güçlendirmek adına önemli olduğunu ortaya koymakta; bu sayede topluluk temelli planlama stratejilerine katkı sağlamaktadır. Bağlam duyarlı yaklaşımlar, hem kırsal hem de kentsel ortamlarda gençlerin katılımını, sosyal sürdürülebilirliği ve toplumsal dirençliliği teşvik edebilir. Bu çalışma, dijital davranışları yere aidiyet kuramlarına entegre eden çok boyutlu bir modeli ampirik olarak test ederek yere aidiyet literatürüne katkı sağlamaktadır. Bulgular, yere aidiyetin farklılaşan doğasını vurgulamakta ve dijital dönüşüm sürecindeki genç-mekan ilişkilerine dair güncel ve ampirik bir bakış sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yildiz Technical University

Proje Numarası

SBA-2023-5360

Etik Beyan

The study fully complied with the ethical principles outlined in the Declaration of Helsinki and was approved by the Yildiz Technical University Research Ethics Committee (Protocol Number: 2022.10). Participants were informed of their rights, including anonymity, voluntary participation, and the ability to withdraw from the study at any point without any negative consequences. All data were collected anonymously and used exclusively for academic purposes. No IP addresses or digital footprints were collected during the survey, ensuring complete anonymity and compliance with ethical data handling standards.

Kaynakça

  1. Anton, C. E., & Lawrence, C. (2014). Home is where the heart is: The effect of place of residence on place attachment and community participation. Journal of Environmental Psychology, 40, 451461. [CrossRef]
  2. Başaran, B. (2024). Determining the factors affecting the ICT use of Turkish students attending PISA-2018: Multilevel profile analysis approach. Education and Information Technologies, 29, 1853318560. [CrossRef]
  3. Belanche, D., Casaló, L. V., & Flavián, C. (2017). Understanding the cognitive, affective and evaluative components of social urban identity: Determinants, measurement, and practical consequences. Journal of Environmental Psychology, 50, 138153. [CrossRef]
  4. Belanche, D., Casaló, L. V., & Rubio, M. Á. (2021). Local place identity: A comparison between residents of rural and urban communities. Journal of Rural Studies, 82, 242252. [CrossRef]
  5. Brown, B. B., Perkins, D. D., & Brown, G. (2003). Place attachment in a revitalizing neighborhood: Individual and block levels of analysis. Journal of Environmental Psychology, 23(3), 259-271. [CrossRef]
  6. Casakin, H., Hernández, B., & Ruiz, C. (2015). Place attachment and place identity in Israeli cities: The influence of city size. Cities, 42(b), 224230. [CrossRef]
  7. Dost, G., & Mazzoli Smith, L. (2023). Understanding higher education students' sense of belonging: A qualitative meta-ethnographic analysis. Journal of Further and Higher Education, 47(6), 822849. [CrossRef]
  8. Dyrting, S., Taylor, A., & Shalley, F. (2020). A life-stage approach for understanding population retention in sparsely populated areas. Journal of Rural Studies, 80, 439451. [CrossRef]

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyolojide Niceliksel Yöntemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

30 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Markoc, I., & Sarı Haksever, T. (2026). Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 26-39. https://izlik.org/JA57DK25ET
AMA
1.Markoc I, Sarı Haksever T. Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;10(1):26-39. https://izlik.org/JA57DK25ET
Chicago
Markoc, Ilkim, ve Tuba Sarı Haksever. 2026. “Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar”. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 (1): 26-39. https://izlik.org/JA57DK25ET.
EndNote
Markoc I, Sarı Haksever T (01 Ağustos 2026) Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 1 26–39.
IEEE
[1]I. Markoc ve T. Sarı Haksever, “Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar”, Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 1, ss. 26–39, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57DK25ET
ISNAD
Markoc, Ilkim - Sarı Haksever, Tuba. “Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar”. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10/1 (01 Ağustos 2026): 26-39. https://izlik.org/JA57DK25ET.
JAMA
1.Markoc I, Sarı Haksever T. Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;10:26–39.
MLA
Markoc, Ilkim, ve Tuba Sarı Haksever. “Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar”. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 1, Ağustos 2026, ss. 26-39, https://izlik.org/JA57DK25ET.
Vancouver
1.Ilkim Markoc, Tuba Sarı Haksever. Dijitalleşme bağlamında gençlerin yere aidiyeti ve topluluğa bağlılığı: Kırsal-kentsel farklılıklar. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi [Internet]. 01 Ağustos 2026;10(1):26-39. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57DK25ET