Araştırma Makalesi

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ

Cilt: 17 Sayı: 33 1 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ

Öz

Psikanaliz perspektifinden aşkı anlamlandırma çabası, özellikle Lacan’ın ‘öteki’ kavramı etrafında şekillenen düşünceleriyle derinleşir. Freudla başlayıp Lacanla geliştirilen psikanaliz ekolünde, bütün taleplerin ‘öteki’ tarafından sevilme isteği üzerine bir talep olduğu düşünülür. Lacan’ın üzerinde durduğu durum, ‘öteki’ne yöneltilen talebin arkasında yatan arzudur. Bahsi geçen arzu, ‘öteki’ tarafından fark edilme, görülme, onunla hemhal olma ve dolayısıyla bir bütün olmayı yani iç içe geçerek aynı bedende erimeyi içerir. Bu bağlamda aşk, yalnızca bireysel bir duygu değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel kodlarla iç içe geçmiş bir fenomen olarak karşımıza çıkar. Dolayısıyla aşkın bahsedilen yönüne yoğunlaşmak açısından üzerinde durmamız gereken konu, aşkın cinselliği kapsamında hangi noktalardan ele alınması gerektiğidir. Özellikle Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri’nde, şairlerin eserlerinde aşkın cinselliğe dair kodlarını çözümlemek, yalnızca bireyin arzularını değil, aynı zamanda dönemin bilinçdışı söylemlerini de açığa çıkarır. Şiirlerdeki aşk ifadeleri, kimi zaman şairin kendi içsel dünyasındaki kırılmaları ve çatışmaları yansıtırken, kimi zaman da ‘öteki’yle kurulan ilişki üzerinden toplumsal yapının dönüşümüne dair ipuçları sunar. Bu makalede amacımız; bir taraftan aşkın cinsellik boyutunu ön plana çıkarmak, öteki taraftan da Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinden alınan örneklerle bu şairlerin ‘bilinçdışı’larındaki yansımalarını incelemeye çalışmaktır.

Anahtar Kelimeler

Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde aşk, şiir, arzu, libido, psikanaliz

Kaynakça

  1. Badiou Alan ve Truong Nicolas. Aşka Övgü. Çeviren Orçun Türkay, Can Yayınları, 2011.
  2. Beauvoir, Simone de. Nelson Algren’e Aşk Mektupları. Çeviren Tülay Evler-Pınar Öztamur, Alfa Kitap, 2019.
  3. Berk, İlhan. Toplu Şiirler. Yapı Kredi Yayınları, 2003.
  4. Cansever, Edip. Sonrası Kalır I-Bütün Şiirleri. Yapı Kredi Yayınları, 2011.
  5. Cumalı, Necati. Aşklar Yalnızlıklar Toplu Şiirler I. Can Yayınları, 1991.
  6. Duby, Georges. Batı’da Aşk ve Cinsellik. Çeviren Ayşen Gür, İletişim Yayınları, 1992.
  7. Eyuboğlu, İsmet Zeki. Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü. Sosyal Yayınlar, 1995.
  8. Hasanoğlu, Alper. Aşkın Halleri-İkili İlişkilere Farklı Bir Bakış. Pinhan Yayıncılık, 2022.
  9. Karakoç, Sezai. Gün Doğmadan. Diriliş Yayınları, 2007.
  10. Kernberg, Otto F. Aşk İlişkileri-Normallik ve Pataloji. Çeviren Abdullah Yılmaz, Ayrıntı Yayınları, 2011.

Kaynak Göster

APA
Doğruoğlu, İ. (2025). CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, 17(33), 83-96. https://doi.org/10.26517/ytea.584
AMA
1.Doğruoğlu İ. CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 2025;17(33):83-96. doi:10.26517/ytea.584
Chicago
Doğruoğlu, İnanç. 2025. “CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 17 (33): 83-96. https://doi.org/10.26517/ytea.584.
EndNote
Doğruoğlu İ (01 Haziran 2025) CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 17 33 83–96.
IEEE
[1]İ. Doğruoğlu, “CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ”, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, c. 17, sy 33, ss. 83–96, Haz. 2025, doi: 10.26517/ytea.584.
ISNAD
Doğruoğlu, İnanç. “CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları 17/33 (01 Haziran 2025): 83-96. https://doi.org/10.26517/ytea.584.
JAMA
1.Doğruoğlu İ. CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 2025;17:83–96.
MLA
Doğruoğlu, İnanç. “CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ”. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, c. 17, sy 33, Haziran 2025, ss. 83-96, doi:10.26517/ytea.584.
Vancouver
1.İnanç Doğruoğlu. CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİNDE AŞKIN LİBİDİNAL ETKİSİNE PSİKANALİTİK DUYARLILIKLA BİR BAKIŞ. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 01 Haziran 2025;17(33):83-96. doi:10.26517/ytea.584