Araştırma Makalesi

İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN “ANNE” ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Sayı: 29 19 Haziran 2023
Hatice Metin
PDF İndir
TR EN

İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN “ANNE” ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Doğumla başlayan insan varoluşu, özneleşme/nesneleşme, öteki/ben ve bütünlük/eksiklik karşıtlığı içindeki diyalektik bir süreçle şekillenmektedir. Bireyin anne rahminin rahatlığını ve bütünlüğünü doğumla yitirmesi söz konusudur. Acıyı bilmeyen, hiçlik ve varlık ayrımının olmadığı bir konumda bulunan insan yavrusu dünyaya gelir gelmez acıyı ve eksikliği tatmaktadır. İnsanoğlunun doğumla başlayan zorlu mücadelesi ilerleyen süreçlerde bir bütünlük ve sabitlik arayışına dönüşmüştür. Bu varoluş çabaları, bireyin psikolojik derinliğini oluşturmaktadır. 20.yüzyılın en dikkate değer kuramlarından birisi olan psikanaliz bu derinliğe ve insan ruhunu şekillendiren katmanlara ışık tutmaya çalışmıştır. Bugün de etkisini sürdüren bu kuram Freud’un başladığı noktanın çok daha ilerisine ulaşmıştır. Bu bağlamda, psikanalizi farklı bir noktaya taşıyan isimlerden birisi de J. Lacan olmuştur. Öteki ile tanışan bireyin Gerçek, İmge ve Simge dönemlerinin gerilimleri içinde içten dışa taşan bilinci, toplumsal bir konum kazanma çabası bağlamında anlam taşımaktadır. Fakat bir çocuğun ailede başlayan öteki ile tanışma ve bir topluluğun üyesi olarak “insan” olma safhaları bir dizi travmatik deneyime dönüşebilmektedir. Bu makalede çocuk imgesini eserlerinde çok sık kullanan şairlerden birisi olan Haydar Ergülen’in “Anne” adlı şiiri incelenmekte, bir çocuğun varlık problemi, metnin “öteki”si olarak beliren anne üzerinden ortaya konulmaktadır. Şiirin öznesi olan çocuğun yaşadığı varlık muhasebesi ve öteki algısı, J. Lacan’ın Gerçek, İmge ve Simge düzeyleri çerçevesinde anlaşılmaya çalışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Haydar Ergülen, Anne, Lacan, psikanaliz

Kaynakça

  1. Altzınger, Fatma. “Sürgün ve Sürgünde Travmatik Olan”. Psikanaliz Buluşmaları-8 Sürgün ve Psikanaliz, 18-19 Kasım 2011, Editör Talat Parman, Bağlam Yayınları, 2014, ss. 80-85.
  2. Ergülen, Haydar. Yağmur Cemi, Toroslu Kitaplığı, 2006.
  3. Erkan, Ümmet. “Lacan’da Öznenin Kurulumu ve Ötekinin İnşası: Psikanaliz ve Oryantalizm.” Turkish Studies, s.14, c.3, 2019, ss.1425-1440.
  4. Foucault, Michel. Kelimeler ve Şeyler, İmge Yayınları, 2015.
  5. Gampel, Yolanda (2014). “Sürgünün figürleri Farklılığın Oluşumu, İçe Alma, Dışlama, Sürgün”, Psikanaliz Buluşmaları-8 Sürgün ve Psikanaliz, 18-19 Kasım 2011, Editör Ayça Gürdal Küey, Bağlam Yayınları, 2014, ss.49-52.
  6. Geçtan, Engin. Psikanaliz ve Sonrası, Metis Yayınları, 2014.
  7. İzmir, Mutluhan. Lacancı Psikanaliz ve Karakter Çözümleme, İmge Yayınları, 2015.
  8. İzmir, Mutluhan. Öznenin Diyalektiği Hegel Sartre Lacan, İmge Yayınları, 2019.
  9. Lacan, Jacques. Benim Öğrettiklerim. Çeviren Murat Erşen, Monokl Yayınları, 2017.
  10. Lacan, Jacques. Psikanalizin Dört Temel Kavramı. Çeviren Nilüfer Erdem, Metis Yayınları, 2017.

Kaynak Göster

APA
Metin, H. (2023). İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN “ANNE” ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, 29, 40-54. https://izlik.org/JA63LM57ZL
AMA
1.Metin H. İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN “ANNE” ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 2023;(29):40-54. https://izlik.org/JA63LM57ZL
Chicago
Metin, Hatice. 2023. “İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN ‘ANNE’ ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, sy 29: 40-54. https://izlik.org/JA63LM57ZL.
EndNote
Metin H (01 Haziran 2023) İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN “ANNE” ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 29 40–54.
IEEE
[1]H. Metin, “İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN ‘ANNE’ ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, sy 29, ss. 40–54, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63LM57ZL
ISNAD
Metin, Hatice. “İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN ‘ANNE’ ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 29 (01 Haziran 2023): 40-54. https://izlik.org/JA63LM57ZL.
JAMA
1.Metin H. İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN “ANNE” ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 2023;:40–54.
MLA
Metin, Hatice. “İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN ‘ANNE’ ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, sy 29, Haziran 2023, ss. 40-54, https://izlik.org/JA63LM57ZL.
Vancouver
1.Hatice Metin. İNSAN OLMAYI REDDETMEK: HAYDAR ERGÜLEN’İN “ANNE” ŞİİRİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları [Internet]. 01 Haziran 2023;(29):40-54. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63LM57ZL